4 năm nữa, thành phố đông dân nhất Việt Nam dự kiến hoàn thành 6 tuyến metro dài gần 190km

Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM vừa ban hành nghị quyết về lãnh đạo, chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 188 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt nhằm phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội và TP. HCM.

Theo đó, đến năm 2030, TP. HCM đặt mục tiêu đưa vào khai thác khoảng 187km đường sắt đô thị.

Theo nghị quyết, Thành ủy và Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM xác định việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 188 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa chính trị và chiến lược đối với yêu cầu phát triển thành phố trong giai đoạn mới.

Việc triển khai nghị quyết phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của các cấp ủy Đảng; sự quản lý, điều hành tập trung, thống nhất của chính quyền các cấp, đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.

Quá trình tổ chức thực hiện được triển khai theo phương châm “chủ động, quyết liệt, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả”, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả.

Việc triển khai Nghị quyết số 188 phải được thực hiện thống nhất, đồng bộ với các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương và của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM; đồng thời chủ động, linh hoạt vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách được giao, kịp thời nắm bắt thời cơ, tạo động lực mới cho phát triển.

Cùng với đó, TP. HCM nghiên cứu, vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách tại Nghị quyết số 260 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98; đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện.

Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM cũng yêu cầu nghiên cứu, đổi mới mô hình quản lý, đầu tư, vận hành và khai thác hệ thống đường sắt đô thị; chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, lâu dài.

Thành phố sẽ kịp thời rà soát, cập nhật các tuyến đường sắt đô thị mới vào quy hoạch tổng thể TP. HCM, gắn kết chặt chẽ quy hoạch đô thị, khu công nghiệp với các tuyến và các nhà ga, nhằm hình thành không gian phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát huy hiệu quả đầu tư và khai thác.

Về mục tiêu chung, TP. HCM hướng tới xây dựng và phát triển mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, đồng bộ, giữ vai trò trụ cột trong hệ thống vận tải hành khách công cộng của thành phố, tăng cường kết nối nội đô và liên vùng.

Đồng thời, từng bước hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm, phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), góp phần xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, xanh, đáng sống, xứng tầm trung tâm kinh tế lớn của cả nước và khu vực.

Thành phố phấn đấu đến năm 2030, vận tải hành khách công cộng bằng đường sắt đô thị đảm nhận 20-30% nhu cầu đi lại; đến năm 2035 đạt 35-50% và đến năm 2045 đạt 50-60%.

Về mục tiêu cụ thể, TP. HCM sẽ triển khai đồng loạt nhiều tuyến theo mạng lưới đã quy hoạch. Trong giai đoạn 2025-2030, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 6 tuyến với tổng chiều dài khoảng 187km đường sắt đô thị, bao gồm metro số 1 dài 19,7km đã đưa vào khai thác và tiếp tục phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Các tuyến, đoạn tuyến tiếp theo hoàn thành trong giai đoạn này gồm metro số 2 (Tham Lương - Bến Thành - Thủ Thiêm), metro số 1 (TP. mới Bình Dương - Suối Tiên), metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu), cùng hai tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và Bến Thành - Cần Giờ.

Giai đoạn 2030-2035, TP. HCM sẽ hoàn thành thêm 8 tuyến với tổng chiều dài khoảng 275km, nâng tổng số lên 14 tuyến đưa vào khai thác với khoảng 462km đường sắt đô thị.

Trong giai đoạn 2035-2045, thành phố dự kiến triển khai thêm 5 tuyến với chiều dài khoảng 239km, nâng tổng số lên 19 tuyến, với tổng chiều dài mạng lưới khoảng 700km đường sắt đô thị.

Tại nghị quyết, Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM cũng đề ra nhiều giải pháp nhằm bảo đảm triển khai hiệu quả các mục tiêu đã đề ra.

Trong đó, đối với nhóm giải pháp huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, thành phố sẽ tăng cường huy động đa dạng các nguồn vốn đầu tư, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

TP. HCM sẽ rà soát, cân đối, bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ ngân sách địa phương, làm cơ sở quyết định và tổ chức thực hiện các dự án theo định hướng đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân.

Đồng thời, thành phố nghiên cứu, vận dụng tối đa các nghị quyết của Quốc hội để đề xuất cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư xây dựng các công trình dịch vụ, thương mại, văn phòng tại các khu vực TOD quanh các đầu mối đường sắt và nhà ga.

Qua đó, tối ưu hóa khai thác quỹ đất đô thị, gia tăng nguồn thu và tối đa hóa lượng hành khách cho hệ thống đường sắt đô thị.