
Đề xuất quy định sở hữu nhà chung cư có thời hạn đã chính thức được đưa ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). (Ảnh minh hoạ: Trọng Hiếu)
Theo dự thảo cũ, đề xuất quy định sở hữu nhà chung cư có thời hạn là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận. Theo phương án này, quyền sở hữu căn hộ được xác lập kể từ thời điểm Nhà nước công nhận quyền sở hữu và sẽ chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc dù chưa hết niên hạn nhưng thuộc trường hợp phải phá dỡ theo quy định của pháp luật.
Cụ thể, khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng hoặc có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng, không còn bảo đảm an toàn cho người sử dụng, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định chất lượng công trình. Căn cứ kết quả kiểm định, cơ quan có thẩm quyền quyết định việc kéo dài thời hạn sử dụng nếu công trình vẫn đáp ứng các yêu cầu về an toàn.
Về cơ chế xử lý quyền lợi của các chủ sở hữu sau khi chung cư phải phá dỡ, dự thảo quy định, nếu các chủ sở hữu thống nhất cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thì được tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư đó và cùng đóng góp kinh phí để thực hiện dự án theo tỷ lệ diện tích thuộc sở hữu riêng của từng chủ sở hữu.
Trường hợp các chủ sở hữu không thống nhất việc góp vốn để xây dựng lại, khu đất sẽ được giao cho Nhà nước tổ chức lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án mới. Khi đó, các chủ sở hữu được bồi thường đối với giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sử dụng chung của nhà chung cư theo quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm bồi thường.
Đối với các trường hợp sau khi phá dỡ mà khu đất không còn được quy hoạch để tiếp tục xây dựng nhà chung cư, chủ sở hữu cũng được bồi thường về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật hiện hành.
Bên cạnh các quyền lợi, dự thảo cũng quy định chủ sở hữu căn hộ có trách nhiệm chấp hành việc di dời, phá dỡ, giải phóng mặt bằng, đồng thời thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, trước góp ý của các hiệp hội, mới đây đại diện Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản xác nhận, đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn đã được Bộ Xây dựng đưa ra khỏi nội dung của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi. Hiện dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi vẫn tiếp tục được nghiên cứu, chỉnh sửa, trình các cấp có thẩm quyền thẩm định theo đúng tiến độ đã quy định.
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng chủ trì soạn thảo gồm 13 chương, 149 điều, giảm 49 điều so với luật hiện hành nhằm tinh gọn hệ thống quy định và đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Tại dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi mới nhất, Điều 97, mục 1, Chương VII, Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi quy định về thời hạn sở hữu nhà chung cư như sau:
1. Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế nhà chung cư căn cứ kết luận kiểm định theo quy định của pháp luật xây dựng. Thời hạn sử dụng nhà chung cư theo hồ sơ thiết kế phải được ghi rõ trong văn bản thẩm định của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về xây dựng.
2. Thời hạn sử dụng nhà chung cư được tính từ khi nghiệm thu nhà chung cư đưa vào sử dụng theo quy định của pháp luật về xây dựng.
3. Khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế quy định tại khoản 1 Điều này hoặc chưa hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn cho chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải chỉ đạo thực hiện việc kiểm định, đánh giá chất lượng công trình nhà chung cư theo quy định của pháp luật xây dựng.
4. Việc công bố nhà chung cư hết thời hạn sử dụng được thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về xây dựng.
5. Chính phủ quy định chi tiết trách nhiệm thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư.