Thích
Trong Công điện số 19/CĐ-BXD gửi UBND các tỉnh, thành phố mới đây, Bộ Xây dựng cho biết chính sách nhà ở hiện nay đã bao gồm nhiều loại hình cho thuê như nhà ở công vụ, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp, quỹ nhà ở quốc gia, nhà ở thương mại cho thuê và nhà ở riêng lẻ do người dân xây dựng để cho thuê.
Trong đó, nhà ở công vụ được đầu tư bằng 100% vốn ngân sách, giá thuê không tính tiền sử dụng đất và chi phí khấu hao vốn đầu tư. Nhà ở xã hội cho thuê được hưởng các chính sách ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, miễn giảm thuế; trường hợp sử dụng vốn đầu tư công, giá thuê được tính trên cơ sở chi phí bảo trì, chi phí thu hồi vốn đầu tư xây dựng với thời gian thu hồi tối thiểu 20 năm. Với dự án sử dụng vốn tư nhân, giá thuê do bên cho thuê và bên thuê thỏa thuận trong khung giá do UBND cấp tỉnh quy định.
Với nhà lưu trú công nhân tại khu công nghiệp, giá thuê thực hiện theo nguyên tắc tương tự nhà ở xã hội đầu tư bằng nguồn vốn tư nhân. Trong khi đó, Quỹ nhà ở quốc gia được định hướng là đơn vị hoạt động phi lợi nhuận, có chức năng tạo lập quỹ nhà để cho thuê thông qua đầu tư xây dựng hoặc mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội.
Ngoài các loại hình có sự hỗ trợ của Nhà nước, nhà ở thương mại cho thuê được thực hiện theo thỏa thuận dân sự giữa chủ nhà và người thuê. Đối với nhà ở riêng lẻ nhiều tầng, nhiều căn hộ do hộ gia đình, cá nhân xây dựng để cho thuê, chủ nhà phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn, phòng cháy chữa cháy và các điều kiện theo quy định.
Tuy nhiên, để tăng nguồn cung nhà ở cho thuê, đưa phân khúc này trở thành phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương tổ chức điều tra, đánh giá kỹ lưỡng nhu cầu thuê nhà của từng nhóm đối tượng trên địa bàn, từ đó xây dựng kế hoạch để đầu tư phù hợp, tránh trình trạng lệch pha cung - cầu, lãng phí nguồn lực.
Cùng với việc xác định nhu cầu, Bộ Xây dựng yêu cầu các tỉnh, thành phố khẩn trương lập kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, trong đó xác định rõ mục tiêu từng năm, danh mục dự án, lộ trình thực hiện và nguồn lực huy động, gửi về Bộ để tổng hợp, báo cáo Chính phủ.
Bộ Xây dựng yêu cầu mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê bằng vốn ngân sách ngay trong tháng 6/2026, đồng thời triển khai các dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn trong quý III và quý IV năm nay. Để thực hiện mục tiêu này, các địa phương cần bố trí nguồn vốn ngân sách, quỹ đất sạch và hạ tầng đồng bộ; trên cơ sở các quy định hiện hành về nhà ở xã hội, Quỹ nhà ở quốc gia, nhà công vụ, áp dụng quy trình ưu tiên, đơn giản hóa thủ tục hành chính để sớm triển khai dự án.
Bộ cũng yêu cầu các địa phương khẩn trương thành lập, kiện toàn và đưa vào vận hành hiệu quả Quỹ phát triển nhà ở địa phương từ các nguồn thu theo quy định, phục vụ đầu tư xây dựng hoặc mua lại nhà ở để cho thuê. Nhiệm vụ này được yêu cầu hoàn thành trong quý III/2026.
Đối với nhà ở cho công nhân, Bộ Xây dựng đề nghị các doanh nghiệp đầu tư kinh doanh hạ tầng, ban quản lý khu công nghiệp rà soát nhu cầu nhà lưu trú của người lao động, bố trí quỹ đất và đẩy mạnh xây dựng nhà lưu trú công nhân, nhằm giải quyết nhu cầu chỗ ở an toàn, ổn định, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động tại các khu công nghiệp.
Về quỹ đất phát triển nhà ở, các địa phương được yêu cầu rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội, trong đó ưu tiên nhà ở cho thuê, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, vùng động lực phát triển, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu vực định hướng phát triển giao thông công cộng (TOD), các khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị.
Các địa phương cũng cần bố trí nguồn vốn phù hợp để thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư và đầu tư hạ tầng kỹ thuật, tạo quỹ đất sạch cho các dự án nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội. Quỹ đất này phải được bảo đảm đồng bộ với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu như y tế, giáo dục, thiết chế văn hóa để dự án có thể đưa vào sử dụng hiệu quả.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng yêu cầu tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội theo cơ chế "một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn". Các dự án nhà ở cho thuê được ưu tiên thực hiện thủ tục theo "luồng xanh", "luồng ưu tiên", bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ hiệu quả và rõ trách nhiệm.
Theo Bộ Xây dựng, phát triển nhà ở cho thuê là trụ cột chiến lược trong chính sách phát triển nhà ở thời gian tới, đồng thời là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm bảo đảm an sinh xã hội. Bộ đề nghị các Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đề cao vai trò người đứng đầu, quyết liệt tổ chức thực hiện công điện./.
