Bộ Xây dựng mới ban hành Chỉ thị số 04/CT-BXD ngày 28/2 về việc tăng cường quản lý trong hoạt động đầu tư xây dựng cũng như công tác quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì công trình nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và hiệu quả đầu tư.
Theo Bộ Xây dựng, thời gian qua lĩnh vực đầu tư xây dựng đã có bước phát triển mạnh cả về quy mô và chất lượng. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số dự án tồn tại hạn chế, trực tiếp hoặc gián tiếp gây lãng phí nguồn lực.
Thực tiễn cho thấy tình trạng đầu tư chưa phù hợp quy hoạch, đầu tư kém hiệu quả, dàn trải, thiếu vốn trong quá trình triển khai vẫn xảy ra ở một số nơi, ảnh hưởng đến hiệu quả chung của hoạt động đầu tư xây dựng.

Bộ Xây dựng yêu cầu siết chặt đấu thầu dự án, chọn đúng nhà thầu đủ năng lực. Ảnh minh họa
Bộ trưởng Bộ Xây dựng đề nghị thủ trưởng các cơ quan, đơn vị quán triệt và thực hiện nghiêm Chỉ thị số 08, Công điện số 02 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư liên tịch số 11.
Theo chỉ thị, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương và chủ đầu tư xây dựng kế hoạch ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, ưu tiên công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt đối với các dự án chậm tiến độ.
Đối với các dự án đã hoàn thành nhiều năm nhưng chưa quyết toán, các đơn vị phải xử lý dứt điểm, không để kéo dài gây thất thoát, lãng phí. Đồng thời, cần chủ động nguồn vật liệu, tránh tình trạng thiếu hụt làm ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.
Bộ cũng yêu cầu chấn chỉnh công tác lập, thẩm định, dự toán và phê duyệt dự án. Nghiêm cấm hành vi thông đồng, móc ngoặc để hợp thức hóa hồ sơ, nâng khống khối lượng, đơn giá hoặc áp đặt chỉ định mỏ vật liệu.
Trong hoạt động đấu thầu, cần kiểm soát chặt chẽ nhằm lựa chọn nhà thầu đủ năng lực; nghiêm cấm hành vi dàn xếp, thông thầu hoặc chuyển nhượng thầu trái quy định pháp luật.
Nhà thầu phải bố trí đầy đủ nguồn lực, triển khai thi công ngay sau khi khởi công và chủ động bảo đảm vật liệu cho dự án. Trường hợp vi phạm hợp đồng sẽ bị xử lý nghiêm.
Cơ quan quản lý cũng lưu ý việc phân bổ, giải ngân vốn phải được xây dựng kế hoạch hằng năm phù hợp với tiến độ từng dự án. Công tác nghiệm thu, thanh toán cần được đẩy nhanh, tránh dồn vào cuối năm.
Yêu cầu của Bộ Xây dựng được đưa ra trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng còn bộc lộ hạn chế như đầu tư dàn trải, nhà thầu thiếu năng lực, chậm giải phóng mặt bằng và giải ngân, gây lãng phí nguồn lực và làm giảm hiệu quả đầu tư.
Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương và đơn vị chủ động nhận diện, xử lý các hành vi gây lãng phí, bảo đảm thực hiện nghiêm nguyên tắc “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.