Thích
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã khởi tố bị can Tô Xuân Hồng, sinh năm 1963, trú tại xã Kon Gang, tỉnh Gia Lai, để điều tra về tội gây ô nhiễm môi trường.
Hơn 240 tấn chất thải đổ ra phía sau trang trại
Theo kết quả điều tra ban đầu, cơ sở của ông Hồng đang chăn nuôi hơn 4.000 con heo thịt. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, trang trại không xây dựng công trình xử lý chất thải theo quy định.
Từ một đường xả phân ra đất đến quyết định khởi tố, cái giá của sự coi thường môi trường có thể là một hồ sơ hình sự (Ảnh: Công an tỉnh Gia Lai).
Trước đó, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Gia Lai phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra thực tế tại trang trại. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện phân heo và nước thải chưa qua xử lý từ các dãy chuồng được dẫn trực tiếp ra khu đất phía sau. Chất thải tập kết tại nhiều vị trí trên tổng diện tích khoảng 1,1ha. Quá trình điều tra, cơ quan công an xác định khoảng 240 tấn chất thải chưa qua xử lý đã bị xả trực tiếp ra môi trường.
Làm việc với cơ quan điều tra, ông Hồng khai nhận chưa thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép môi trường, không xây dựng công trình xử lý chất thải và để phân, nước thải từ chuồng nuôi chảy ra đất, tự thấm xuống môi trường.
Hố chất thải đen đặc sau chuồng nuôi không chỉ đầu độc đất, nước và không khí, mà còn có thể trở thành chứng cứ khiến chủ trang trại bị khởi tố, đối diện án tù (Ảnh: Công an tỉnh Gia Lai).
Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã khởi tố ông Hồng để tiếp tục điều tra về tội gây ô nhiễm môi trường theo Điều 235 Bộ luật Hình sự.
Việc khởi tố được thực hiện sau quá trình kiểm tra hiện trường, xác định hệ thống dẫn chất thải, khu vực tiếp nhận và khối lượng chất thải đã xả ra môi trường.
Nuôi ít vẫn có thể bị xử lý nếu gây ô nhiễm
Theo Luật Bảo vệ môi trường, chất thải phát sinh từ hoạt động chăn nuôi phải được thu gom, lưu giữ và xử lý đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Phân, nước tiểu và nước rửa chuồng không được xả trực tiếp xuống đất, ao hồ, mương thoát nước hoặc nguồn nước xung quanh.
Điều 235 Bộ luật Hình sự quy định về tội gây ô nhiễm môi trường. Tùy loại chất thải, khối lượng, mức độ vượt quy chuẩn kỹ thuật và các điều kiện luật định, người vi phạm có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù. Điều luật này đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 86/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Một đường ống xả thải lẩn khuất sau chuồng trại có thể âm thầm đầu độc đất, nước và trở thành chứng cứ khiến người vi phạm bị điều tra, khởi tố.
Việc xác định trách nhiệm pháp lý không chỉ dựa vào số lượng heo được nuôi mà còn căn cứ hành vi xả thải, khối lượng chất thải, thời gian vi phạm, kết quả lấy mẫu và mức độ tác động đến môi trường.
Vì vậy, hộ chỉ nuôi vài con hoặc vài chục con heo vẫn phải có biện pháp xử lý chất thải phù hợp. Quy mô nhỏ không đồng nghĩa với việc được phép dẫn phân và nước rửa chuồng ra vườn, xuống mương hoặc để tự thấm vào lòng đất.
Tại nhiều vùng nông thôn, chuồng nuôi nằm xen kẽ giữa khu dân cư, trong khi người dân vẫn sử dụng giếng đào, giếng khoan để ăn uống và sinh hoạt. Chất thải chăn nuôi không được xử lý có thể theo nước mưa chảy vào nguồn nước mặt hoặc ngấm xuống đất. Mùi hôi từ phân, nước tiểu và khu vực chứa chất thải cũng có thể phát tán sang những hộ dân xung quanh, nhất là trong thời tiết nắng nóng.
Khi tiếp nhận phản ánh của người dân, cơ quan chức năng có thể kiểm tra hiện trường, ghi nhận đường ống xả nước chuồng, hố chứa phân, khu đất tiếp nhận chất thải và tiến hành lấy mẫu để xác định mức độ vi phạm.
Đường ống dẫn nước thải ra sau vườn, hố phân không được chống thấm, khu đất chuyển màu, mương nước bốc mùi cùng hình ảnh, video và phản ánh của người dân có thể trở thành tài liệu phục vụ việc kiểm tra, xác minh.
Nếu hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt hành chính, buộc chấm dứt xả thải, xử lý chất thải và khắc phục ô nhiễm. Trường hợp kết quả xác minh cho thấy có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ có thể được chuyển đến cơ quan điều tra để xem xét khởi tố theo quy định.
Vụ việc tại Gia Lai cho thấy hành vi dẫn phân và nước thải chưa qua xử lý ra khu đất phía sau chuồng nuôi không chỉ có nguy cơ gây ô nhiễm mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ án để xử lý theo quy định pháp luật.
