Từ dấu ấn lịch sử đến tư duy kiến tạo mới
Theo tư liệu từ một tạp chí Pháp công bố năm 1953, cây cầu thép đầu tiên tại Đà Nẵng từng mang tên De Lattre de Tassigny, dài khoảng 520m, bắc qua vùng nước khi đó được gọi là Tourane. Công trình này gắn với dấu ấn của kỹ sư Gustave Eiffel - người nổi tiếng với tháp Eiffel tại Paris và được xem là một trong những biểu tượng hạ tầng hiện đại hiếm hoi của miền Trung thời bấy giờ.
Hơn nửa thế kỷ sau, trên nền tảng lịch sử và địa lý ấy, Đà Nẵng lựa chọn một hướng đi khác khi không sao chép, mà kế thừa để sáng tạo. Cầu Trần Thị Lý ra đời như một bước chuyển từ tư duy xây dựng thuần túy sang kiến tạo công trình mang tính biểu tượng, gắn với bản sắc địa phương.
Kiến trúc độc đáo, dấu ấn kỹ thuật nổi bật
Được khởi công năm 2003 và hoàn thành năm 2013 với tổng mức đầu tư 1.709 tỷ đồng, cầu Trần Thị Lý được thiết kế theo kiểu dây văng nghiêng - dạng kết cấu hiếm tại Việt Nam. Tháp trụ cao 145m nghiêng 12 độ về phía Tây, gợi hình ảnh cánh buồm căng gió, biểu trưng cho tinh thần vươn ra biển lớn của đô thị ven biển.

Cầu Trần Thị Lý có kiến trúc độc đáo với dây văng nghiêng duy nhất tại Việt Nam. Ảnh: Internet
Cầu có chiều dài 731m, rộng 35,5m, gồm 12 nhịp, trong đó nhịp dây văng dài 230m. Trụ tháp bê tông cốt thép tích hợp thang máy và sàn quan sát, cho phép ngắm toàn cảnh sông Hàn và trung tâm thành phố.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống dây văng một mặt phẳng với bề rộng lên tới 34,5m từng được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á tại thời điểm hoàn thành. Đặc biệt, gối trụ cầu nặng 3,2 tấn có khả năng chịu tải tới 32.000 tấn.

Hệ thống dây văng một mặt phẳng với bề rộng lên tới 34,5m, từng đạt kỷ lục lớn nhất Đông Nam Á thời điểm hoàn thành. Ảnh: Internet
Mang tên nữ anh hùng Trần Thị Lý - người con của vùng đất Quảng Nam cũ, cây cầu không chỉ là công trình giao thông mà còn là biểu tượng của tinh thần kiên cường, được chuyển hóa thành động lực phát triển trong thời bình.
Vai trò trong cấu trúc đô thị và phát triển du lịch
Ở góc độ quy hoạch, cầu Trần Thị Lý giữ vị trí quan trọng trong mạng lưới giao thông phía Nam sông Hàn. Công trình giúp kết nối nhanh trung tâm thành phố với sân bay quốc tế Đà Nẵng, bãi biển Mỹ Khê và bán đảo Sơn Trà, qua đó mở rộng không gian phát triển đô thị và thúc đẩy các hoạt động du lịch, dịch vụ ven sông.

Cây cầu từ lâu đã trở thành một trong những biểu tượng riêng của TP. Đà Nẵng. Ảnh: Internet
Không dừng lại ở chức năng giao thông, cây cầu còn là một phần trong chiến lược xây dựng hình ảnh đô thị về đêm của Đà Nẵng. Theo kế hoạch, cầu Trần Thị Lý cùng các công trình như cầu Rồng, cầu sông Hàn, cầu Thuận Phước sẽ được nâng cấp hệ thống chiếu sáng trong khuôn khổ dự án "Dòng sông ánh sáng" (giai đoạn 1) với tổng vốn hơn 149 tỷ đồng.
Dự án này bao gồm việc đầu tư chiếu sáng trang trí mới cho cầu Nguyễn Văn Trỗi, chiếu sáng kiến trúc cầu Tiên Sơn và nâng cấp hệ thống ánh sáng tại các cầu hiện hữu. Đặc biệt, thành phố dự kiến triển khai hệ thống chiếu sáng Skylight kết hợp đèn laser, tạo hiệu ứng đa tầng trên bầu trời và mặt nước, góp phần làm nổi bật sông Hàn về đêm.

Cầu Trần Thị Lý khi về đêm. Ảnh: Internet
Sau khi hoàn thiện, hệ thống chiếu sáng không chỉ làm mới diện mạo đô thị mà còn tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng, gia tăng sức hút của Đà Nẵng trên bản đồ quốc tế.
Trong tổng thể ấy, cầu Trần Thị Lý tiếp tục giữ vai trò như một biểu tượng của sự hội tụ giữa lịch sử kỹ thuật, bản sắc văn hóa và khát vọng phát triển. Từ một công trình giao thông, cây cầu đã trở thành dấu mốc trên hành trình định hình hình ảnh "thành phố của những cây cầu" - một trong những danh xưng riêng có của Đà Nẵng.