UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, lễ khởi công dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh dự kiến diễn ra vào ngày 12/4/2026 tại khu vực ga Hạ Long Xanh, thuộc địa bàn phường Tuần Châu và phường Việt Hưng. Đây là tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của Việt Nam, đồng thời là công trình hạ tầng trọng điểm được kỳ vọng tạo đột phá về kết nối vùng.
Dự án đã hoàn tất bước thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, sẵn sàng bước vào giai đoạn triển khai. Tuyến có tổng chiều dài khoảng 120km, đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Điểm đầu đặt tại khu vực Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Cổ Loa, Đông Anh), điểm cuối tại khu công viên công cộng phường Tuần Châu, đối diện Khu đô thị Vinhomes Hạ Long Xanh.

Phối cảnh mô phỏng giao thông đường sắt. Ảnh: Báo Quảng Ninh
Điểm nổi bật của dự án là phương án thiết kế "trên cao hóa" gần như toàn tuyến. Trong tổng chiều dài 120km, chỉ khoảng 4km đi trên mặt đất, còn lại tới 116km là cầu cạn, cầu vượt sông và vượt các tuyến giao thông hiện hữu. Điều này đồng nghĩa với việc sẽ xây dựng hơn 3.400 trụ cầu dọc tuyến – một quy mô chưa từng có trong các dự án hạ tầng giao thông tại Việt Nam.
Tuyến đường được đầu tư theo tiêu chuẩn đường sắt tốc độ cao hiện đại, với đường đôi khổ tiêu chuẩn 1.435mm và hệ thống điện khí hóa. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 350km/h, riêng đoạn qua khu vực nội đô Hà Nội được điều chỉnh xuống 120km/h để đảm bảo an toàn. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh dự kiến rút ngắn chỉ còn khoảng 23 phút, thay vì 2–3 giờ như hiện nay bằng đường bộ.

Hướng tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. Ảnh: Internet
Theo quy hoạch, tuyến sẽ có 5 nhà ga chính gồm Cổ Loa (Hà Nội), Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử và Hạ Long Xanh (Quảng Ninh). Không chỉ là điểm dừng kỹ thuật, các nhà ga còn được định hướng trở thành các cực tăng trưởng đô thị mới. Riêng ga Hạ Long Xanh có quy mô gần 38ha, tích hợp depot và nhiều hạng mục dịch vụ.
Trên hành trình, tuyến đường sắt sẽ vượt qua nhiều con sông lớn như sông Đuống, sông Thái Bình, sông Kinh Thầy, sông Đá Vách và sông Uông, đòi hỏi giải pháp kỹ thuật phức tạp và đồng bộ.
Tổng mức đầu tư dự án ước tính hơn 147.000tỷ đồng, chưa bao gồm khoảng 10.000tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng do ngân sách Nhà nước đảm bảo. Đây là một trong những dự án đường sắt có quy mô vốn lớn nhất khu vực phía Bắc.
Khi đi vào vận hành dự kiến vào năm 2028, tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh sẽ trở thành trục giao thông chiến lược, kết nối trực tiếp Thủ đô với vùng duyên hải Đông Bắc, thúc đẩy liên kết kinh tế – du lịch và mở ra hành lang phát triển mới cho toàn khu vực.