Chỉ 5 năm nữa, vùng đất vừa thực hiện sáp nhập sẽ sở hữu 60 bến cảng

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định 1922/QĐ-BXD phê duyệt quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, qua đó tái khẳng định vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế của khu vực cửa ngõ phía Nam.

Theo quy hoạch, hệ thống cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu bao gồm các khu bến Thị Vải, Cái Mép, Long Sơn, Sông Dinh, Sao Mai - Bến Đình, bến cảng khách quốc tế Vũng Tàu, bến cảng Côn Đảo cùng hệ thống cảng dầu khí ngoài khơi, bến phao, khu chuyển tải và các khu neo chờ, tránh, trú bão. Trong đó, Cái Mép - Thị Vải tiếp tục được xác định là hạt nhân phát triển, với định hướng mở rộng các bến container quy mô lớn như CMIT, SSIT, Gemadept - Terminal Link và khu Cái Mép Hạ, đủ khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn chạy tuyến xuyên Thái Bình Dương và châu Âu.

Khu vực Long Sơn được định hướng phát triển các cảng chuyên dùng phục vụ hóa dầu và năng lượng LNG, trong khi Côn Đảo được đầu tư mở rộng cảng nhằm kết hợp khai thác hàng hóa và dịch vụ du lịch biển. Tại TP. Vũng Tàu cũ, bến cảng khách quốc tế được quy hoạch với 2 cầu cảng, tổng chiều dài khoảng 840m, công suất đón tối đa 1,5 triệu lượt khách.

Mục tiêu đến năm 2030, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng đạt từ 215 đến 236,9 triệu tấn, trong đó hàng container đạt từ 16,25 đến 18,25 triệu TEU (chưa bao gồm hàng trung chuyển quốc tế). Lượng hành khách dự kiến đạt 2,67-2,89 triệu lượt. Về hạ tầng, toàn hệ thống sẽ có khoảng 60 bến với 117-123 cầu cảng, tổng chiều dài từ 28.948m đến 30.823m, nhiều bến đủ điều kiện tiếp nhận tàu có trọng tải lên tới 250.000 tấn.

Tầm nhìn đến năm 2050, cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu tiếp tục mở rộng quy mô để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, với tốc độ tăng trưởng hàng hóa dự kiến duy trì ở mức bình quân 3,5-3,8%/năm. Các khu bến Cái Mép Hạ và khu hạ lưu Cái Mép được định hướng phát triển với quy mô lớn, từng bước củng cố vị thế trung tâm trung chuyển của khu vực.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhu cầu sử dụng đất đến năm 2030 ước khoảng 1.931,3ha (không bao gồm diện tích khu công nghiệp và logistics hậu cảng), trong khi diện tích mặt nước cần quản lý và khai thác khoảng 68.923ha. Tổng nhu cầu vốn đầu tư dự kiến 81.841 tỷ đồng, trong đó 5.131 tỷ đồng dành cho hạ tầng hàng hải công cộng như luồng, đê chắn sóng, khu neo đậu; phần còn lại khoảng 76.710 tỷ đồng cho xây dựng, khai thác các bến cảng kinh doanh dịch vụ xếp dỡ.

Danh mục ưu tiên đầu tư bao gồm mở rộng đoạn cong chữ "S" trên luồng Cái Mép – Thị Vải nhằm nâng cao năng lực khai thác tàu trọng tải lớn; hoàn thiện khu neo chờ, tránh trú bão; đầu tư hệ thống giám sát và điều phối giao thông hàng hải (VTS); xây dựng bến công vụ và các công trình phục vụ quản lý nhà nước chuyên ngành. Đồng thời, quy hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển cảng xanh, cảng thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số và sử dụng năng lượng sạch, tăng cường kết nối đồng bộ giữa cảng biển với đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và các trung tâm logistics hậu phương.

Việc triển khai quy hoạch sẽ bám sát định hướng tại các quyết định của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách và huy động đa dạng nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước. Cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu áp dụng mô hình cảng mở tại khu bến Cái Mép - Thị Vải, hoàn thiện chính sách giá, phí để nâng cao sức cạnh tranh, khuyến khích đầu tư đồng bộ khu công nghiệp gắn với cảng biển. Việc công bố, giám sát thực hiện quy hoạch được giao cho Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam phối hợp với địa phương nhằm bảo đảm quy hoạch sớm trở thành động lực phát triển mới cho khu vực cảng biển trọng điểm phía Nam, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ hàng hải quốc tế.