Chỉ 5 tháng nữa, 8 nhóm công trình sẽ được miễn giấy phép xây dựng

Từ ngày 1/7/2026, Luật Xây dựng 2025 chính thức có hiệu lực, trong đó Điều 43 quy định rõ 8 nhóm trường hợp được miễn giấy phép xây dựng. Quy định mới được kỳ vọng sẽ đơn giản hóa thủ tục hành chính, song vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về quy hoạch, kiến trúc và an toàn công trình.

Trước hết, công trình xây dựng cấp IV và nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, có tổng diện tích sàn dưới 500m2 sẽ được miễn giấy phép nếu không nằm trong các khu chức năng, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch chung đô thị cấp tỉnh, thành phố; khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng theo quy hoạch chung xã; hoặc khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Một số công trình đặc thù được miễn giấy phép gồm: công trình bí mật nhà nước; công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách; công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt hoặc dự án đầu tư theo thủ tục đặc biệt; công trình xây dựng tạm theo luật; công trình trên đất quốc phòng, an ninh theo quy định pháp luật đất đai.

Đối với công trình thuộc dự án đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ hoặc người đứng đầu các cơ quan trung ương, các cơ quan tư pháp, cơ quan của Quốc hội, bộ, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội, cũng như Chủ tịch UBND các cấp quyết định đầu tư, sẽ không phải xin giấy phép xây dựng.

Các công trình xây dựng theo tuyến đi qua từ hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên; hoặc công trình theo tuyến nằm ngoài khu vực định hướng phát triển đô thị, đã được xác định trong quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, quy hoạch ngành hoặc được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận phương án tuyến, cũng thuộc diện miễn giấy phép.

Ngoài ra, công trình trên biển thuộc dự án đầu tư xây dựng ngoài khơi đã được giao khu vực biển; cảng hàng không, công trình trong cảng hàng không và công trình bảo đảm hoạt động bay ngoài cảng hàng không cũng không phải thực hiện thủ tục cấp phép. Công trình quảng cáo không thuộc diện phải cấp phép theo pháp luật về quảng cáo và công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động cũng được miễn.

Một nhóm khác là các công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi (hoặc báo cáo điều chỉnh) và đã được phê duyệt theo quy định. Bên cạnh đó, công trình sửa chữa, cải tạo bên trong hoặc cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc, với điều kiện không thay đổi mục đích, công năng sử dụng, không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực, bảo đảm phòng cháy chữa cháy, môi trường và khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật, cũng được miễn giấy phép.

Tuy nhiên, luật cũng đặt ra yêu cầu quản lý cụ thể. Trước khi khởi công, chủ đầu tư các công trình thuộc diện miễn (trừ công trình bí mật nhà nước, công trình khẩn cấp, công trình tạm và nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân) phải gửi thông báo khởi công đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương theo phân cấp của UBND cấp tỉnh. Đối với công trình thuộc nhóm dự án đầu tư công và công trình theo tuyến nêu trên, chủ đầu tư chỉ cần gửi thông báo khởi công. Các trường hợp còn lại phải gửi thông báo kèm hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng (không bao gồm đơn đề nghị cấp phép).