Sau gần một năm thi công liên tục, Dự án mở rộng hầm đường bộ Đèo Ngang - công trình giao thông trọng điểm trên trục Quốc lộ 1 – đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, sẵn sàng thông xe kỹ thuật và đưa vào khai thác trước Tết Nguyên đán 2026.
Gói thầu xây dựng hầm Đèo Ngang cùng hệ thống cầu, đường dẫn được khởi công ngày 13/1/2025, do Ban Quản lý dự án Đường sắt (thuộc Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư. Liên danh Sông Đà 10 - Long Hưng - Huy Hoàn đảm nhiệm thi công toàn bộ dự án. Đến nay, mặt bằng phía Bắc hầm tại thị xã Kỳ Anh cũ (Hà Tĩnh) và phía Nam thuộc huyện Quảng Trạch cũ (Quảng Trị) đã cơ bản được bàn giao đầy đủ, tạo điều kiện để các nhà thầu tổ chức đồng loạt bốn mũi thi công.

Công trường dự án. Ảnh: Báo Xây dựng
Theo báo Xây dựng, chủ đầu tư cho biết, hiện trường đang được triển khai song song các hạng mục gồm: phần hầm, hệ thống cơ điện - phòng cháy chữa cháy, các công trình cầu và hệ thống đường dẫn hai phía Bắc - Nam. Trong đó, nhà thầu Sông Đà 10 phụ trách thi công hầm đã hoàn thành hầu hết các hạng mục trọng yếu như đào và gia cố, thi công lớp chống thấm, bê tông vỏ hầm, nền hầm bê tông cốt thép, hệ thống thoát nước và sơn hoàn thiện. Hiện tại, các đơn vị đang tập trung lắp đặt hệ thống cáp, hoàn thiện mặt đường và vệ sinh trong hầm. Khối lượng thực hiện phần hầm đạt gần 98%, chỉ còn một số công việc kỹ thuật trước khi nghiệm thu.
Ở khu vực ngoài hầm, các hạng mục tường chắn, mái cơ, hệ thống thoát nước và bê tông nhựa mặt quảng trường cửa hầm đã hoàn thành. Hệ thống phòng cháy chữa cháy đạt khoảng 95% khối lượng, đang được gấp rút hoàn thiện để đồng bộ với tiến độ chung. Giá trị thực hiện phần hầm đạt hơn 211/219 tỷ đồng.
Đối với các công trình cầu, nhà thầu Long Hưng đã hoàn thành toàn bộ cầu Đồng Bò. Riêng cầu Đồng Mười, phần kết cấu dưới, đường dẫn hai đầu cầu và các hạng mục kỹ thuật cơ bản đã xong, hiện đang chuẩn bị thảm bê tông nhựa mặt cầu. Tổng khối lượng thực hiện đạt trên 97%.

Bên trong hầm đang được hoàn thiện. Ảnh: Báo Xây dựng
Phần đường dẫn do nhà thầu Huy Hoàn đảm nhận cũng đạt tiến độ cao. Tuyến phía Bắc đã hoàn thiện nền đường, hệ thống thoát nước và mặt đường bê tông nhựa tuyến chính, đồng thời hoàn thành mở rộng quốc lộ cũ. Phía Nam hầm, hệ thống thoát nước ngang đã hoàn tất, nền đường cấp phối đá dăm đạt khoảng 95%, các hạng mục còn lại đang được đẩy nhanh để đảm bảo đồng bộ khi thông xe.
Hầm Đèo Ngang mở rộng được xây dựng song song với hầm hiện hữu trên Quốc lộ 1, xuyên qua dãy Hoành Sơn – một nhánh của dãy Trường Sơn chạy ngang ra biển Đông và là ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Trị. Công trình có chiều dài 650m, bề rộng 10,5m, cao 7,5m, bố trí hai làn xe, tốc độ thiết kế 80km/h, kết cấu vĩnh cửu bằng bê tông cốt thép. Khi hoàn thành, hệ thống hầm qua Đèo Ngang sẽ có tổng cộng bốn làn xe, góp phần giải tỏa áp lực giao thông và khắc phục tình trạng ùn tắc kéo dài tại hầm cũ được đưa vào khai thác từ năm 2004.
Để bảo đảm tiến độ, các nhà thầu đang tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp" với gần 100 công nhân cùng đội ngũ kỹ sư và tư vấn giám sát thường trực tại công trường. Công tác phân luồng, tổ chức giao thông được phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý tuyến, bảo đảm an toàn và không làm gián đoạn lưu thông trên Quốc lộ 1.
Theo Ban Quản lý dự án Đường sắt, dù thời gian thi công thực tế chưa đầy một năm và chịu ảnh hưởng bất lợi của thời tiết, dự án vẫn vượt tiến độ khoảng một tháng so với kế hoạch. Nếu điều kiện thời tiết thuận lợi, các hạng mục mặt đường và an toàn giao thông sẽ được hoàn thiện, thông xe kỹ thuật trong tháng 1/2026 và đưa vào khai thác chính thức trước Tết Nguyên đán.
Hầm Đèo Ngang là một trong những hạng mục quan trọng thuộc chương trình nâng cấp, mở rộng một số cầu, hầm trên Quốc lộ 1, cùng với các công trình như cầu Xương Giang, cầu Gianh và cầu Quán Hàu. Khi hoàn thành đồng bộ, các dự án này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực thông hành trên trục giao thông huyết mạch Bắc - Nam, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho các tỉnh khu vực miền Trung, đặc biệt là những địa phương có địa hình hẹp ngang như Hà Tĩnh và Quảng Trị.
Quảng Trị và Hà Tĩnh là 2 tỉnh có bề ngang theo chiều Đông - Tây hẹp của Việt Nam. Trong đó, Quảng Trị là tỉnh hẹp nhất Việt Nam với chiều ngang trung bình khoảng 63,9km. Còn tỉnh Hà Tĩnh có bề ngang trung bình 60-70km, có nơi còn hẹp hơn.