Chuyên gia IFC: Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần II lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống xanh đến cộng đồng

Thị trường bất động sản đang bước vào chu kỳ mới, nơi các tiêu chuẩn xanh, ESG và Net Zero đã trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi. Trong bối cảnh các định chế tài chính quốc tế thắt chặt tiêu chuẩn đầu tư xanh, sự bứt phá của các dự án bền vững cần một hệ quy chiếu định lượng khắt khe để khẳng định giá trị thực chất. Việc khởi động Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II với trọng tâm đặt vào các tiêu chí xanh, bền vững mang ý nghĩa như một "Thước đo tín nhiệm" quan trọng.

Trao đổi với Reatimes, ông Vũ Hồng Phong Chuyên gia công trình xanh, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), thành viên Ngân hàng Thế giới (WB) nhấn mạnh rằng, việc một dự án đạt được các chứng chỉ xanh quốc tế và giải thưởng uy tín không chỉ tạo hiệu ứng cộng hưởng mà còn lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống xanh đến cộng đồng.

- Thưa ông, thị trường công trình xanh Việt Nam đã tăng trưởng ra sao trong năm 2025 và xu hướng phát triển xanh giữa các phân khúc bất động sản diễn ra như thế nào?

Ông Vũ Hồng Phong: Thị trường công trình xanh Việt Nam năm 2025 ghi nhận 196 tòa nhà đạt chứng nhận xanh (tăng 20% so với 2024 về số lượng tòa nhà), tương đương với 4,4 triệu m2 sàn đạt chứng nhận xanh (tăng 15% so với 2024 về diện tích sàn). Đây là mức tăng trưởng hàng năm cao nhất từ trước đến nay, minh chứng cho sự quan tâm và nỗ lực bứt phá của ngành xây dựng hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Về tỷ trọng các loại hình công trình đạt chứng nhận trong năm 2025, tỷ trọng chung cư vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất với hơn 30%, tiếp theo là nhà xưởng công nghiệp với hơn 28%. Đứng thứ ba và thứ tư lần lượt là công trình văn phòng (hơn 14%) và nhà kho công nghiệp (hơn 12%). Một số loại hình công trình mới như trung tâm dữ liệu và công trình di tích lịch sử cũng đã lần đầu tiên có công trình đạt chứng nhận xanh trong năm 2025.

Về xu hướng tăng trưởng, phân khúc chung cư và mặt bằng bán lẻ ghi nhận mức bứt phá ấn tượng trong năm 2025 với tỷ lệ tăng trưởng lần lượt là 151% và 121% so với năm 2024. Nhóm nhà xưởng phục vụ sản xuất công nghiệp (industrial factory) và nhà ở riêng lẻ cũng giữ đà tăng trưởng ổn định ở mức 54% và 36%. Ngược lại, một số phân khúc chứng kiến sự sụt giảm đáng kể, giảm mạnh nhất là nhà kho công nghiệp phục vụ nhu cầu kho vận (logistic), giảm 58%, tiếp theo là các cơ sở đào tạo giảm 50% và cơ sở lưu trú giảm 44%.

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô và tỷ trọng của phân khúc chung cư trong tổng số công trinh xanh năm 2025 hoàn toàn nhất quán với đà phục hồi chung của thị trường nhà ở thương mại. Khi nguồn cung cải thiện và nhiều dự án mới được triển khai, chứng nhận công trình xanh đã trở thành "thước đo" thiết yếu để khẳng định vị thế và tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt.

Đáng chú ý, phân khúc nhà ở xã hội đã ghi nhận bước tiến đột phá khi chiếm 11,7% tổng diện tích sàn nhà ở xanh, đạt mức tăng trưởng kỷ lục 165% so với năm 2024. Tốc độ phát triển vượt bậc này minh chứng rằng các giải pháp xanh không còn là 'đặc quyền' của phân khúc cao cấp, mà đang được các chủ đầu tư nhà ở xã hội áp dụng thành công và hiệu quả.

Đối với phân khúc bất động sản bán lẻ, sự gia tăng đột phá về diện tích sàn đạt chứng nhận xanh trong năm 2025 bắt nguồn từ lộ trình mở rộng các trung tâm thương mại và tổ hợp mua sắm mới. Động lực chính đến từ cam kết bền vững mạnh mẽ của các tập đoàn bán lẻ và nhà phát triển bất động sản hỗn hợp hàng đầu như AeonMall, Central Retail, Mega Market và Keppel Land. Việc các doanh nghiệp này chuẩn hóa tiêu chuẩn xanh cho toàn bộ danh mục đầu tư không chỉ lý giải cho sự tăng trưởng về quy mô mà còn thiết lập những chuẩn mực mới cho thị trường bán lẻ tại Việt Nam.

Ở loại hình công trình nhà xưởng sản xuất, năm 2025 ghi nhận sự bùng nổ của các tập đoàn đa quốc gia trong việc hoàn tất các tổ hợp công nghiệp tích hợp dây chuyền hiện đại. Việc ưu tiên đạt các chứng nhận xanh tiêu chuẩn quốc tế như LEED và EDGE không chỉ khẳng định cam kết bền vững mà còn là động lực chính thúc đẩy quy mô diện tích sàn công nghiệp tăng trưởng mạnh mẽ. Nhờ đó, loại hình này tiếp tục khẳng định vị thế vững chắc, giữ vị trí số hai về tỷ trọng trong tổng cơ cấu công trình xanh tại Việt Nam năm 2025.

Trước xu hướng phát triển bền vững toàn cầu, các định chế tài chính cũng đã đưa ra các tiêu chí môi trường dành cho các khoản tín dụng xanh. Để tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi này, doanh nghiệp cần chủ động chuyển đổi và tích hợp tiêu chuẩn công trình xanh vào chiến lược phát triển cốt lõi. Tại Việt Nam, việc ban hành danh mục phân loại xanh quốc gia cùng việc hơn 15 ngân hàng thương mại tích hợp tiêu chí công trình xanh vào quy trình thẩm định tín dụng là những minh chứng rõ nét nhất. Không dừng lại ở quy mô nội địa, công trình xanh hiện được công nhận rộng rãi là "thước đo" chuẩn mực trong báo cáo ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), mở ra cơ hội huy động vốn từ các quỹ đầu tư quốc tế.

- Ông có những khuyến nghị cụ thể nào cho các nhà phát triển bất động sản Việt Nam để thực hiện bước chuyển chiến lược từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển bền vững?

Ông Vũ Hồng Phong: Để chuyển dịch từ tư duy phát triển quy mô sang mục tiêu bền vững, lộ trình thực tế nhất cho các nhà phát triển hiện nay là bắt tay ngay vào việc chuẩn hóa dự án thông qua các hệ thống chứng nhận công trình xanh uy tín. Việc này không chỉ giúp định vị thương hiệu mà còn là cơ sở khoa học để đánh giá tính khả thi và hiệu quả đầu tư của dự án.

Trong hành trình đó, Chứng nhận Công trình Xanh EDGE được phát triển bởi Tổ chức Tài chính Quốc tế IFC đã đồng hành cùng các nhà phát triển bất động sản Việt Nam và trên thế giới từ 2015. Hệ thống EDGE được hỗ trợ bởi một ứng dụng trực tuyến hoàn toàn miễn phí, giúp việc đánh giá tính khả thi của công trình xanh trở nên dễ dàng và nhanh chóng. Công cụ này hỗ trợ các nhà phát triển bất động sản đưa ra quyết định chính xác dựa trên các số liệu định lượng được tính toán cụ thể cho từng dự án. Thực tế triển khai tại Việt Nam đã chứng minh rằng, các nhà phát triển có thể xanh hóa dự án của mình một cách nhanh chóng chỉ sau ba tháng triển khai với EDGE mà không làm ảnh hưởng tới chi phí hay tiến độ dự án. Đây chính là "chìa khóa" để các nhà phát triển bứt phá, tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt trong bối cảnh thị trường đang đòi hỏi khắt khe hơn về tiêu chuẩn sống bền vững.

PV: Thưa ông, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đang phát động Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần II với những tiêu chí chấm điểm khắt khe, trong đó nhấn mạnh đến yếu tố phát triển xanh, bền vững, công nghệ số... Ông đánh giá như thế nào về vai trò của các tiêu chí này?

Ông Vũ Hồng Phong: Trong bối cảnh hiện nay, các tiêu chí định lượng đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá mức độ phát triển xanh và bền vững. Thay vì những khái niệm trừu tượng, việc định lượng hóa các chỉ số như tỷ lệ tiết kiệm năng lượng, mức giảm phát thải carbon hay hiệu quả sử dụng tài nguyên không chỉ đảm bảo tính minh bạch mà còn tạo cơ sở tham chiếu chuẩn xác cho các bên liên quan, từ người sử dụng, cơ quan quản lý đến các định chế tài chính. Điều này giúp các bên đánh giá khách quan tác động tích cực của dự án, loại bỏ những hiểu lầm thường gặp khi chỉ dựa vào các đánh giá định tính cảm tính. Cụ thể, người sử dụng an tâm về chất lượng sống; giúp cơ quan quản lý có dữ liệu thực tế để điều hành; và đặc biệt là giúp các định chế tài chính có cơ sở xác đáng để thẩm định và giải ngân vốn tín dụng xanh.

PV: Ông đánh giá thế nào về sức mạnh cộng hưởng nếu một dự án vừa đạt chứng chỉ xanh quốc tế, vừa được vinh danh tại Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam? Điều này có tác động lan tỏa thế nào đến việc tiếp cận các dòng tài chính xanh và niềm tin với khách hàng?

Ông Vũ Hồng Phong: Việc một dự án đạt được các chứng chỉ xanh quốc tế và giải thưởng uy tín không chỉ tạo hiệu ứng cộng hưởng mà còn lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống xanh đến cộng đồng. Những dự án tiêu biểu này là minh chứng cho tính khả thi của mô hình công trình bền vững thông qua việc tối ưu hóa chi phí vận hành và gia tăng giá trị tài sản trong dài hạn, tạo động lực để các nhà phát triển bất động sản tự tin chuyển dịch, cùng đồng hành trong công cuộc "xanh hóa" ngành xây dựng. Qua đó, chúng ta cùng hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam xanh hơn, đáng sống hơn và nâng tầm chất lượng cuộc sống cho người dân.

Xin cảm ơn những chia sẻ của chuyên gia!