Một phương án quy hoạch mới vừa được Cục Hàng không Việt Nam trình lên Bộ Xây dựng, trong đó đáng chú ý là đề xuất đưa sân bay Thành Sơn vào khai thác dân dụng song song với nhiệm vụ quân sự. Nếu được chấp thuận, đây sẽ là một trong những dự án tận dụng hạ tầng quốc phòng để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Báo VnExpress cho hay, theo định hướng, sân bay Thành Sơn (phường Đô Vinh) sẽ được phát triển thành cảng hàng không nội địa đạt chuẩn 4C theo phân cấp của ICAO. Trong giai đoạn đầu đến năm 2030, công suất khai thác dự kiến đạt khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm, tập trung phục vụ các dòng máy bay thân hẹp như Airbus A320, A321 hay Boeing 737.

Hình ảnh mô phỏng quy hoạch sân bay Thành Sơn. Ảnh minh họa
Khác với việc xây dựng mới từ đầu, phương án này tận dụng tối đa hạ tầng sẵn có. Đường băng hiện hữu dài 3.050 m vẫn tiếp tục được sử dụng, đồng thời bổ sung thêm một đường cất hạ cánh song song ở phía đông nam, cách khoảng 300 m. Cách làm này vừa giúp tăng năng lực khai thác, vừa giảm áp lực đầu tư ban đầu.
Cùng với hệ thống đường băng, sân đỗ máy bay cũng được tính toán mở rộng theo từng giai đoạn. Trước mắt, sân bay bố trí 7 vị trí đỗ cho tàu bay thân hẹp, nhưng vẫn đủ điều kiện tiếp nhận máy bay thân rộng khi cần thiết. Trong tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, số vị trí đỗ sẽ tăng lên 16, đi kèm với mục tiêu nâng công suất lên khoảng 3 triệu hành khách mỗi năm.

Sân bay Thành Sơn được đề xuất khai thác lưỡng dụng, hướng tới mục tiêu 3 triệu hành khách mỗi năm. Ảnh minh họa
Hạ tầng phục vụ hành khách cũng được thiết kế theo lộ trình tăng trưởng. Nhà ga mới sẽ được xây dựng trên diện tích khoảng 135.600m2, đáp ứng quy mô khai thác giai đoạn đầu. Khi nhu cầu tăng lên, công trình sẽ được mở rộng để nâng công suất gấp đôi.
Đối với vận tải hàng hóa, phương án trước mắt là tích hợp trong nhà ga hành khách nhằm tối ưu chi phí. Tuy nhiên, về lâu dài, sân bay sẽ hình thành khu ga hàng hóa riêng với công suất khoảng 15.000 tấn mỗi năm, đáp ứng nhu cầu logistics ngày càng tăng của khu vực.
Việc phát triển Thành Sơn theo mô hình lưỡng dụng được đánh giá có nhiều lợi thế, bởi hiện nay sân bay đã có nền tảng hạ tầng quân sự tương đối hoàn chỉnh, bao gồm đường băng, đường lăn và sân đỗ đạt tiêu chuẩn cao. Điều này giúp rút ngắn thời gian triển khai và giảm đáng kể chi phí so với các dự án xây mới.
Đề xuất này cũng nằm trong định hướng phát triển mạng lưới cảng hàng không quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050, trong đó Thành Sơn được xác định là cảng hàng không nội địa kết hợp dân sự và quốc phòng, theo báo Tuổi Trẻ.
Theo tính toán, thời kỳ 2021-2030 tổng nhu cầu sử dụng đất sân bay Thành Sơn là 2.115ha, đến năm 2050 sau khi bàn giao đất cho địa phương xây dựng đường giao thông kết nối tổng nhu cầu sử dụng đất của sân bay còn 2.094ha.
Nếu được triển khai, sân bay Thành Sơn không chỉ góp phần san sẻ áp lực cho các cảng hàng không hiện hữu, mà còn mở ra thêm dư địa phát triển cho du lịch, dịch vụ và logistics tại khu vực Nam Trung Bộ - nơi đang ngày càng khẳng định vai trò là một cực tăng trưởng mới.
Theo tìm hiểu, sân bay Thành Sơn là sân bay quân sự cấp 1 được xây dựng từ năm 1960, nằm tại địa bàn TP. Phan Rang - Tháp Chàm (cũ), thuộc tỉnh Ninh Thuận cũ (nay là tỉnh Khánh Hòa).
Sân bay Thành Sơn hiện có 2 đường cất hạ cánh rộng 31m và 23m với đường băng dài hơn 3.000m, có thể đón được máy bay Airbus 321, Boeing hoặc tương đương. Đây cũng là sân bay đạt cấp 4C theo phân loại của Tổ chức ICAO, đủ điều kiện để khai thác các đường bay thương mại nội địa.
Hiện nay, kết cấu hạ tầng như đường lăn, hạ cánh, sân đỗ đều trong tình trạng xuống cấp. Việc quy hoạch để sân bay khai thác dân dụng sẽ giúp tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng giao thông, giúp mở ra động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội - quốc phòng và an ninh cho địa phương.
Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng được giao làm chủ đầu tư sân bay Thành Sơn, phối hợp cùng Bộ Xây dựng trong việc quản lý, khai thác lưỡng dụng sân bay này.