Đề xuất xây dựng sân bay quốc tế 23.000 tỷ tại Ninh Bình, 3 Bộ lên tiếng

Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi UBND tỉnh Ninh Bình, góp ý đối với Đề án nghiên cứu khả năng hình thành Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Ninh Bình. Văn bản này không chỉ thể hiện quan điểm của Bộ Xây dựng mà còn tổng hợp ý kiến chuyên môn của các Bộ: Quốc phòng, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Công an… cùng một số hãng hàng không trong nước.

Theo Bộ Xây dựng, tại Bộ Xây dựng, Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021–2030 (phê duyệt năm 2023) hiện chưa xác định vị trí sân bay Ninh Bình. Nhu cầu vận chuyển hàng không của khu vực này về cơ bản đã được phân bổ cho các cảng hàng không lân cận như Nội Bài International Airport, Cát Bi International Airport, Thọ Xuân Airport và Gia Bình.

Trên cơ sở đó, Bộ đề nghị tỉnh Ninh Bình cần bổ sung đánh giá toàn diện về phân bổ nhu cầu vận tải, đặt trong tương quan với các phương thức giao thông khác. Đặc biệt, phải làm rõ tác động của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam trong tương lai và mạng lưới cao tốc đang dần hoàn thiện đối với sản lượng khách dự kiến của sân bay.

Một nội dung được các cơ quan chuyên môn đặc biệt lưu ý là vấn đề quy hoạch vị trí và tĩnh không. Đề án hiện đưa ra 3 phương án vị trí, song các tọa độ đều nằm gần hệ thống sân bay dân dụng và quân sự tại khu vực miền Bắc, bao gồm Nội Bài, Cát Bi, Gia Bình, dự kiến sân bay thứ hai Vùng Thủ đô, cũng như các sân bay quân sự Kiến An và Gia Lâm.

Theo đánh giá, mật độ sân bay dày đặc có thể làm gia tăng nguy cơ xung đột không lưu, nhất là trong điều kiện thời tiết xấu hoặc khi lưu lượng bay cao. Vì vậy, việc tổ chức vùng trời cần được xem xét trên bình diện tổng thể toàn miền Bắc, làm cơ sở khoa học để xây dựng phương thức bay và bảo đảm an toàn khai thác.

Từ góc độ tài chính, Bộ Tài chính đề nghị đơn vị lập đề án phải làm rõ: sân bay Ninh Bình sẽ đóng vai trò chia sẻ áp lực cho hệ thống hiện hữu hay tạo ra dư địa phát triển mới cho khu vực.

Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng bày tỏ quan điểm thận trọng. Trong bối cảnh Đồng bằng sông Hồng đã có mật độ sân bay cao, nếu phát triển theo mô hình sân bay thương mại đại trà, dự án có thể đối mặt nguy cơ phân tán nguồn khách, khó duy trì đường bay ổn định và tiềm ẩn rủi ro lãng phí nguồn lực đầu tư.

Bên cạnh đó, phương án đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP) hiện phụ thuộc lớn vào giả định tăng trưởng hành khách ở mức cao và các chính sách ưu đãi của Nhà nước. Các Bộ, ngành đề nghị cần rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm tính khả thi thực tế.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, tỉnh Ninh Bình cần hoàn thiện đề án và gửi Cục Hàng không Việt Nam thẩm định, đánh giá trước khi báo cáo Bộ Xây dựng triển khai các bước tiếp theo.

Trước đó, đầu tháng 12/2025, UBND tỉnh Ninh Bình đã trình Thủ tướng đề nghị bổ sung sân bay Ninh Bình vào quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không toàn quốc.

Theo đề xuất, sân bay dự kiến đặt tại các xã Bình Lục, Bình Mỹ và phường Liêm Tuyền, với quy mô khoảng 664ha. Dự án gồm hai đường băng theo hướng Tây Bắc – Đông Nam; trong đó đường băng số 1 dài 3.800m, đường băng số 2 dài 3.200m, đủ điều kiện tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng như Boeing 787 và Airbus A350. Công trình được thiết kế đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO, đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn sân bay quân sự cấp I.

Công suất khai thác dự kiến đạt 5 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và tăng lên 10triệu hành khách/năm vào năm 2050. Tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu khởi công năm 2027 và đưa vào khai thác từ năm 2029, tức sau khoảng 2 năm thi công.

Tổng mức đầu tư ước tính khoảng 23.216 tỷ đồng, thực hiện theo mô hình PPP nhằm giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước. Giai đoạn đến năm 2030, vốn ngân sách Trung ương và địa phương dự kiến chiếm khoảng 45,25% (tương đương 6.776tỷ đồng), phần còn lại do nhà đầu tư đảm nhận. Từ năm 2031–2050, tỷ lệ vốn ngân sách giảm xuống còn 2,8%, trong khi khu vực tư nhân đóng góp hơn 97%. Thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 27 năm.

Với hàng loạt ý kiến thận trọng từ các Bộ, ngành, bài toán đặt ra không chỉ là quy mô hay nguồn vốn, mà là tính cần thiết, vai trò và hiệu quả dài hạn của một sân bay mới trong bức tranh hạ tầng hàng không miền Bắc vốn đã tương đối dày đặc.