Sáng 22/6, Hà Nội chính thức khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị mới với tổng chiều dài khoảng 303,5km và tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Đây là chương trình đầu tư đường sắt đô thị có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đồng thời nằm trong nhóm những dự án hạ tầng đô thị có quy mô lớn nhất cả nước được triển khai cùng thời điểm.
Theo kế hoạch, toàn bộ 5 tuyến sẽ hoàn thành vào năm 2030, góp phần mở rộng mạng lưới giao thông công cộng, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo động lực phát triển mới cho Hà Nội trong giai đoạn tăng trưởng 2026-2035.

Lễ khởi công dự án sáng ngày 22/6. Ảnh: Vinhomes
Các dự án vừa khởi công là một phần trong quy hoạch phát triển mạng lưới gồm 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979km. Hệ thống này được định hướng trở thành trục hạ tầng chiến lược, dẫn dắt phát triển không gian đô thị, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất.
Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội được giao làm chủ đầu tư, trong khi liên danh Công ty Cổ phần Vinhomes và Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed (thuộc Tập đoàn Vingroup) đảm nhận vai trò tổng thầu EPC.
Năm tuyến đường sắt đô thị được khởi công gồm:
Tuyến số 1: Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài. Đây là hành lang kinh tế Bắc - Nam của Thủ đô, kết nối trực tiếp đường sắt tốc độ cao với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Tuyến số 2: Sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa. Tuyến đóng vai trò cửa ngõ đối ngoại, kết nối sân bay với khu vực trung tâm lịch sử, văn hóa và kinh tế của Hà Nội.
Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá. Đây là tuyến giao thông chiến lược theo hướng Đông - Tây, kết nối Khu công nghệ cao Hòa Lạc với các trung tâm công nghiệp và logistics phía Đông thành phố.
Tuyến số 10: Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh. Tuyến được định hướng trở thành vành đai giao thông thông minh, tăng cường kết nối giữa các cực phát triển mới, đồng thời giảm áp lực cho khu vực nội đô.
Tuyến số 14: Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm. Tuyến đường sắt này sẽ kết nối khu vực phía Tây với các đại đô thị phía Đông, góp phần hình thành chuỗi đô thị hiện đại theo mô hình "đô thị 15 phút".
Toàn bộ các tuyến được quy hoạch theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), hướng tới khai thác hiệu quả quỹ đất dọc hành lang tuyến, hình thành các trung tâm phát triển mới và khuyến khích người dân sử dụng phương tiện vận tải công cộng.
Để phục vụ triển khai đồng loạt 5 tuyến metro, liên danh Vinhomes - VinSpeed đã chủ động khảo sát hiện trường từ sớm, đồng thời làm việc với các đối tác quốc tế để đặt hàng thiết bị phục vụ thi công.
Theo đó, liên danh đã đặt mua số lượng lớn thiết bị đào hầm TBM, bổ sung máy đào tường vây, hơn 200 dây chuyền thi công cọc khoan nhồi cùng hàng nghìn phương tiện vận chuyển đất đào nhằm đáp ứng tiến độ thi công.
Song song với việc chuẩn bị thiết bị, Vinhomes và VinSpeed đang phối hợp với các đơn vị tư vấn hàng đầu đến từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc để hoàn thiện thiết kế kỹ thuật. Liên danh cũng hợp tác với các nhà thầu quốc tế có kinh nghiệm thi công hầm bằng công nghệ TBM, đồng thời làm việc với các nhà cung cấp đoàn tàu, thiết bị, hệ thống điều khiển, vận hành và an toàn chạy tàu nhằm chuẩn bị cho giai đoạn lắp đặt và khai thác.
Về năng lực triển khai, Vinhomes được đánh giá có nhiều kinh nghiệm trong đầu tư, xây dựng các dự án quy mô lớn, trong khi VinSpeed đã khẳng định vị thế trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao.

Các dự án dự kiến hoàn thành năm 2030. Ảnh minh họa
Hiện VinSpeed là chủ đầu tư hai dự án đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam gồm tuyến Bến Thành - Cần Giờ (TP.HCM) dài 54km và tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dài 120km, đều có tốc độ thiết kế tối đa 350km/h.
Cả hai dự án sử dụng công nghệ đoàn tàu và hệ thống điều khiển của châu Âu. Riêng đoạn đi ngầm của tuyến Bến Thành - Cần Giờ áp dụng công nghệ đào hầm TBM đường kính lớn 13,6m. Thiết bị khoan hầm do Herrenknecht (Đức) chế tạo, còn đoàn tàu được Siemens (Đức) thiết kế và sản xuất.
Lãnh đạo Tập đoàn Vingroup khẳng định sẽ huy động tối đa nguồn lực để bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án.
Với tiềm lực của liên danh tổng thầu cùng mạng lưới đối tác quốc tế, 5 tuyến đường sắt đô thị được kỳ vọng sẽ hoàn thành đúng tiến độ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD, mở rộng giao thông xanh và giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, hướng tới xây dựng Thủ đô hiện đại và phát triển bền vững.