Hà Nội hạn chế phát triển chung cư nội đô, mở rộng quy mô và điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội

Hạn chế phát triển chung cư tại khu vực nội đô lịch sử

Theo đó, Nghị quyết không khuyến khích phát triển chung cư tại khu vực nội đô lịch sử, ngoại trừ các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ và nhà ở tái định cư, nhằm mục tiêu giảm nén dân số tại khu vực lõi khi hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội đã tiệm cận ngưỡng chịu tải. Đồng thời, tạo điều kiện để cải thiện không gian sống, bảo tồn giá trị cảnh quan - văn hóa và từng bước tái thiết đô thị nội đô theo hướng bền vững hơn.

Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các khu đô thị và dự án nhà ở hình thành mới. Đó là mọi dự án đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị mới phải được quy hoạch và phát triển theo hướng thông minh, văn minh, hiện đại, gắn với mô hình nhà ở xanh, đô thị thông minh, tăng cường ứng dụng công nghệ số và các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các khu nhà ở không chỉ đáp ứng nhu cầu chỗ ở, mà phải tích hợp đầy đủ hệ thống y tế, giáo dục, không gian sinh hoạt cộng đồng; hạ tầng cấp - thoát nước, xử lý nước thải tại chỗ, và hạ tầng phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Đây là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng sống của cư dân đô thị trong giai đoạn phát triển mới.

Song song với đó, Nghị quyết đặt mục tiêu hình thành các khu đô thị đa chức năng, kết hợp nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư và nhà ở phục vụ nhân lực công nghệ cao; các khu đô thị lớn là các dự án lớn, phải gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm.

Cách tiếp cận này cho phép sử dụng quỹ đất linh hoạt hơn, đồng thời tạo ra “không gian đệm” cho quá trình tái thiết đô thị, nhất là trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai đồng thời nhiều chương trình lớn như cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang đô thị và quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Các dự án đô thị lớn, dự án quan trọng được yêu cầu gắn chặt với định hướng quy hoạch dài hạn, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường.

Đối với nhiệm vụ cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ, giai đoạn 2026 - 2030, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ đã có kết luận kiểm định thuộc diện phải phá dỡ, với khoảng 1,5 triệu m² sàn, tương ứng khoảng 20.000 căn hộ. Đến năm 2035, Hà Nội phấn đấu hoàn thành cải tạo, chỉnh trang, tái thiết toàn bộ hơn 2.000 nhà chung cư cũ trên địa bàn.

Mở rộng quy mô, công năng sử dụng và điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội

Cụ thể, giai đoạn 2021 - 2030, Hà Nội phấn đấu phát triển tối thiểu 144.000 căn nhà ở xã hội, trong đó khoảng 24.000 căn giai đoạn 2021 - 2025 và tối thiểu 120.000 căn giai đoạn 2026 - 2030; giai đoạn 2021 - 2035 sẽ hoàn thành tối thiểu 500.000 căn nhà ở xã hội.

Theo nội dung điều chỉnh, mục đích sử dụng nhà ở xã hội được đa dạng hóa và mở rộng, cho phép sử dụng đa mục tiêu và chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở xã hội, nhà ở thương mại, nhà ở tái định cư phục vụ tái thiết đô thị, nhà ở công vụ và nhà ở xã hội cho thuê. Việc này được thực hiện thông qua Quỹ Đầu tư phát triển thành phố, thực hiện chức năng Quỹ nhà ở Quốc gia của thành phố theo quy định tại Nghị định số 302/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Đáng chú ý, Nghị quyết nêu rõ chủ trương nới lỏng điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội, trong đó điều chỉnh các tiêu chí liên quan đến thu nhập, điều kiện về nhà ở hiện tại, đồng thời mở rộng nhóm đối tượng được mua, thuê và thuê mua nhà ở xã hội. Việc điều chỉnh này gắn với rà soát khung quy định về diện tích nhà ở xã hội, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của các nhóm đối tượng, phù hợp với xu hướng tăng diện tích nhà ở bình quân đầu người và tiêu chuẩn sống ngày càng cao.

Cùng với đó, thành phố rà soát, điều chỉnh quy hoạch để bố trí, bổ sung quỹ đất phát triển nhà ở xã hội đồng bộ với các thiết chế công đoàn, phục vụ nhu cầu nhà ở cho công nhân, người lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất; trong đó ưu tiên phát triển nhà ở xã hội cho thuê và thuê mua.

Về các chỉ tiêu tổng thể, giai đoạn 2021 - 2030, Hà Nội phấn đấu phát triển khoảng 255 triệu m² sàn nhà ở, nâng diện tích nhà ở bình quân toàn thành phố lên tối thiểu 40 m² sàn/người. Giai đoạn 2031 - 2035, dự kiến hoàn thành thêm khoảng 127,5 triệu m² sàn nhà ở, nâng diện tích nhà ở bình quân lên tối thiểu 45 m² sàn/người.

Việc điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 - 2030 được thực hiện nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định mới của Luật Nhà ở 2023, các nghị định hướng dẫn thi hành, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ với Chương trình phát triển đô thị thành phố Hà Nội đến năm 2035 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đang được nghiên cứu, hoàn thiện.