Thích
Trong định hướng phát triển giao thông hàng không tầm nhìn 100 năm, Hà Nội được xác định là trung tâm hàng không lớn của miền Bắc, với cấu trúc hệ thống gồm hai cảng hàng không quốc tế quy mô lớn, kết hợp các sân bay vệ tinh và sân bay quân sự, tạo thành mạng lưới đa tầng, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng dài hạn.
Nội Bài - trung tâm hàng không chủ lực của miền Bắc
Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong hệ thống, là cửa ngõ giao thương quốc tế và nội địa của vùng Thủ đô. Hiện sân bay đạt tiêu chuẩn cấp 4E, có hai đường cất hạ cánh dài 3.200m và 3.800m, đủ khả năng tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng như B787, B777, A350.
Cảng hàng không quốc tế Nội Bài tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong hệ thống hàng không phía Bắc. Ảnh: Internet
Tuy nhiên, thực tế khai thác đã cho thấy dấu hiệu quá tải từ sớm. Ngay từ năm 2019, tổng lượng hành khách qua Nội Bài đạt khoảng 29,2 triệu lượt, vượt công suất thiết kế 25 triệu khách/năm; riêng nhà ga T2 đã vượt ngưỡng công suất quốc tế.
Theo quy hoạch dài hạn, Nội Bài sẽ được nâng cấp lên cấp 4F trước năm 2030, hướng tới công suất 50 triệu hành khách/năm và có thể tiếp tục mở rộng lên khoảng 100 triệu hành khách/năm trong tương lai. Khi đạt quy mô này, Nội Bài được kỳ vọng tiệm cận các trung tâm hàng không lớn trong khu vực Đông Nam Á.
Song song với đó, phương án mở rộng sân bay về phía Nam đang được nghiên cứu nhằm gia tăng năng lực khai thác, giảm áp lực cho hạ tầng hiện hữu và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Sân bay thứ hai phía Nam - động lực tăng trưởng mới
Để đón đầu nhu cầu tăng trưởng trong dài hạn, Hà Nội quy hoạch xây dựng sân bay quốc tế thứ hai tại khu vực phía Nam, dự kiến thuộc địa bàn các xã Trầm Lộng, Đồng Tân, Minh Đức và Kim Đường (huyện Ứng Hòa cũ), cách trung tâm khoảng 35-40km.
Dự án có quy mô khoảng 1.300-1.500ha, với công suất dự kiến từ 30-50 triệu hành khách mỗi năm và khoảng 1 triệu tấn hàng hóa/năm. Sân bay được thiết kế với đường cất hạ cánh dài khoảng 3.600m, cùng hệ thống đường lăn, đài kiểm soát không lưu và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đáp ứng tiêu chuẩn khai thác hiện đại.
Định hướng quy hoạch cảng hàng không thứ hai của Thủ đô
Về chức năng, sân bay này sẽ chia sẻ lưu lượng với Nội Bài, đồng thời tăng cường khả năng kết nối của Thủ đô với các trung tâm kinh tế trong và ngoài nước. Đây cũng được xem là bước chuẩn bị chiến lược, trong bối cảnh dân số và nhu cầu di chuyển bằng đường hàng không của vùng Thủ đô dự báo tăng mạnh trong nhiều thập niên tới.
Đáng chú ý, khu vực sân bay phía Nam được định hướng phát triển theo mô hình "đô thị sân bay", gắn với đô thị Phú Xuyên, hình thành trung tâm logistics và dịch vụ vận tải đa phương thức. Hệ thống kết nối bao gồm các tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Chợ Bến - Yên Mỹ, trục Ngọc Hồi - Phú Xuyên, cùng các tuyến đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao. Trong đó, tuyến metro dự kiến kết nối trực tiếp từ khu vực Ngọc Hồi đến sân bay, rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn khoảng 30-40 phút.
Gia Lâm, Bạch Mai và các sân bay quân sự: hoàn thiện mạng lưới bổ trợ
Bên cạnh hai sân bay quốc tế chủ lực, hệ thống hàng không Hà Nội còn bao gồm các sân bay vệ tinh và sân bay chuyên dụng.
Sân bay Gia Lâm, cách trung tâm khoảng 10km, được quy hoạch là cảng hàng không nội địa tầm ngắn, phục vụ các hoạt động bay taxi, hàng không chung, thể thao và triển lãm. Sân bay đạt tiêu chuẩn cấp 3C, với công suất khoảng 167.000 hành khách/năm, đóng vai trò bổ trợ cho hệ thống hàng không đô thị.
Sân bay Bạch Mai, nằm gần trung tâm thành phố, tiếp tục được duy trì là sân bay trực thăng chuyên dụng phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn và quốc phòng.
Các sân bay Hòa Lạc và Miếu Môn vẫn giữ chức năng quân sự, song có thể được huy động phục vụ dân sự trong các tình huống cần thiết.
Với việc hình thành "bộ đôi" sân bay quốc tế Nội Bài – sân bay phía Nam, kết hợp mạng lưới sân bay vệ tinh và quân sự, Hà Nội đang từng bước xây dựng hệ thống hàng không đa trung tâm, đa chức năng.
Quy hoạch này không chỉ giải bài toán quá tải hiện hữu mà còn tạo nền tảng cho phát triển kinh tế, logistics và đô thị trong dài hạn, đưa Thủ đô trở thành một trong những đầu mối hàng không quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong tương lai.
