Sáng 10/1, tại trụ sở Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các Ủy viên Bộ Chính trị gồm Phạm Minh Chính và Trần Thanh Mẫn đã làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, gắn với hoàn thiện thể chế, định hình mô hình phát triển kinh tế – xã hội và mục tiêu tăng trưởng hai con số trong các giai đoạn tới.
Tại hội nghị, báo cáo tóm tắt các nội dung trọng tâm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TƯ ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị và định hướng sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024, ông Dương Đức Tuấn - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội cho biết, quy hoạch được xây dựng trên cơ sở các kết luận của Bộ Chính trị, Quốc hội và Thường trực Chính phủ; đồng thời hợp nhất Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô nhằm khắc phục những bất cập kéo dài của các quy hoạch trước đây.

Một góc TP. Hà Nội. Ảnh: Internet
Một trong những định hướng xuyên suốt của Quy hoạch là tháo gỡ các "điểm nghẽn" lớn của Hà Nội. Đối với vấn đề ngập úng, quy hoạch tiếp cận theo hướng tổng thể, lâu dài, thông qua phát triển đồng bộ hệ thống công trình ngầm và giao thông ngầm gắn với các trục vành đai, hướng tâm và xuyên tâm; kết hợp hệ thống thu gom nước, bể ngầm chống ngập và các trạm bơm quy mô lớn.
Về giao thông, Hà Nội đề xuất bổ sung các tuyến kết nối đường bộ, đường sắt liên vùng với các tỉnh lân cận; phối hợp triển khai các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn. Quy hoạch cũng định hướng mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị theo hướng tăng cường liên kết với các đô thị vệ tinh và địa phương vùng Thủ đô; nghiên cứu phát triển đường sắt đô thị ngầm từ Vành đai 3 trở vào nội đô, gắn với mô hình TOD, bãi đỗ xe ngầm và không gian thương mại - dịch vụ nhằm tối ưu hóa sử dụng đất quanh các nhà ga.
Quy hoạch đồng thời tăng cường hệ thống giao thông liên khu vực theo cấu trúc mạng ô bàn cờ, kết nối các khu đô thị mới và cũ, gắn với cải tạo, tái thiết các khu phố xuống cấp, khu nhà ở tự phát, từng bước giải quyết tình trạng ùn tắc cục bộ trong khu vực nội đô lịch sử.
Đáng chú ý, Hà Nội đề xuất bổ sung các cầu lớn vượt sông Hồng nhằm mở rộng không gian phát triển đô thị; cải tạo, mở rộng các tuyến đường hiện hữu và trục hướng tâm theo 9 trục động lực. Thành phố cũng rà soát quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, nghiên cứu khai thác lưỡng dụng các sân bay Gia Lâm và Hòa Lạc, đồng thời dự trữ quỹ đất tại khu vực phía Nam (Ứng Hòa) để nghiên cứu xây dựng sân bay thứ 2 vùng Thủ đô.

Dự trữ quỹ đất cho sân bay thứ 2 vùng Thủ đô. Ảnh minh họa
Song song với đó, Quy hoạch đặt mục tiêu hoàn thiện đồng bộ hệ thống Vành đai 1, 2, 4, 5 và các trục hướng tâm như Xuân Mai - Tôn Thất Tùng, Quốc lộ 1A; tổ chức lại các nút giao thông, kiểm soát phương tiện vào khu vực Vành đai 1 và 2 thông qua hệ thống camera AI theo lộ trình, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030.
Về môi trường, Quy hoạch tập trung rà soát, điều chỉnh quy hoạch xử lý chất thải rắn và nước thải; hoàn thiện hệ thống thu gom, phân loại và xử lý đồng bộ. Các hành lang xanh, vành đai xanh dọc sông được xác định là không gian sinh thái trọng yếu, gắn với nhiệm vụ khơi thông dòng chảy, cải thiện môi trường và phát triển không gian công cộng.
Một nội dung đáng chú ý của Quy hoạch là tái cấu trúc đô thị khu vực từ Vành đai 3 trở vào, ưu tiên Vành đai 1 và Vành đai 2, theo mô hình đô thị "đa tầng, đa lớp". Cách tiếp cận này kết hợp bảo tồn, tôn tạo các khu vực có giá trị lịch sử - văn hóa với tái cấu trúc toàn diện các khu vực còn lại nhằm giải quyết căn cơ các vấn đề về kiến trúc, trật tự và hạ tầng đô thị.
Về thể chế phát triển Thủ đô, lãnh đạo UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải xây dựng Nghị quyết mới của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô nhằm tạo lập khuôn khổ thể chế vượt trội, ổn định và có tầm nhìn dài hạn. Trên cơ sở đó, Nghị quyết mới dự kiến xác định mục tiêu phát triển Hà Nội theo các giai đoạn dài hạn đến sau năm 2065, cùng năm định hướng chiến lược và các nhóm nhiệm vụ trọng tâm về quy hoạch, quản trị, văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ và huy động nguồn lực.
Liên quan đến định hướng phát triển sân bay thứ hai của vùng Thủ đô, cuối năm 2024, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1569 phê duyệt Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch, Hà Nội có diện tích tự nhiên 3.359,84km2, mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân đạt 8,5-9,5% giai đoạn 2021-2030, quy mô dân số thường trú khoảng 10,5-11 triệu người. Quy hoạch cũng xác định chủ trương dự trữ quỹ đất và hạ tầng tại khu vực phía Nam, thuộc địa bàn các huyện Ứng Hòa và Phú Xuyên (trước sắp xếp), để nghiên cứu xây dựng cảng hàng không thứ 2 vùng Thủ đô.