Ngày 27/1, tại khu vực Hồ Văn – Văn Miếu, Quốc Tử Giám (Hà Nội), hội thảo khoa học với chủ đề “Cội nguồn tổ tiên đại thi hào Nguyễn Du – Danh nhân văn hóa thế giới” đã diễn ra, thu hút đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ và đại diện dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
Hội thảo do Đảng ủy – UBND xã Dân Hòa phối hợp với Chi hội Kiều học Hà Nội và Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức. Nội dung tập trung làm rõ cội nguồn tổ tiên của Nguyễn Du, mối liên hệ giữa “Tổ nội” và “Tổ ngoại”, cũng như vai trò của các làng Tảo Dương và Canh Hoạch trong tiến trình hình thành dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
Nhiều tham luận tiếp cận vấn đề từ các góc độ lịch sử, văn hóa, văn học và gia tộc học, qua đó khẳng định Dân Hòa là không gian văn hóa giàu trầm tích lịch sử, góp phần nuôi dưỡng truyền thống hiếu học, tinh thần nhân văn và nền tảng văn hóa của dòng họ Nguyễn.

Hội thảo khoa học với chủ đề Cội nguồn tổ tiên đại thi hào Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới. Ảnh: Huy Khánh
Phát biểu tại hội thảo, bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiện trong việc hỗ trợ nghiên cứu, hoàn thiện quy hoạch tổng thể Công viên văn hóa – du lịch Nguyễn Du, gắn với định hướng phát triển văn hóa Thủ đô. Theo bà, việc đưa di sản Nguyễn Du vào đời sống xã hội, giáo dục và hoạt động văn hóa cộng đồng không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn quảng bá hình ảnh Hà Nội ra quốc tế.
Ở góc độ địa phương, ông Mai Xuân Trường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Dân Hòa cho biết Canh Hoạch là vùng đất khoa bảng nổi tiếng, nơi sinh ra hai Trạng nguyên Nguyễn Đức Lượng và Nguyễn Thiến. Các nghiên cứu bước đầu cho thấy khu vực này có mối liên hệ mật thiết với tổ tiên của Nguyễn Du – một vấn đề khoa học cần tiếp tục làm rõ.
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu và định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, xã Dân Hòa dự kiến xây dựng Công viên văn hóa – du lịch Nguyễn Du với quy mô khoảng 8ha. Công viên được định hướng trở thành không gian văn hóa tổng hợp, kết hợp giáo dục, nghiên cứu và trải nghiệm, phù hợp với quy hoạch chung của TP. Hà Nội.
Hội thảo không chỉ góp phần khẳng định giá trị trường tồn của đại thi hào Nguyễn Du, mà còn thể hiện quyết tâm của chính quyền và Nhân dân địa phương trong việc bảo tồn, tôn vinh và lan tỏa di sản văn hóa trong đời sống đương đại.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, Việt Nam đã sản sinh nhiều bậc hiền tài, trí tuệ và nhân cách vượt thời đại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ trong văn hóa Đại Việt mà còn trong kho tàng di sản nhân loại.
Đến nay, UNESCO đã thông qua nghị quyết vinh danh và cùng kỷ niệm năm sinh/năm mất của 8 Danh nhân Việt Nam, bao gồm: Nguyễn Trãi - Danh nhân văn hóa thế giới, nhà quân sự lỗi lạc, nhà chính trị thiên tài; Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, nhà văn hóa kiệt xuất; Nguyễn Du - Đại thi hào dân tộc; Chu Văn An - Người thầy của muôn đời; Nguyễn Đình Chiểu - Chí sỹ yêu nước, nhà thơ lớn của dân tộc; Hồ Xuân Hương - Bà Chúa thơ Nôm; Lê Hữu Trác - Y thánh của Việt Nam; Lê Quý Đôn - nhà bác học lớn.