Thích
Góp ý dự thảo quy định về tách và hợp thửa đất tại TP. HCM, HoREA đề xuất bổ sung cơ chế xử lý phần diện tích lối đi chung khi hợp nhiều thửa đất, nhằm tránh vướng mắc trong thực tế và đảm bảo tính thống nhất trong thủ tục đất đai.
Bài toán phát sinh khi hợp thửa đất có lối đi chung
Trong văn bản gửi UBND TP. HCM và Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) cho rằng dự thảo quyết định về điều kiện tách thửa, hợp thửa đất và diện tích tối thiểu được tách thửa đã bao quát khá đầy đủ nhiều trường hợp thường gặp trong thực tiễn.
Đáng chú ý, dự thảo đã đề cập rõ trường hợp tách thửa đất có hình thành phần diện tích làm lối đi chung cho nhiều thửa đất khác nhau. Theo đó, diện tích lối đi này được xác lập là phần sử dụng chung và được thể hiện trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Tuy nhiên, theo HoREA, quy định hiện nay mới chỉ giải quyết tình huống phát sinh khi tách thửa, trong khi thực tế còn xuất hiện trường hợp ngược lại: nhiều thửa đất được hợp lại thành một thửa duy nhất nhưng giữa các thửa trước đó tồn tại phần diện tích lối đi chung.
Trong bối cảnh này, nếu không có cơ chế xử lý cụ thể, cơ quan quản lý và người sử dụng đất có thể gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục liên quan đến hợp thửa.
Đề xuất cho phép chuyển mục đích phần đất lối đi
Từ thực tế trên, HoREA đề xuất điều chỉnh nội dung tại khoản 2 Điều 3 của dự thảo theo hướng bổ sung quy định xử lý đối với diện tích lối đi chung trong trường hợp hợp thửa đất.
HoREA đề xuất bổ sung cơ chế xử lý phần diện tích lối đi chung khi hợp nhiều thửa đất. Ảnh minh họa
Theo kiến nghị của hiệp hội, khi hai hoặc nhiều thửa đất liền kề được hợp lại, nếu giữa các thửa trước đó có phần diện tích đất được sử dụng làm lối đi chung thì phần diện tích này có thể được hợp thửa cùng lúc với việc thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai.
HoREA cho rằng cách tiếp cận này sẽ giúp giải quyết các nhu cầu thực tế của người sử dụng đất, đồng thời tránh tình trạng một phần diện tích đất bị "treo" mục đích sử dụng sau khi hợp thửa.
Hai tình huống thường gặp trong thực tế
Theo phân tích của hiệp hội, trên thực tế có thể xuất hiện hai kịch bản phổ biến liên quan đến vấn đề này.
Thứ nhất, sau khi hợp nhiều thửa đất thành một thửa lớn hơn, người sử dụng đất không còn nhu cầu duy trì lối đi chung như trước đây. Khi đó, phần diện tích từng là lối đi có thể được sử dụng chung với mục đích của thửa đất mới.
Trong trường hợp này, nếu pháp luật cho phép thực hiện hợp thửa đồng thời với việc chuyển mục đích sử dụng đất, thủ tục hành chính sẽ trở nên đơn giản và phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế.
Thứ hai, một số trường hợp người sử dụng đất muốn hợp nhiều thửa đất ở liền kề, trong đó có một thửa đang được xác định là lối đi chung. Để hợp nhất toàn bộ diện tích thành một thửa đất ở thống nhất, phần diện tích lối đi cần được chuyển mục đích sử dụng trước hoặc trong quá trình hợp thửa.
Theo HoREA, nếu thiếu quy định rõ ràng cho các tình huống này, cơ quan quản lý có thể gặp khó khăn trong quá trình xử lý hồ sơ, đặc biệt đối với các khu đất trước đây đã được tách thửa và hình thành hệ thống lối đi nội bộ.
Tăng tính linh hoạt trong quản lý đất đai
Ngoài đề xuất trên, HoREA cũng bày tỏ sự đồng thuận với quy định trong dự thảo về việc giao UBND phường, xã và đặc khu Côn Đảo xem xét các lối đi được hình thành theo thỏa thuận giữa các bên.
Theo hiệp hội, việc chính quyền địa phương đánh giá các điều kiện liên quan như yêu cầu thoát hiểm, phòng cháy chữa cháy cũng như khả năng cấp phép xây dựng trước khi cho phép tách hoặc hợp thửa là cần thiết để đảm bảo an toàn và phù hợp với quy hoạch đô thị.
HoREA cho rằng nếu các kiến nghị được tiếp thu, quy định mới về tách và hợp thửa đất tại TP. HCM sẽ có tính linh hoạt cao hơn, giúp xử lý hiệu quả các trường hợp phát sinh trong thực tế, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân và cơ quan quản lý trong quá trình thực hiện thủ tục đất đai.
