Cục Đường bộ Việt Nam vừa đề xuất đẩy nhanh tiến trình đầu tư tuyến cao tốc Nha Trang – Liên Khương, nhằm sớm hình thành trục kết nối chiến lược giữa duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời chấm dứt tình trạng phụ thuộc vào tuyến Quốc lộ 27C – cung đường duy nhất hiện nay giữa Nha Trang (Khánh Hòa) và Đà Lạt (Lâm Đồng).
Hiện tại, Quốc lộ 27C đóng vai trò "huyết mạch" nối hai trung tâm du lịch nổi tiếng. Tuy nhiên, tuyến đường này phải vượt qua đèo Khánh Lê dài khoảng 30–33km, một trong những cung đèo dài và hiểm trở bậc nhất Việt Nam, với địa hình quanh co, nhiều khúc cua gắt, gây khó khăn cho phương tiện tải trọng lớn. Đặc biệt, vào mùa mưa bão, khu vực này thường xuyên xảy ra sạt lở, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và gián đoạn lưu thông.

Một đoạn cung đèo Khánh Lê. Ảnh: Internet
Đèo Khánh Lê – còn được biết đến với các tên gọi như đèo Khánh Vĩnh, đèo Bi Doup hay Hòn Giao – nằm trên tuyến đường được ví như "nối biển và hoa". Công trình được khởi công năm 2004, hoàn thành sau hơn một năm thi công với hàng trăm công nhân và thiết bị hạng nặng, chính thức đưa vào khai thác từ năm 2007. Tuyến đèo này đã rút ngắn quãng đường từ Nha Trang đi Đà Lạt từ 220km xuống còn khoảng 140km, mở ra bước ngoặt lớn trong kết nối giao thông và phát triển du lịch khu vực.

Nhiều vị trí trên đường đèo Khánh Lê tiềm ẩn nguy cơ sạt lở mỗi khi mưa kéo dài nhiều ngày. Ảnh: Báo Xây dựng
Tuy nhiên, sau nhiều năm khai thác, những hạn chế của Quốc lộ 27C ngày càng bộc lộ rõ, đặc biệt là tình trạng sạt lở và quá tải cục bộ. Chính quyền hai tỉnh Khánh Hòa và Lâm Đồng đã nhiều lần kiến nghị cần có giải pháp căn cơ, trong đó việc đầu tư tuyến cao tốc song song được xem là hướng đi tất yếu.
Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2050, tuyến cao tốc CT.25 Nha Trang – Liên Khương có chiều dài khoảng 85km, quy mô 4 làn xe, dự kiến đầu tư sau năm 2030, kết nối cao tốc Bắc – Nam phía Đông với tuyến Dầu Giây – Liên Khương.
Dù vậy, hai địa phương đã chủ động đề xuất phương án điều chỉnh với quy mô lớn hơn: tuyến dài khoảng 99km, chia thành hai đoạn gồm Nha Trang – Đà Lạt (80,8km) và Đà Lạt – Liên Khương (18,2km). Trong đó, giai đoạn một ưu tiên triển khai đoạn Nha Trang – Đà Lạt theo hình thức PPP (BOT kết hợp vốn nhà nước), nhằm sớm hiện thực hóa nhu cầu kết nối và khai thác tiềm năng du lịch – kinh tế liên vùng.
Việc sớm triển khai cao tốc Nha Trang – Liên Khương không chỉ giúp "chia lửa" cho Quốc lộ 27C và đèo Khánh Lê, mà còn mở ra không gian phát triển mới, tăng cường liên kết giữa Nam Tây Nguyên và duyên hải miền Trung, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu vận tải, du lịch và logistics ngày càng gia tăng.