Thích
Xây nền kinh tế trước khi tạo giá trị của đất
Có những doanh nhân được biết đến nhờ những khu đô thị mang dấu ấn của mình. Có những người ghi tên tuổi bằng những tòa tháp hay các đại dự án trải dài trên bản đồ bất động sản Việt Nam. Mai Hữu Tín lại đi theo một con đường khác.
Trong hơn hai thập kỷ qua, ông gần như không được nhắc đến như một nhà phát triển địa ốc. Sự nghiệp của ông gắn với tư vấn đầu tư, logistics, kho bãi, sản xuất, tái cấu trúc doanh nghiệp và xây dựng chuỗi cung ứng. Thế nhưng, nếu nhìn lại hành trình phát triển của tỉnh Bình Dương cũ - địa phương được xem là hình mẫu về công nghiệp hóa và đô thị hóa của Việt Nam có thể thấy những lựa chọn ấy lại có mối liên hệ chặt chẽ với quá trình hình thành giá trị của bất động sản.
Doanh nhân Mai Hữu Tín lựa chọn đầu tư vào các yếu tố giúp mảnh đất trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các doanh nghiệp.
Điểm đặc biệt nằm ở chỗ, trong khi nhiều doanh nhân tìm kiếm cơ hội từ sự gia tăng giá trị của đất, Mai Hữu Tín lại lựa chọn đầu tư vào những điều kiện để mảnh đất ấy trở nên hấp dẫn hơn đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đó cũng là tư duy xuyên suốt trong hành trình kinh doanh của ông.
Năm 1998, khi Bình Dương mới bước vào giai đoạn tăng tốc thu hút vốn đầu tư nước ngoài, Mai Hữu Tín cùng các cộng sự thành lập U&I.
Điều đáng chú ý là doanh nghiệp này không khởi đầu bằng xây dựng khu công nghiệp hay phát triển dự án bất động sản. Những dịch vụ đầu tiên mà U&I cung cấp là tư vấn đầu tư, tư vấn xuất nhập khẩu, khai thuê hải quan và giao nhận hàng hóa quốc tế. Theo giới thiệu của doanh nghiệp, U&I lựa chọn phương châm "Client's interest first" (Vì quyền lợi của khách hàng trước) nhằm hỗ trợ các nhà đầu tư nước ngoài còn nhiều bỡ ngỡ khi tiếp cận môi trường kinh doanh tại Việt Nam.
Nhìn dưới góc độ kinh doanh, đây là quyết định lựa chọn một lĩnh vực dịch vụ. Nhưng nhìn từ quá trình phát triển của Bình Dương, đó lại là việc tham gia vào một mắt xích quan trọng của quá trình công nghiệp hóa.
Cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000, tỉnh Bình Dương cũ nổi lên là một trong những địa phương tiên phong phát triển các khu công nghiệp, đồng thời thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, dòng vốn đầu tư không chỉ cần mặt bằng sản xuất. Các doanh nghiệp nước ngoài còn cần những đơn vị am hiểu thủ tục pháp lý, hải quan, xuất nhập khẩu và có khả năng kết nối hoạt động logistics để nhà máy có thể vận hành ổn định. U&I lựa chọn phát triển đúng ở khoảng trống đó.
Đây được xem là một lựa chọn đáng chú ý, bởi thay vì tìm kiếm giá trị ở phần cuối của chuỗi phát triển nơi đất đai đã được định giá - Mai Hữu Tín lại bắt đầu từ những dịch vụ giúp hoạt động đầu tư diễn ra thuận lợi hơn.
U&I Logistics từng đạt vị trí TOP 2 Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam 2024. Nguồn: unilogistics.vn
Năm 2003, U&I tiếp tục tách mảng logistics thành một đơn vị chuyên biệt, tiền thân của U&I Logistics ngày nay. Nếu như nhìn đơn thuần, đây chỉ là một bước mở rộng hoạt động kinh doanh, nhưng đặt trong bối cảnh Bình Dương lúc bấy giờ, quyết định này phản ánh khá rõ cách Mai Hữu Tín nhìn cơ hội trong bối cảnh vĩ mô.
Theo đó, khi số lượng doanh nghiệp sản xuất tăng nhanh, nhu cầu vận chuyển nguyên liệu, lưu kho, thông quan và phân phối hàng hóa cũng gia tăng tương ứng. Logistics không còn là dịch vụ hỗ trợ đơn lẻ mà trở thành một phần của năng lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp sản xuất.
Thay vì đầu tư vào tài sản đã hình thành giá trị, U&I tiếp tục đầu tư vào hạ tầng phục vụ hoạt động sản xuất. Điều này tiếp tục được thể hiện khi doanh nghiệp đưa vào vận hành kho ngoại quan rộng khoảng 39.200m2 vào năm 2007, trước khi mở rộng hệ thống kho bãi, trung tâm phân phối và dịch vụ logistics tích hợp trong những năm tiếp theo.
Có thể nói, từ tư vấn đầu tư, hải quan đến logistics và kho ngoại quan, các lĩnh vực mà Mai Hữu Tín lựa chọn tưởng như rất khác nhau nhưng lại có một điểm chung. Đó đều là những mắt xích giúp doanh nghiệp sản xuất vận hành hiệu quả hơn.
Trong nhiều câu chuyện về bất động sản, giá trị của đất thường được nhìn từ góc độ vị trí, hạ tầng hay quy hoạch. Nhưng với Mai Hữu Tín, cách tiếp cận dường như bắt đầu từ một câu hỏi khác, đó là làm thế nào để doanh nghiệp yên tâm đầu tư? Làm thế nào để một nhà máy có thể đi vào hoạt động nhanh hơn, vận hành hiệu quả hơn và mở rộng sản xuất thuận lợi hơn?
Khi những câu hỏi ấy được giải quyết, nhu cầu về nhà xưởng, nhà ở, dịch vụ và đô thị cũng sẽ xuất hiện như một hệ quả của quá trình phát triển kinh tế. Đây không phải là tư duy phổ biến của những người bước vào lĩnh vực bất động sản.
Nhưng lại là cách Mai Hữu Tín kiên trì theo đuổi trong suốt chặng đường phát triển của U&I. Và cũng từ đó, ông lựa chọn một con đường rất khác khi không đi theo chu kỳ tăng giá của đất, mà đi theo chu kỳ phát triển của nền kinh tế.
Dấu ấn của người xây những điều kiện để bất động sản hình thành giá trị
Trong lịch sử phát triển của bất động sản Việt Nam, dấu ấn của một doanh nhân thường được đo bằng những công trình hiện hữu. Đó có thể là một khu đô thị, một khu công nghiệp hay một tòa tháp trở thành biểu tượng của địa phương. Tuy nhiên, doanh nhân Mai Hữu Tín gần như không có những "dấu mốc" như vậy.
Điều ông để lại nằm ở một nơi khó nhìn thấy hơn với những điều kiện giúp doanh nghiệp phát triển, giúp hoạt động sản xuất được duy trì và từ đó tạo ra nhu cầu cho thị trường bất động sản. Khác biệt ấy tiếp tục được thể hiện rõ trong những quyết định đầu tư sau này.
Năm 2012, Mai Hữu Tín tham gia tái cấu trúc Công ty Cổ phần Giấy Sài Gòn - doanh nghiệp từng là một trong những thương hiệu giấy tiêu dùng lớn nhất Việt Nam nhưng rơi vào khủng hoảng tài chính sau giai đoạn đầu tư mở rộng.
Khu vực Bình Dương cũ từng được xem là địa phương có tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh nhất cả nước. Ảnh: Báo Thanh Niên
Ít năm sau, ông tiếp tục tham gia quá trình tái cấu trúc Công ty Cổ phần Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành, một doanh nghiệp đầu ngành của ngành chế biến gỗ cũng đối mặt với nhiều khó khăn. Nhìn bề ngoài, đây là hai thương vụ đầu tư hoàn toàn không liên quan đến bất động sản.
Nhưng nếu đặt trong toàn bộ hành trình của Mai Hữu Tín, có thể thấy một điểm chung đáng chú ý. Ông không lựa chọn những doanh nghiệp đang ở đỉnh tăng trưởng mà tìm đến những doanh nghiệp vẫn còn năng lực sản xuất, còn thị trường và còn khả năng phục hồi nếu được tái cấu trúc đúng cách. Đây cũng được xem là một tư duy nhất quán với cách ông đã xây dựng U&I nhiều năm trước khi ưu tiên tạo dựng năng lực vận hành trước khi nghĩ đến giá trị của tài sản.
Thực tế, một doanh nghiệp sản xuất được duy trì hoạt động không chỉ mang ý nghĩa đối với chính doanh nghiệp đó.
Phía sau một nhà máy là hàng nghìn việc làm, là mạng lưới nhà cung ứng, là các doanh nghiệp logistics, thương mại và dịch vụ cùng tham gia vào chuỗi giá trị. Khi hoạt động sản xuất được duy trì, nhu cầu về nhà xưởng, kho bãi, nhà ở cho người lao động, văn phòng và các dịch vụ đô thị cũng tiếp tục được duy trì. Đây cũng là mối quan hệ ít khi được nhắc đến, nhưng luôn tồn tại trong quá trình phát triển của các trung tâm công nghiệp.
Bất động sản không chỉ phát triển nhờ những dự án mới mà nó còn phát triển nhờ những doanh nghiệp tiếp tục tồn tại và mở rộng hoạt động. Ở góc độ đó, những quyết định đầu tư của Mai Hữu Tín không chỉ hướng đến việc cứu một doanh nghiệp.Chúng cũng góp phần giữ lại năng lực sản xuất - yếu tố tạo nên sức sống lâu dài của một nền kinh tế địa phương.
Nếu nhìn lại toàn bộ hành trình kinh doanh của Mai Hữu Tín, có thể nhận ra một điểm thú vị. Từ tư vấn đầu tư, logistics, kho ngoại quan đến tái cấu trúc doanh nghiệp, các lĩnh vực ông tham gia có vẻ rất khác nhau.
Nhưng cách tiếp cận gần như không thay đổi, có lẽ ông luôn bắt đầu từ câu hỏi: Doanh nghiệp đang thiếu điều gì để có thể phát triển bền vững? Đó có thể là dịch vụ hỗ trợ đầu tư. Có thể là hệ thống logistics. Có thể là năng lực quản trị. Cũng có thể là nguồn lực tài chính để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.
Mỗi quyết định đầu tư đều khác nhau, nhưng đều hướng tới việc hoàn thiện những mắt xích còn thiếu của nền kinh tế. Và đây cũng là điểm tạo nên sự khác biệt của Mai Hữu Tín so với nhiều doanh nhân bất động sản khác. Nếu phần lớn nhà phát triển dự án bắt đầu từ quỹ đất, ông lại bắt đầu từ doanh nghiệp. Nếu nhiều người nhìn thấy giá trị ở tài sản đã hiện hữu, ông lựa chọn đầu tư vào khả năng tạo ra giá trị trong tương lai.
Không phải ngẫu nhiên mà Bình Dương trở thành một trong những địa phương có tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh nhất cả nước. Thành công ấy là kết quả của nhiều yếu tố như chính sách thu hút đầu tư, hạ tầng khu công nghiệp, dòng vốn FDI, cộng đồng doanh nghiệp và hệ thống dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Trong hệ sinh thái đó, Mai Hữu Tín không phải người xây dựng nhiều dự án nhất, cũng không phải người sở hữu quỹ đất lớn nhất. Nhưng những lựa chọn của ông phản ánh một cách tiếp cận khác đối với sự phát triển. Thay vì chờ nền kinh tế tạo ra cơ hội để đầu tư, ông nhiều lần lựa chọn đầu tư vào chính những yếu tố giúp nền kinh tế vận hành hiệu quả hơn. Đó là con đường ít hào nhoáng hơn phát triển các đại dự án. Nhưng cũng là con đường tạo ra những giá trị bền bỉ hơn.
Dấu ấn của doanh nhân Mai Hữu Tín không nằm ở số lượng dự án đã phát triển hay quy mô quỹ đất đang sở hữu Điều đáng ghi nhận hơn là sự kiên định với một cách tiếp cận xuyên suốt trong hơn hai thập kỷ, đó là đầu tư vào những điều kiện để doanh nghiệp phát triển, để sản xuất được mở rộng và để nền kinh tế tạo ra những nhu cầu mới.
Suy cho cùng, bất động sản không chỉ được tạo nên bởi những người xây dựng trên mảnh đất mà nó còn được tạo nên bởi những người góp phần làm cho mảnh đất ấy trở thành nơi đáng để đầu tư, làm việc và sinh sống. Đây cũng là dấu ấn riêng của Mai Hữu Tín trong lịch sử phát triển bất động sản Việt Nam.
Mai Hữu Tín là ai?
Nếu nhìn riêng từng dấu mốc trong sự nghiệp của Mai Hữu Tín, rất khó xếp Mai Hữu Tín vào một khuôn mẫu quen thuộc. Ông không nổi lên nhờ một dự án bất động sản quy mô lớn như nhiều doanh nhân địa ốc khác. Cũng không được biết đến như một nhà phát triển khu đô thị hay một "ông trùm" sở hữu quỹ đất hàng nghìn hecta.
Trong hơn ba thập kỷ kinh doanh, dấu ấn của Mai Hữu Tín lại gắn nhiều hơn với những lĩnh vực đứng phía sau sự phát triển của nền kinh tế.
Năm 1998, ông cùng các cộng sự thành lập U&I tại Bình Dương cũ - thời điểm địa phương này bắt đầu bước vào giai đoạn công nghiệp hóa mạnh mẽ. Từ một doanh nghiệp quy mô nhỏ, U&I dần phát triển thành hệ sinh thái hoạt động trong logistics, xây dựng, đầu tư, nông nghiệp, dịch vụ và bất động sản. Đáng chú ý, bất động sản không phải lĩnh vực đầu tiên được doanh nghiệp lựa chọn, mà xuất hiện sau khi các mảng phục vụ sản xuất và chuỗi cung ứng đã hình thành.
Bên cạnh việc phát triển hệ sinh thái U&I, Mai Hữu Tín còn được biết đến qua nhiều thương vụ tái cấu trúc doanh nghiệp quy mô lớn. Ông từng tham gia quá trình tái cơ cấu Giấy Sài Gòn, đảm nhiệm vai trò Chủ tịch HĐQT Gỗ Trường Thành trong giai đoạn doanh nghiệp gặp khủng hoảng, đồng thời nhiều lần chia sẻ quan điểm rằng việc vực dậy một doanh nghiệp không chỉ nhằm cứu một thương hiệu, mà còn để giữ lại năng lực sản xuất, việc làm và chuỗi giá trị đã được tạo dựng.
Chính những thương vụ ấy khiến giới kinh doanh nhiều năm qua gắn với ông biệt danh "ông trùm giải cứu doanh nghiệp". Nhưng nếu nhìn từ góc độ bất động sản, có lẽ điều đáng chú ý hơn không nằm ở biệt danh ấy.
Điểm khác biệt của Mai Hữu Tín là ông hiếm khi bắt đầu bằng đất. Thay vào đó, ông lựa chọn đầu tư vào doanh nghiệp, logistics, xây dựng và năng lực sản xuất trước khi nghĩ đến bất động sản. Đây cũng là lý do mà câu chuyện của ông trở thành một lát cắt đặc biệt trong quá trình hình thành các đô thị công nghiệp ở Việt Nam.
