Lan truyền thông tin di dời 860.000 dân ra khỏi nội đô, Hà Nội lên tiếng

Sáng 19/3, tại trụ sở UBND TP Hà Nội, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội tổ chức hội nghị nghe báo cáo và lấy ý kiến đối với Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn là thông tin "Hà Nội sẽ di dời 860.000 dân khỏi khu vực nội đô".

Làm rõ vấn đề này, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh – Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội – khẳng định đây là thông tin không chính xác. Theo ông, thời gian qua một số nguồn tin đã đưa ra con số cụ thể về việc di dời dân cư nội đô, thậm chí coi đây là kế hoạch "cứng", trong khi cơ quan chức năng thành phố chưa từng công bố số liệu này theo cách hiểu như vậy.

Ông Kỳ Anh cho biết, con số 860.000 từng được đề cập trong các nghiên cứu, nhưng chỉ nhằm phục vụ bài toán kinh tế và định hướng phát triển dài hạn, không phải là số lượng dân cư sẽ bị di dời khỏi khu vực trung tâm trong tương lai gần.

Ông Kỳ Anh nhấn mạnh việc tái cấu trúc tới đây được rà soát trên cơ sở kế thừa lại những nội dung đã nghiên cứu, ví dụ như Quyết định số 1668/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn năm 2065, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

"Đấy là những nội dung cơ bản mà chúng tôi sẽ phải kế thừa. Trong công cuộc tái thiết này sẽ phải xem xét kế thừa đến mức độ nào, có khu vực có thể giải tỏa trắng để giải quyết vấn đề về mặt tổ chức không gian, vấn đề về mặt định hướng quy hoạch, vấn đề về mặt đất dự trữ..., nhưng không có nghĩa là sẽ di dời trắng toàn bộ dân cư hiện có trong các khu vực", ông Kỳ Anh khẳng định.

Trước đó, UBND TP Hà Nội đã trình HĐND TP các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm để xem xét tại kỳ họp thứ 31. Thành phố nhận định các quy hoạch hiện hành như Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 và Quy hoạch chung đến năm 2045, tầm nhìn 2065 đã bộc lộ nhiều điểm không còn phù hợp, cần được rà soát, điều chỉnh để đồng bộ với Quy hoạch tổng thể quốc gia và tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển kéo dài.

Một trong những định hướng cốt lõi được Hà Nội đề xuất là chuyển đổi mô hình phát triển đô thị sang cấu trúc đa cực – đa trung tâm, kết hợp với hệ thống đô thị đa tầng – đa lớp. Cách tiếp cận này nhằm tái phân bổ dân cư, không gian sản xuất và dịch vụ, từ đó giảm tải áp lực cho khu vực nội đô lịch sử.

Song song, thành phố đặt mục tiêu tạo ra một "cuộc cách mạng" về kiến trúc, cảnh quan và nhà ở, chuyển từ tư duy "bảo tồn – cải tạo" sang "tái thiết giá trị". Trọng tâm là xử lý căn cơ các điểm nghẽn hạ tầng, đồng thời nâng cao chất lượng sống và không gian đô thị.

Phạm vi tái cấu trúc dự kiến từ Vành đai 3 trở vào, trong đó ưu tiên khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2. Quá trình này sẽ gắn chặt với việc bảo tồn và tôn tạo các khu vực có giá trị đặc biệt như trung tâm Ba Đình, hồ Gươm và vùng phụ cận, khu phố cổ, phố cũ, hồ Tây và trục cảnh quan sông Hồng.

Về tổ chức dân cư, Hà Nội định hướng giãn dân nội đô theo lộ trình. Các trường hợp thuộc diện giải tỏa sẽ được bố trí tái định cư linh hoạt, một phần tại chỗ, phần còn lại tại các khu đô thị mới thuộc các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc. Những khu vực này được quy hoạch đồng bộ về hạ tầng và tiện ích nhằm đảm bảo điều kiện sống tốt hơn cho người dân.

Theo tính toán sơ bộ, tổng nguồn lực để triển khai điều chỉnh hai quy hoạch lớn trong giai đoạn 2026–2045 lên tới khoảng 64,84 triệu tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2026–2035 cần khoảng 14,5 triệu tỷ đồng, còn giai đoạn 2036–2045 khoảng 50,34 triệu tỷ đồng, với sự tham gia chủ đạo của khu vực tư nhân và nguồn lực xã hội, bên cạnh đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu.

Về lộ trình, dự kiến giai đoạn 2026–2035 sẽ bố trí lại hơn 440.000 người, tập trung tại khu vực sông Hồng, hồ Tây và một số tuyến phố trong Vành đai 3. Giai đoạn 2036–2045 tiếp tục triển khai với khoảng 420.000 người tại khu phố cổ, phố cũ và các khu vực còn lại. Tổng số người được sắp xếp lại khoảng hơn 860.000 người, song đây là quá trình tái cấu trúc dài hạn, có lộ trình và không phải là kế hoạch di dời ồ ạt như một số thông tin đã nêu.

Như vậy, trọng tâm của quy hoạch không nằm ở việc "di dời dân số" đơn thuần, mà là tái tổ chức không gian đô thị một cách bền vững, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, hướng tới một Thủ đô hiện đại trong dài hạn.