Thích
Thời gian chuẩn bị bồi thường, giải phóng mặt bằng vốn là một trong những khâu kéo dài nhất của nhiều dự án đầu tư công tại TP. HCM. Để tháo gỡ nút thắt này, mới đây thành phố đã vừa bổ sung một quy trình mới, cho phép cơ quan chức năng thu thập đầy đủ dữ liệu về đất đai và tài sản từ rất sớm, thay vì chờ đến khi ban hành thông báo thu hồi đất như trước.
Nội dung trên được HĐND TP. HCM thông qua tại nghị quyết quy định trình tự, thủ tục điều tra, khảo sát, ghi nhận hiện trạng, đo đạc, kiểm đếm diện tích đất thu hồi, tài sản gắn liền với đất và xác định nguồn gốc đất phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, theo nguồn tin riêng trên báo Lao Động.
Hồ sơ bồi thường được chuẩn bị ngay khi dự án được thông qua
Theo cơ chế mới, ngay sau khi dự án nằm trong danh mục đã được HĐND TP. HCM quyết nghị, đơn vị được giao thực hiện công tác bồi thường sẽ bắt đầu các bước chuẩn bị.
Các công việc gồm lập dự toán kinh phí, lựa chọn đơn vị chuyên môn thực hiện đo đạc, khảo sát và triển khai kiểm đếm hiện trạng khu đất thuộc phạm vi dự án.
Sẽ có nhiều thay đổi liên quan đến vấn đề giải phóng mặt bằng tại TP. HCM trong thời gian tới. Ảnh: Báo Sài Gòn Giải Phóng
Đây là điểm khác biệt đáng kể so với quy trình trước đây. Trước kia, việc kiểm đếm chỉ được tiến hành sau khi địa phương hoàn thành nhiều thủ tục như họp dân, thành lập hội đồng bồi thường, xác định giá đất cụ thể, lập phương án bồi thường và ban hành thông báo thu hồi đất.
Việc chuyển khâu kiểm đếm lên giai đoạn chuẩn bị giúp cơ quan chức năng chủ động xây dựng hồ sơ bồi thường sớm hơn, thay vì chờ hoàn tất toàn bộ thủ tục hành chính.
Không chỉ đo diện tích đất
Trước khi khảo sát thực địa, UBND cấp xã phải thông báo rõ phạm vi và thời gian thực hiện đến các hộ dân, chủ sở hữu tài sản cùng những người có quyền và nghĩa vụ liên quan.
Thông báo được gửi trực tiếp tới từng trường hợp, đồng thời niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã và các điểm sinh hoạt cộng đồng trong khu vực.
Nếu không thể gửi trực tiếp, thông tin sẽ được công bố trên báo, phát thanh hoặc truyền hình của TP. HCM trong ba ngày liên tiếp, đồng thời đăng tải trên cổng thông tin điện tử và niêm yết công khai theo quy định.
Quá trình kiểm đếm không chỉ dừng ở việc xác định diện tích đất bị ảnh hưởng. Cơ quan chức năng còn ghi nhận hiện trạng tài sản trên đất, xác minh nguồn gốc và quyền sử dụng đất, thống kê thiệt hại thực tế cũng như thu nhập phát sinh từ việc sử dụng đất.
Song song đó, nhu cầu tái định cư, vấn đề chuyển đổi nghề nghiệp và các quyền lợi liên quan của người dân cũng được rà soát để làm căn cứ xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ phù hợp.
Sau khi được Chủ tịch UBND cấp xã xác nhận, toàn bộ kết quả này sẽ trở thành cơ sở chính thức để lập phương án bồi thường và tái định cư.
Nếu không hợp tác sẽ áp dụng quy trình bắt buộc
Đối với các trường hợp không phối hợp trong quá trình điều tra và kiểm đếm, nghị quyết quy định chính quyền địa phương phải ưu tiên vận động, thuyết phục trước.
UBND cấp xã sẽ phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp và đơn vị thực hiện bồi thường tổ chức tuyên truyền, đối thoại với người dân trong thời gian tối đa 15 ngày; toàn bộ quá trình phải được lập thành văn bản.
Nếu sau 10 ngày kể từ khi kết thúc vận động mà người sử dụng đất vẫn không hợp tác, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc.
Trong trường hợp tiếp tục không chấp hành, việc cưỡng chế kiểm đếm sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Đất đai sau khi đã có thông báo thu hồi đất.
Mở rộng phạm vi áp dụng
Một điểm mới khác là nghị quyết không còn đặt điều kiện về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hoặc quy mô dự án để được thực hiện điều tra, khảo sát và kiểm đếm như trước.
Theo UBND TP. HCM, quy trình mới giúp địa phương chủ động chuẩn bị công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ngay từ giai đoạn đầu, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh TP. HCM đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, trong đó có mở rộng Quốc lộ 13, Vành đai 2, Vành đai 3, cao tốc TP. HCM - Mộc Bài cùng nhiều công trình giao thông trọng điểm khác. Khi dữ liệu về đất đai và tài sản được chuẩn bị sớm, quá trình xây dựng phương án bồi thường cũng có điều kiện triển khai nhanh hơn, góp phần giảm thời gian chờ mặt bằng và thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án.
