Thích
Không phải mọi khoản phí đều do một bên chi trả
Khi mua bán hoặc tặng cho nhà đất, ngoài giá trị giao dịch, một trong những vấn đề được các bên quan tâm nhất là các khoản thuế, phí và lệ phí phát sinh trong quá trình sang tên sổ đỏ. Thực tế, pháp luật không quy định toàn bộ chi phí phải do bên mua hay bên bán chịu, mà phần lớn phụ thuộc vào từng loại nghĩa vụ tài chính và thỏa thuận giữa các bên.
"Sang tên sổ đỏ" là cách gọi quen thuộc của thủ tục đăng ký biến động đất đai khi chuyển nhượng, tặng cho hoặc thừa kế quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.
Theo Luật Đất đai 2024, sau khi hoàn tất thủ tục, cơ quan có thẩm quyền sẽ xác nhận biến động trên Giấy chứng nhận đã cấp hoặc cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên người nhận chuyển nhượng.
Nếu được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới, người nhận chuyển nhượng sẽ phát sinh thêm lệ phí cấp sổ. Ảnh minh họa
Nếu được cấp mới Giấy chứng nhận, người nhận chuyển nhượng sẽ phát sinh thêm lệ phí cấp sổ. Trường hợp chỉ xác nhận biến động trên Giấy chứng nhận hiện có thì không phải làm sổ mới nhưng quyền sử dụng đất vẫn được pháp luật bảo đảm đầy đủ.
Điểm đáng lưu ý là pháp luật hiện hành không bắt buộc toàn bộ chi phí sang tên phải do một bên chịu. Trên thực tế, người mua và người bán có thể tự thỏa thuận việc phân chia nghĩa vụ tài chính trước khi ký hợp đồng.
Những khoản tiền thường phát sinh khi sang tên sổ đỏ
Khi thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai, người dân cần chuẩn bị một số khoản chi theo quy định, bao gồm lệ phí trước bạ, phí thẩm định hồ sơ, lệ phí cấp Giấy chứng nhận (nếu cấp mới) và chi phí công chứng hoặc chứng thực hợp đồng.
Lệ phí trước bạ
Đây là khoản tiền người đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở phải nộp khi thực hiện đăng ký.
Theo Điều 3 Nghị định 10/2022/NĐ-CP, mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà và đất hiện bằng 0,5% giá tính lệ phí trước bạ theo quy định.
Trong giao dịch mua bán nhà đất, khoản tiền này trên thực tế thường do bên mua thực hiện vì đây là người đăng ký quyền sở hữu mới. Tuy nhiên, các bên vẫn có quyền thỏa thuận khác nếu có nhu cầu.
Phí thẩm định hồ sơ
Đây là khoản phí phục vụ việc cơ quan nhà nước thẩm định hồ sơ trước khi thực hiện đăng ký biến động hoặc cấp Giấy chứng nhận.
Theo Thông tư 85/2019/TT-BTC, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mức thu cụ thể. Vì vậy, số tiền phải nộp không giống nhau giữa các địa phương.
Mức phí có thể được xác định dựa trên diện tích đất, mục đích sử dụng, tính chất hồ sơ và điều kiện thực tế của từng địa phương.
Lệ phí cấp Giấy chứng nhận
Khoản lệ phí này chỉ phát sinh khi người nhận chuyển nhượng được cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thay vì chỉ xác nhận biến động trên sổ hiện có.
Ngoài việc cấp mới, lệ phí còn áp dụng trong một số trường hợp như cấp đổi, cấp lại Giấy chứng nhận, đăng ký biến động hoặc cung cấp thông tin, trích lục hồ sơ địa chính.
Tương tự phí thẩm định hồ sơ, mức thu không thống nhất trên phạm vi cả nước mà do từng địa phương quy định.
Chi phí công chứng, chứng thực
Hợp đồng chuyển nhượng hoặc tặng cho quyền sử dụng đất thông thường phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
Chi phí công chứng được tính căn cứ vào giá trị hợp đồng hoặc giá trị tài sản giao dịch theo biểu phí hiện hành. Trên thực tế, khoản tiền này thường do các bên tự thỏa thuận, nhiều trường hợp chia đều hoặc một bên tự nguyện thanh toán toàn bộ.
Người mua hay người bán là người phải trả?
Xét theo quy định hiện hành, không có điều khoản nào bắt buộc toàn bộ chi phí sang tên sổ đỏ phải do bên mua hoặc bên bán gánh chịu.
Trong thực tế giao dịch, các khoản thuế và lệ phí thường được phân chia theo thông lệ hoặc theo thỏa thuận trong hợp đồng. Vì vậy, trước khi ký kết, các bên nên thống nhất rõ trách nhiệm đối với từng khoản chi để tránh phát sinh tranh chấp khi thực hiện thủ tục.
Việc xác định trước nghĩa vụ tài chính không chỉ giúp quá trình sang tên diễn ra thuận lợi mà còn giúp người mua và người bán chủ động chuẩn bị nguồn tiền, hạn chế những chi phí phát sinh ngoài dự kiến trong quá trình hoàn tất giao dịch nhà đất.
