Pebsteel: Thị trường chuyển từ “xây nhanh” sang “xây xanh, xây chuẩn mực và xây thông minh”

TS. Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Pebsteel Việt Nam, chia sẻ với series GIÁ TRỊ DẪN DẮT về sự dịch chuyển của thị trường nhà thép tiền chế (PEB) và kết cấu thép Việt Nam: Từ cạnh tranh bằng tốc độ, chi phí sang xây xanh, xây chuẩn và xây thông minh.

Sự phát triển của các ngành công nghệ cao, logistics và hạ tầng hiện đại, cùng yêu cầu ngày càng cao về ESG và hiệu quả năng lượng, đang thay đổi thị trường nhà thép tiền chế và kết cấu thép. Khi tốc độ và chi phí đầu tư ban đầu không còn là tiêu chí duy nhất, giá trị công trình ngày càng được đánh giá dựa trên khả năng tối ưu thiết kế và vận hành trong suốt vòng đời sử dụng - kỳ vọng dành cho doanh nghiệp kết cấu thép vì thế cũng mở rộng, từ triển khai một hạng mục theo thiết kế có sẵn sang tham gia sớm hơn cùng chủ đầu tư.

Thị trường nhà thép tiền chế (PEB) và kết cấu thép tại Việt Nam đang trải qua một bước chuyển mang tính bước ngoặt: từ cạnh tranh bằng tốc độ và chi phí sang xây xanh, xây chuẩn và xây thông minh.

Trao đổi với series GIÁ TRỊ DẪN DẮT, TS. Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Pebsteel Việt Nam, cho rằng sự dịch chuyển này thể hiện rõ nhất ở nhóm khách hàng công nghiệp:

"Làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thế hệ mới với sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia công nghệ cao, sản xuất bán dẫn, trung tâm dữ liệu, kho bãi hậu cần hiện đại, cùng các yêu cầu về ESG đang nâng tiêu chuẩn công trình công nghiệp. Khách hàng không chỉ đòi hỏi tiến độ thi công vượt trội hay tối ưu chi phí đầu tư ban đầu, mà còn tập trung vào hiệu quả năng lượng trong toàn bộ vòng đời công trình, tính bền vững và khả năng đạt các chứng nhận xanh quốc tế như LEED, hay BREEAM."

Cơ hội tăng trưởng này đi cùng yêu cầu cao hơn về năng lực: áp lực chuyển đổi xanh và giảm carbon hàm chứa trong vật liệu, xây dựng khiến doanh nghiệp kết cấu thép ngày càng cần đóng vai trò đối tác tư vấn kỹ thuật, thay vì chỉ bán sản phẩm và tiến độ. Vai trò của giải pháp nhà thép tiền chế vì vậy đang dịch chuyển từ đáp ứng một hạng mục kỹ thuật đơn lẻ sang đóng góp nhiều hơn vào giá trị tổng thể của công trình - không chỉ ở sản xuất đúng thiết kế, mà còn ở khả năng tham gia đủ sớm để cùng tối ưu phương án thiết kế.

Với kết cấu thép, những quyết định từ giai đoạn thiết kế có thể chi phối lượng vật tư sử dụng, không gian khai thác và hiệu quả của công trình về sau. Vì vậy, sự liền mạch trong chuỗi giải pháp từ thiết kế ý tưởng, gia công, lắp dựng đến bảo hành trở thành một yếu tố quan trọng - cách tiếp cận Pebsteel theo đuổi suốt 32 năm qua, kể từ năm 1994. Khi các công đoạn bị chia nhỏ cho nhiều nhà thầu độc lập, rủi ro sai lệch giữa thiết kế và chế tạo có thể gia tăng; ngược lại, việc kết nối xuyên suốt giúp kiểm soát tốt hơn chất lượng, tiến độ và hiệu quả công trình.

Cách tiếp cận này thể hiện qua ba nhóm năng lực: tối ưu hóa từ gốc với đội ngũ hơn 100 kỹ sư áp dụng tiêu chuẩn thiết kế quốc tế; kiểm soát sản xuất với 6 cụm nhà máy, tổng công suất trên 100.000 tấn thép/năm; và mô hình quản lý xuyên suốt từ tư vấn, thiết kế, gia công đến lắp dựng, bảo hành (End - to - end Ownership), giúp tối ưu tổng chi phí sở hữu và kiểm soát an toàn, độ bền công trình - theo nhiều bộ tiêu chuẩn quốc tế và quy chuẩn Việt Nam, thay vì áp dụng một "sản phẩm đóng gói sẵn" cho mọi công trình.

Tuy nhiên, ngay cả một hệ giải pháp tốt cũng khó phát huy tối đa hiệu quả nếu đơn vị kết cấu chỉ tham gia sau khi thiết kế đã hoàn tất - khi đó, phần lớn quyết định về kết cấu, vật liệu đã được xác lập, dư địa tối ưu không còn nhiều.

ECI (Early Contractor Involvement) vì vậy không đơn thuần là đưa nhà cung cấp vào dự án sớm hơn, mà đưa năng lực tối ưu hóa vào đúng thời điểm những quyết định về thiết kế, vật liệu vẫn còn có thể điều chỉnh.

Một thay đổi đáng chú ý là cách nhìn về "giá" đang dịch chuyển từ chi phí đầu tư ban đầu thấp nhất sang tổng chi phí vòng đời công trình (Life-cycle Cost) tối ưu nhất. Không gian sử dụng, năng lượng tiêu thụ, bảo trì và khả năng thích ứng trong tương lai đều tác động đến hiệu quả kinh tế của một tài sản công nghiệp; một giải pháp có chi phí đầu tư thấp hơn chưa chắc tạo ra tổng giá trị tốt hơn.

Ở góc độ kết cấu, Pebsteel đã triển khai nhiều công trình khẩu độ lớn, trong đó có nhà chứa máy bay với nhịp vượt lên đến 128m không cột giữa. Các giải pháp này mang lại nhiều lớp giá trị: tăng 10-15% không gian sử dụng hữu ích, giảm nhiệt độ nhà xưởng 3-5°C so với môi trường bên ngoài, và rút ngắn 20% thời gian thi công ngoài hiện trường.

Những con số này cho thấy giá trị của kết cấu thép không chỉ nằm ở khối lượng vật liệu hay chi phí đầu tư, mà còn ở hiệu quả sử dụng không gian, vận hành và tiến độ. "Xây thông minh" ở đây không chỉ là gắn cảm biến hay số hóa công trình, mà bắt đầu từ những lựa chọn kết cấu như khẩu độ lớn, bước cột lớn hay thông gió tự nhiên. Đó cũng là logic của Life-cycle Cost: nhìn công trình như một tài sản tạo ra giá trị trong suốt vòng đời, thay vì chỉ đánh giá tại thời điểm đầu tư.

Giá trị của công trình bất động sản công nghiệp và hạ tầng trong tương lai sẽ ngày càng được định hình bởi ba yếu tố: tính bền vững (Green & ESG), đổi mới công nghệ (Digitalization) và khả năng thích ứng linh hoạt (Flexibility). Pebsteel tập trung vào ba hướng: R&D vật liệu xanh; chuyển đổi số trong thiết kế và quản lý; và đồng hành cùng mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của Việt Nam. Định hướng này đã được cụ thể hóa khi Nhà máy Pebsteel tại KCN Đông Xuyên đạt chứng nhận LEED Gold của Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ (USGBC), với các giải pháp chiếu sáng hiệu suất cao, tối ưu thông gió tự nhiên và ưu tiên thép tái chế - một bước trong hành trình hướng tới Net Zero.

Như vậy, "xanh" không còn chỉ là một lớp giá trị bổ sung cho kết cấu thép, mà khi kết hợp với số hóa thiết kế và khả năng thích ứng, có thể trở thành một năng lực cạnh tranh mới. "Xây nhanh" vẫn quan trọng, nhưng đang chuyển từ một lợi thế nổi bật thành một điều kiện cần; phần giá trị lớn hơn nằm ở việc công trình được thiết kế tối ưu thế nào, sử dụng hiệu quả ra sao và có thể thích ứng đến đâu. Đó cũng là cách Pebsteel đang định vị vai trò của mình: từ một nhà cung cấp kết cấu thép trở thành đối tác giải pháp, đồng hành cùng chủ đầu tư trước những tiêu chuẩn ngày càng cao của công trình công nghiệp và hạ tầng./.