Thích
Trải dài 54,7km trên vùng biển phía Nam Trung Quốc, cầu Hong Kong - Chu Hải - Ma Cao (HZMB) không đơn thuần là một cây cầu vượt biển, mà là một tổ hợp hạ tầng quy mô lớn hiếm thấy trên thế giới. Với tổng mức đầu tư khoảng 18,8 tỷ USD, công trình này được thiết kế như một "chuỗi liên hoàn", kết hợp ba hợp phần chính gồm cầu, đảo nhân tạo và đường hầm dưới biển.
Khác với các dự án cầu vượt biển thông thường, HZMB không đi theo một kết cấu đơn tuyến. Thay vào đó, hệ thống được chia thành nhiều đoạn: các nhịp cầu vượt biển, đoạn hầm chìm dưới lòng biển và các đảo nhân tạo đóng vai trò trung chuyển kỹ thuật. Chính cách tiếp cận này giúp công trình vừa đảm bảo lưu thông, vừa thích ứng với điều kiện địa hình và hàng hải phức tạp.
Một thiết kế để "sống chung" với bão và biển
Khu vực xây dựng HZMB là nơi thường xuyên chịu tác động của thời tiết cực đoan, với trung bình khoảng 7 cơn xoáy thuận nhiệt đới mỗi năm. Điều này buộc các kỹ sư phải tính toán kỹ lưỡng từ vật liệu đến kết cấu, nhằm đảm bảo công trình có thể vận hành ổn định trong môi trường có độ ăn mòn cao và gió bão mạnh.
Cây cầu này được thiết kế để sống chung với bão và biển. Ảnh: B1M
Ba cây cầu dây văng trong hệ thống được thiết kế để chịu lực lớn và đảm bảo độ thông thoáng cho tàu thuyền qua lại. Trong khi đó, đoạn hầm dưới biển giúp duy trì luồng giao thông hàng hải, tránh cản trở các tuyến vận tải quan trọng. Bốn đảo nhân tạo đóng vai trò như "điểm nối", nơi chuyển tiếp giữa cầu và hầm - một giải pháp kỹ thuật phức tạp nhưng hiệu quả.
Từ vật liệu truyền thống đến chiến lược công nghiệp
Một chi tiết ít được chú ý nhưng lại mang tính đột phá là việc sử dụng khoảng 20.000m2 ván tre tại các đảo nhân tạo. Trong bối cảnh các công trình hạ tầng thường ưu tiên thép và bê tông, việc đưa tre - một vật liệu tự nhiên vào dự án quy mô lớn đã tạo ra nhiều tranh luận.
Thực tế cho thấy, sau hơn 6 năm kể từ khi đưa vào vận hành (năm 2018), các cấu kiện tre vẫn duy trì độ ổn định. Kết quả này đến từ công nghệ xử lý nhiệt giúp loại bỏ các thành phần dễ gây mục, đồng thời giữ nguyên độ bền cơ học của vật liệu.
Không chỉ vậy, quy trình mới còn giúp rút ngắn hơn một nửa thời gian xử lý so với phương pháp truyền thống, đồng thời giảm tiêu hao năng lượng. Các chất kết dính sử dụng trong sản xuất cũng được điều chỉnh để hạn chế phát thải hóa chất độc hại.
Cầu vượt biển dài hơn 55km. Ảnh: TTXVN
Việc ứng dụng tre trong HZMB phản ánh một xu hướng rộng hơn trong ngành xây dựng Trung Quốc. Quốc gia này hiện sở hữu khoảng 6,67 triệu hecta rừng tre, với sản lượng tăng mạnh trong nhiều thập kỷ. Riêng năm 2022, sản lượng tre đạt hơn 4,22 tỷ cây, trong khi quy mô ngành công nghiệp tre năm 2023 lên tới 74,2 tỷ USD.
Tre ngày càng được mở rộng ứng dụng, từ vật liệu xây dựng, nội thất đến các sản phẩm công nghiệp. Trong bối cảnh toàn cầu tìm kiếm giải pháp vật liệu bền vững, khả năng tái tạo nhanh và thân thiện môi trường của tre đang được đánh giá lại.
Không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển giữa Hong Kong, Chu Hải và Ma Cao, HZMB còn thể hiện cách tiếp cận mới trong phát triển hạ tầng: Tích hợp đa dạng giải pháp kỹ thuật trong cùng một công trình.
Sự kết hợp giữa cầu, đảo và hầm không chỉ giải quyết bài toán địa hình, mà còn mở ra hướng tiếp cận linh hoạt hơn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong tương lai. Và trong bức tranh đó, những vật liệu tưởng chừng quen thuộc như tre cũng có thể trở thành một phần của các công trình hiện đại nếu được khai thác đúng cách.
