Siêu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam nhận chỉ đạo ‘nóng’ từ Phó Thủ tướng

Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 217/TB-VPCP ngày 28/4/2026 kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp về tình hình triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và các tuyến đường sắt khác.

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá cao nỗ lực của các Bộ, ngành và địa phương trong việc triển khai các dự án đường sắt thời gian qua. Đây là những dự án quan trọng, đóng góp hiệu quả vào việc thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đây là lĩnh vực mới, phức tạp, có nhiều khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Việc triển khai các dự án phải được đánh giá tổng thể về kinh tế, chính trị, đối ngoại và hiệu quả; bảo đảm hiệu quả kinh tế - tài chính, phù hợp với định hướng tự chủ chiến lược trong phát triển công nghiệp đường sắt, đồng thời có mô hình tổ chức quản lý, vận hành phù hợp.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương, theo chức năng, nhiệm vụ, chủ động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm và các nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trong thời gian qua; bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả đầu tư, đúng thẩm quyền, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Các địa phương có dự án đi qua khẩn trương thực hiện công tác giải phóng mặt bằng ngay sau khi Bộ Xây dựng bàn giao hồ sơ và mốc giới.

Bộ Xây dựng và các Bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế, pháp luật về hoạt động đầu tư, quản lý, vận hành, khai thác các dự án đường sắt, bảo đảm hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xây dựng và ban hành bổ sung hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về đường sắt (đường sắt tốc độ cao, đường sắt khổ tiêu chuẩn, đường sắt đô thị) phù hợp với điều kiện Việt Nam nhưng tiệm cận thông lệ quốc tế để áp dụng thống nhất; trong đó hoàn thành tiêu chuẩn, quy chuẩn về đường sắt đô thị trong tháng 6/2026 để áp dụng trên toàn quốc, đồng thời lưu ý kết nối với hệ thống đường sắt quốc gia.

Các Bộ, ngành, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và các doanh nghiệp liên quan phải chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai đào tạo nguồn nhân lực cho đơn vị mình, đáp ứng nhu cầu xã hội và gắn với nhu cầu doanh nghiệp; kinh phí đào tạo thực hiện theo quy định pháp luật.

Bộ Xây dựng chủ trì huy động các nguồn lực hợp pháp (bao gồm ODA, viện trợ không hoàn lại) để đào tạo cho các cơ quan thuộc Bộ, đồng thời bố trí chi phí đào tạo trong các dự án nhằm bảo đảm khả năng tự chủ trong vận hành, khai thác, bảo trì các dự án đường sắt mới và phát triển ngành công nghiệp đường sắt.

Bộ Xây dựng có trách nhiệm rà soát toàn bộ hệ thống định mức, đơn giá để xây dựng, ban hành đầy đủ, phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời xem xét việc khai thác, sử dụng công trình với tầm nhìn dài hạn.

Đối với các hạng mục công việc mà Việt Nam chưa có máy móc, thiết bị hoặc công nghệ, Bộ Xây dựng chủ trì làm việc với các đối tác để tiếp nhận, đánh giá và ban hành định mức công trình áp dụng riêng cho dự án, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời có lộ trình nghiên cứu để ban hành áp dụng chung.

Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành các thủ tục để lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2026. Các địa phương khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch nhằm phát huy hiệu quả kinh tế của tuyến.

Việc lựa chọn đối tác chuyển giao công nghệ phải gắn với điều kiện tiên quyết là chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.