Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, lãnh thổ đất liền của TP. Cần Thơ hiện có 103 đơn vị hành chính, gồm 31 phường và 72 xã. Thành phố có vị trí liên kết vùng quan trọng khi phía Đông Bắc giáp tỉnh Đồng Tháp và Vĩnh Long, phía Đông Nam giáp biển Đông, phía Tây Bắc giáp tỉnh An Giang, trong khi phía Tây Nam giáp tỉnh An Giang và Cà Mau. Vị trí này được đánh giá là lợi thế chiến lược để Cần Thơ mở rộng không gian phát triển, đồng thời tăng cường kết nối giao thương trong khu vực.
Theo quy hoạch, Cần Thơ sẽ xây dựng hệ thống đô thị với đô thị trung tâm đóng vai trò lõi phát triển, liên kết với các đô thị lân cận và các khu vực vệ tinh. Thành phố được định hướng phát triển thành trung tâm dịch vụ thương mại, du lịch, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đồng thời là đầu mối về giáo dục – đào tạo, y tế chuyên sâu, khoa học – công nghệ, văn hóa và thể thao của toàn vùng.
Để tạo động lực tăng trưởng, Cần Thơ sẽ khai thác mạnh các trục giao thông chiến lược như tuyến Cần Thơ – Mỹ Thuận – Trung Lương – TP. HCM và hành lang Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng gắn với cảng biển Trần Đề. Các tuyến kết nối này được kỳ vọng thúc đẩy quá trình đô thị hóa, hình thành các cực phát triển mới, qua đó tạo sức lan tỏa kinh tế ra toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Hệ thống đô thị của Cần Thơ được tổ chức theo mô hình đa cực, đa trung tâm, trong đó mỗi cực đô thị sẽ được định hướng chuyên môn hóa chức năng theo từng giai đoạn phát triển. Các đô thị này gắn với những hành lang kinh tế quan trọng như hành lang Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, hành lang ven sông Hậu, các tuyến cao tốc CT01, CT02, CT33 cùng trục liên kết Hà Tiên – Rạch Giá – Bạc Liêu.

Một góc trung tâm TP. Cần Thơ nhìn từ trên cao. Ảnh: LÝ ANH LAM
Mục tiêu đến năm 2030, Cần Thơ trở thành một cực tăng trưởng của quốc gia, giữ vai trò động lực phát triển, lan tỏa và dẫn dắt toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thành phố sẽ là trung tâm của vùng về thương mại, du lịch, logistics, kinh tế biển, công nghiệp chế biến và công nghệ chiến lược. Hệ thống đô thị được định hướng đạt tiêu chí đô thị loại I trên phạm vi toàn thành phố, với 9 đô thị gồm trung tâm Cần Thơ, Ô Môn, Thốt Nốt, Sóc Trăng, Vị Thanh, Ngã Bảy, Ngã Năm, Long Mỹ và Vĩnh Châu, cùng các đô thị mới và khu vực dự kiến hình thành đô thị trong tương lai.
Quá trình đô thị hóa của thành phố được định hướng tăng tốc nhưng có kiểm soát, với mục tiêu tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 50% trở lên trong giai đoạn tới. Cùng với đó, nhiều khu vực động lực mới được nghiên cứu để hình thành các đô thị mới, đặc biệt là tại các hành lang kinh tế và tuyến giao thông chiến lược.
Trong đó, khu vực ven sông Hậu được xem là không gian phát triển quan trọng, liên quan đến các xã như Tân Hòa, Thạnh Xuân, Thạnh Hòa, Đông Phước, Châu Thành, Phú Hữu, An Lạc Thôn, Kế Sách, Thới An Hội, Nhơn Mỹ, Phú Tâm, Trường Khánh, Đại Ngãi và các địa phương lân cận. Đáng chú ý, khu vực nút giao cao tốc Cần Thơ – Cà Mau với Quốc lộ 1A qua địa bàn các xã Thạnh Hòa, Đông Phước, Châu Thành và Phú Hữu được nghiên cứu hình thành đô thị mới, dự báo quy mô dân số trên 45.000 người trong vòng 10 năm tới.
Bên cạnh đó, thành phố cũng định hướng phát triển các khu vực đô thị ven biển gắn với không gian các xã Long Phú, Trần Đề, An Thạnh, Cù Lao Dung, Lịch Hội Thượng, Liêu Tú và Vĩnh Hải; khu vực phía Tây Bắc thành phố gắn với các xã Thạnh An, Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ, Thới Lai; khu vực phía tây gắn với các xã Vị Thủy, Xà Phiên, Lương Tâm, Vĩnh Viễn; khu vực dọc tuyến kênh Quản Lộ – Phụng Hiệp và các khu vực dọc Quốc lộ 1A. Các khu vực này sẽ được nghiên cứu lập quy hoạch phân khu và quy hoạch chung đô thị theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.
Theo tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, TP. Cần Thơ hướng tới trở thành đô thị sông – biển hiện đại đặc sắc của Đông Nam Á, với hình ảnh “Cửa ngõ Mê Kông xanh – thông minh – giàu bản sắc”. Thành phố được định vị là trung tâm năng lượng, logistics sông – biển và dịch vụ đô thị cao cấp của tiểu vùng, đồng thời phát triển công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và dẫn dắt chuỗi giá trị nông nghiệp phát thải thấp.
Trong tương lai, Cần Thơ được định hình như một “siêu đô thị Cần Thơ”, vận hành trên nền tảng dữ liệu và kinh tế số, có năng lực cạnh tranh trong khu vực, vừa là cực tăng trưởng kinh tế, vừa đóng vai trò cửa ngõ ra biển của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Cụ thể, sau sáp nhập, diện tích của một số thành phố lớn sẽ như sau: Hà Nội đạt 3.359,84km2; TP. HCM là 6.772,59km2 (sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu); Hải Phòng là 3.194,72km2 (sáp nhập Hải Dương); Đà Nẵng là 11.859,59km2 (sáp nhập Quảng Nam), TP. Huế là 4.947,11km2.