Luật Đất đai 2024 đã bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ).
Trong đó sẽ có nhiều trường hợp đất không có giấy tờ vẫn được cấp sổ đỏ. Quy định này được nêu tại Điều 138 Luật Đất đai 2024, áp dụng đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định nhưng không có các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất theo Điều 137 của luật.
5 trường hợp đất không giấy tờ vẫn có thể được cấp sổ đỏ
Theo quy định của Luật Đất đai 2024, các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, không vi phạm pháp luật đất đai và không thuộc trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền có thể được xem xét cấp sổ đỏ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
Thứ nhất, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 18/12/1980 và được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp.
Thứ hai, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993, được UBND cấp xã xác nhận đất sử dụng ổn định và không có tranh chấp.

Sẽ có một số trường hợp đất không có giấy tờ vẫn được cấp sổ đỏ, người dân cần biết để tránh thiệt thòi. Ảnh minh họa
Thứ ba, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2014, được chính quyền địa phương xác nhận không có tranh chấp.
Thứ tư, hộ gia đình, cá nhân thuộc diện được giao đất nông nghiệp, nhưng đã sử dụng đất ở hoặc đất phi nông nghiệp trước ngày 1/7/2014, có hộ khẩu thường trú tại địa phương thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, được UBND cấp xã xác nhận đất không tranh chấp.
Đối với trường hợp này, người sử dụng đất được cấp sổ đỏ mà không phải nộp tiền sử dụng đất.
Thứ năm, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp ổn định, được UBND cấp xã xác nhận không có tranh chấp. Khi được cấp sổ đỏ, Nhà nước sẽ giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với diện tích trong hạn mức giao đất nông nghiệp theo quy định.
Nếu diện tích sử dụng vượt hạn mức, phần diện tích vượt sẽ phải chuyển sang hình thức thuê đất của Nhà nước.
Cơ quan nào có thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu?
Theo Điều 136 Luật Đất đai 2024, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu được phân cấp cho hai cấp chính quyền.
Cụ thể:
UBND cấp tỉnh cấp sổ đỏ cho các tổ chức, cơ sở tôn giáo, tổ chức kinh tế hoặc các chủ thể thuộc nhóm đối tượng quy định trong luật. UBND cấp tỉnh cũng có thể ủy quyền cho cơ quan quản lý đất đai cùng cấp thực hiện việc cấp giấy chứng nhận.
UBND cấp huyện cấp sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật.
Việc phân cấp này nhằm tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Sổ đỏ được cấp cho những đối tượng nào?
Theo Điều 134 Luật Đất đai 2024, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp cho người có:
- Quyền sử dụng đất hợp pháp
- Quyền sở hữu nhà ở gắn liền với đất
- Quyền sở hữu công trình xây dựng gắn liền với đất
Giấy chứng nhận được cấp theo mẫu thống nhất trên toàn quốc, do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành.
Theo các chuyên gia pháp lý, quy định mới của Luật Đất đai 2024 giúp tháo gỡ một trong những vướng mắc phổ biến lâu nay: Nhiều hộ gia đình sử dụng đất ổn định trong thời gian dài nhưng không có giấy tờ pháp lý đầy đủ.
Việc cho phép cấp sổ đỏ trong các trường hợp đáp ứng điều kiện sử dụng đất ổn định, không tranh chấp và được chính quyền địa phương xác nhận sẽ giúp bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý hoàn thiện hệ thống hồ sơ đất đai.
Đây cũng được xem là bước quan trọng nhằm tăng tính minh bạch trong quản lý đất đai và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển ổn định hơn trong thời gian tới.