‘Thiên hạ đệ nhất hùng quan’ trên đỉnh đèo hồi sinh sau gần 200 năm

Sau gần 200 năm tồn tại và nhiều lần chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh, di tích Hải Vân Quan, công trình được mệnh danh "Thiên hạ đệ nhất hùng quan" đang dần hồi sinh sau quá trình trùng tu quy mô lớn. Cùng với việc khôi phục nguyên trạng nhiều hạng mục kiến trúc thời Nguyễn, TP. Huế và TP. Đà Nẵng cũng vừa thống nhất phương án thu phí tham quan nhằm phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích nằm trên đỉnh đèo Hải Vân.

Hải Vân Quan tọa lạc trên đỉnh đèo Hải Vân, ở độ cao gần 500m, ngay khu vực giáp ranh giữa TP. Huế và TP. Đà Nẵng. Công trình được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 7 (1826) dưới triều Nguyễn với vai trò là cửa ải quân sự trọng yếu, kiểm soát tuyến giao thông huyết mạch Bắc - Nam và bảo vệ vịnh Đà Nẵng cùng Kinh đô Huế.

Không chỉ mang ý nghĩa quân sự, Hải Vân Quan còn được xem là biểu tượng lịch sử gắn với vị trí chiến lược bậc nhất miền Trung. Trải qua gần hai thế kỷ cùng nhiều biến động lịch sử, di tích từng xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục bị hư hại và rơi vào tình trạng hoang phế.

Trước thực trạng đó, cuối năm 2021, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao Đà Nẵng triển khai dự án bảo tồn, tu bổ và phục hồi di tích Hải Vân Quan. Công trình được thực hiện trên diện tích khoảng 6.500m2 với tổng kinh phí hơn 42 tỷ đồng, trong đó ngân sách của Huế và Đà Nẵng cùng đóng góp theo tỷ lệ 50-50.

Dự án hướng tới mục tiêu phục dựng di tích theo dấu tích nguyên gốc triều Nguyễn. Sau thời gian thi công, hàng loạt hạng mục quan trọng như cửa ải, tường thành, nhà Vũ Khố, nhà Trú Sở, hệ thống chòi canh… đã được khôi phục gần như nguyên trạng, giúp Hải Vân Quan lấy lại diện mạo uy nghi vốn có.

Việc trùng tu không chỉ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa, lịch sử của công trình gần 200 năm tuổi mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch di sản tại khu vực đèo Hải Vân - một trong những cung đường được đánh giá đẹp nhất Việt Nam.

Liên quan đến công tác quản lý và khai thác di tích, chiều 22/5, HĐND TP. Huế đã thông qua nghị quyết quy định mức thu phí tham quan Hải Vân Quan trên cơ sở phối hợp quản lý giữa TP. Huế và TP. Đà Nẵng.

Theo đó, mức vé tham quan được áp dụng thống nhất là 70.000 đồng/người/lượt đối với cả khách trong nước và quốc tế. Mức thu được xây dựng dựa trên giá trị lịch sử, văn hóa, quy mô tổ chức tham quan cũng như tham khảo khung phí tại các di tích quốc gia ở hai địa phương.

Một số nhóm đối tượng sẽ được miễn phí tham quan như trẻ em dưới 13 tuổi, người khuyết tật nặng, học sinh tham gia hoạt động ngoại khóa, các đoàn nghiên cứu hoặc công tác có đăng ký với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế. Ngoài ra, người dân Huế và Đà Nẵng, người cao tuổi, hộ nghèo, sinh viên và các đối tượng thuộc diện ưu đãi văn hóa sẽ được giảm 50% phí tham quan.

Theo nghị quyết, nguồn thu từ hoạt động tham quan sẽ được sử dụng để phục vụ công tác quản lý, bảo vệ, duy tu và phát huy giá trị di tích. Cơ chế này được áp dụng đến hết năm 2028. Từ năm 2029, TP. Đà Nẵng sẽ tiếp tục ban hành nghị quyết mới theo hình thức luân phiên quản lý giữa hai địa phương.