Thủ tướng đề nghị giảm lãi suất cho vay, đưa tín dụng vào đúng lĩnh vực để hỗ trợ tăng trưởng

Phối hợp chính sách, mở rộng dư địa vốn cho nền kinh tế

Sáng 13/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng về tình hình hoạt động của ngành ngân hàng, công tác điều hành chính sách tiền tệ và các giải pháp trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, Thủ tướng ghi nhận những nỗ lực và kết quả của ngành ngân hàng; đánh giá Ngân hàng Nhà nước đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, phối hợp với chính sách tài khóa, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng chỉ ra một số tồn tại, như thể chế, chính sách về tài chính - ngân hàng còn phức tạp, một số quy định chưa theo kịp thực tiễn phát sinh, gây khó khăn cho công tác điều hành.

Thủ tướng nhấn mạnh, bước vào giai đoạn mới, hệ thống tiền tệ, ngân hàng và các tổ chức tín dụng tiếp tục giữ vai trò "huyết mạch" của nền kinh tế. Ưu tiên hàng đầu là mọi cơ chế, chính sách và hoạt động điều hành phải hướng tới củng cố ổn định vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, nâng cao khả năng chống chịu và giữ hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, minh bạch, hiệu quả; đồng thời khơi thông, phân bổ hiệu quả nguồn vốn và tạo thuận lợi để người dân, doanh nghiệp tiếp cận tín dụng, dịch vụ ngân hàng.

Về phía NHNN, Thủ tướng đề nghị điều hành tăng trưởng tín dụng bám sát mục tiêu năm 2026, nhưng không coi đây là "trần cứng" trong mọi thời điểm; việc điều hành phải chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, bảo đảm vốn phải đến đúng lĩnh vực, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích với chi phí hợp lý. Tập trung tín dụng vào sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, hạ tầng thiết yếu, các dự án quan trọng, trọng điểm quốc gia, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng. 

Những yêu cầu này được đặt ra trong bối cảnh điều hành chính sách tiền tệ đang phải cân đối đồng thời nhiều mục tiêu. Theo báo cáo của NHNN tại buổi làm việc, ngành ngân hàng vừa phải đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế, vừa kiểm soát lạm phát, giảm lãi suất và ổn định tỷ giá. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng vốn đang cao hơn đáng kể so với khả năng huy động; chênh lệch tín dụng - huy động bằng VND hiện khoảng 2 triệu tỷ đồng và tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động vốn.

NHNN cũng cho biết mặt bằng lãi suất thời gian tới vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố, gồm mặt bằng lãi suất hình thành từ cuối năm 2025 và những tháng đầu năm 2026; nhu cầu tín dụng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng tiếp tục gia tăng; sức ép lạm phát trong nước; cùng diễn biến lãi suất tại các ngân hàng trung ương trên thế giới.

Trước thực tế đó, NHNN cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng kiểm soát mặt bằng lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, vừa bảo đảm khả năng thu hút vốn huy động, vừa duy trì lãi suất cho vay hợp lý; đồng thời khuyến khích các tổ chức tín dụng chia sẻ lợi ích, giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ khách hàng. Công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát lãi suất huy động, cho vay cũng sẽ được tăng cường.

Đáng chú ý, mức độ tuân thủ chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất sẽ được NHNN xem xét khi giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2027. Theo báo cáo, các tổ chức tín dụng không thực hiện đúng chỉ đạo có thể bị giảm “room” tín dụng. Đây là một trong những biện pháp nhằm gắn yêu cầu giảm chi phí vốn với trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức tín dụng.

Mặt bằng lãi suất có thêm những chuyển động theo hướng hỗ trợ tăng trưởng

Dưới góc độ thị trường, những ngày gần đây đã ghi nhận thêm một số động thái giảm lãi suất cho vay và triển khai các gói tín dụng ưu đãi của ngân hàng thương mại, tập trung vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Đơn cử, từ ngày 12/8, Nam A Bank điều chỉnh giảm tối đa 0,5%/năm biểu lãi suất niêm yết đối với khách hàng doanh nghiệp, đồng thời triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi với tổng hạn mức 25.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn từ 1 - 1,8%/năm so với biểu niêm yết.

Trong đó, 15.000 tỷ đồng dành cho lĩnh vực nông, lâm, thủy sản; 4.000 tỷ đồng cho hạ tầng và công nghệ số; 3.600 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản và trái cây; 1.400 tỷ đồng cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh tại các khu công nghiệp và 1.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. 

Với khách hàng cá nhân, lãi suất các khoản vay phục vụ sản xuất, kinh doanh và nông nghiệp giảm từ 0,5 - 0,7%/năm; vay mua nhà và tiêu dùng phục vụ đời sống giảm từ 0,1 - 0,3%/năm. Ngân hàng này cũng giảm lãi suất huy động tới 0,3%/năm.

Trước đó, từ ngày 11/8, NCB thực hiện giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay đối với toàn bộ các gói vay dành cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, mức giảm 0,5%/năm được áp dụng cho tất cả kỳ hạn vay; nguồn vốn ưu đãi tập trung vào các dự án xanh, kinh tế số, doanh nghiệp xây lắp, cung ứng vật liệu xây dựng và doanh nghiệp tham gia chuỗi công trình trọng điểm quốc gia.

Ở nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, Vietcombank từ ngày 7/8 triển khai chương trình tín dụng quy mô 50.000 tỷ đồng, với lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của Vietcombank trong từng thời kỳ. Chương trình hướng đến các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng như nông nghiệp, công nghiệp hỗ trợ, xuất khẩu, công nghệ cao, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chế biến - chế tạo, dự án xanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nhìn từ góc độ thị trường, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital cho rằng, khả năng tăng lãi suất điều hành hiện không lớn, trong khi các động thái gần đây chủ yếu theo hướng hỗ trợ thanh khoản, qua đó tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất thị trường hạ nhiệt. Đây cũng là một trong những điểm tích cực trong bối cảnh nền kinh tế vẫn cần lượng vốn lớn để phục vụ tăng trưởng.

CEO AFA Capital cũng đánh giá: Ngân hàng Nhà nước đang "hết sức linh hoạt" trong điều hành. Bởi trong một dư địa không lớn, cơ quan điều hành phải liên tục cân đối và lựa chọn thứ tự ưu tiên giữa các mục tiêu, trong đó hỗ trợ tăng trưởng GDP tiếp tục là một định hướng quan trọng.

Thực tế, ông Nguyễn Minh Tuấn nhìn nhận, các giải pháp gần đây cho thấy chính sách đang hướng tới việc tạo điều kiện thuận lợi hơn về thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ dòng vốn cho nền kinh tế. Khi lựa chọn chính sách tiền tệ độc lập và duy trì dòng vốn lưu chuyển, Việt Nam đang ưu tiên mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng, trong khi tỷ giá là biến số cần tiếp tục được theo dõi và điều hành linh hoạt.

Bên cạnh đó, chuyên gia cũng kỳ vọng các yếu tố bất lợi từ bên ngoài sẽ giảm bớt trong thời gian tới.

"Nếu các xung đột quốc tế sớm hạ nhiệt, giá dầu trở lại trạng thái ổn định và áp lực lạm phát toàn cầu giảm, môi trường bên ngoài sẽ thuận lợi hơn cho điều hành trong nước. Chúng tôi kỳ vọng những tác động bên ngoài đối với thị trường Việt Nam sẽ giảm bớt để làm sao chúng ta có thể hoàn thành tốt được những chỉ tiêu trong năm nay", ông Tuấn chia sẻ.

Đối với chính sách tiền tệ của Mỹ, CEO AFA Capital cho biết hiện chưa nghiêng về kịch bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất trong năm nay. Theo ông Tuấn, diễn biến lạm phát và giá năng lượng tiếp tục là những yếu tố cần theo dõi, nhưng nếu các áp lực này được kiểm soát, rủi ro từ bên ngoài đối với thị trường Việt Nam cũng có thể giảm bớt.

Đồng thời, việc một số ngân hàng chủ động giảm lãi suất cho vay, mở rộng các gói tín dụng ưu đãi, cùng với các giải pháp hỗ trợ thanh khoản cho thấy thị trường đã có thêm những chuyển động theo hướng thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng còn lớn, việc tiếp tục duy trì sự linh hoạt trong điều hành, phối hợp các công cụ chính sách và mở rộng thêm các kênh huy động vốn cho nền kinh tế được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa để giảm chi phí vốn, đồng thời hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng đi cùng với ổn định kinh tế vĩ mô.