TP.HCM: Doanh nghiệp Việt cần nâng vị thế trên bản đồ kinh tế toàn cầu

Kinh tế xanh, phát triển bền vững trở thành yêu cầu bắt buộc

Thực tế cho thấy, dù đã đạt được những kết quả tích cực trong quá trình hội nhập, phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn đang ở vị trí thấp trong chuỗi giá trị. Song một số doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế như FPT, Viettel, Vinamilk, VinFast, TH True Milk, cùng nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp chế biến, dệt may và công nghệ.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), những kết quả này chủ yếu tập trung ở nhóm doanh nghiệp quy mô lớn. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn đang đối mặt với không ít thách thức.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu: Đổi mới để bứt phá", ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, với sự tái cấu trúc mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu. Cùng với đó, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, các xu hướng như kinh tế xanh, phát triển bền vững và tiêu chuẩn ESG đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp khi tham gia thị trường quốc tế. Trong bối cảnh này, theo ông Võ Tân Thành, lợi thế chi phí lao động thấp không còn là yếu tố quyết định. Thay vào đó, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng ứng dụng công nghệ và trình độ quản trị hiện đại mới đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như của nền kinh tế.

Các hạn chế chủ yếu nằm ở năng lực tài chính còn yếu, trình độ công nghệ chưa cao và năng suất lao động vẫn còn khoảng cách so với khu vực và thế giới. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ và quản trị, còn thiếu hụt. Liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước cũng chưa chặt chẽ, chưa hình thành được các hệ sinh thái và cụm ngành đủ mạnh để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Những điểm nghẽn này nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp Việt Nam. "Trong bối cảnh hiện nay, đổi mới không còn là lựa chọn mang tính chiến lược mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh toàn cầu", ông Võ Tân Thành nhấn mạnh.

Chính sách tín dụng thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong nền kinh tế

Ở góc độ chính sách, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2, cho biết, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành và triển khai nhiều cơ chế, chính sách tiền tệ - tín dụng nhằm hỗ trợ thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đó, các chính sách tín dụng không chỉ hướng đến mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô mà còn được lồng ghép với định hướng phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong nền kinh tế. Nhiều chương trình tín dụng trọng điểm đang phát huy hiệu quả như cho vay đổi mới, ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp. Phát triển nông nghiệp xanh, sạch, tín dụng theo chuỗi giá trị, hay hỗ trợ xây dựng nông thôn mới gắn với sản phẩm tiêu chuẩn, sản phẩm OCOP.

Đáng chú ý, tín dụng xanh đang ghi nhận mức tăng trưởng rõ rệt. Tính đến cuối năm 2025, tổng dư nợ tín dụng dành cho các lĩnh vực xanh như năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, nông nghiệp, giao thông vận tải, sản xuất vật liệu xây dựng và xử lý chất thải đạt gần 780.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 4,19% tổng dư nợ toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, hệ thống ngân hàng tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp và hộ sản xuất kinh doanh thông qua cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giao dịch, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận vốn.

Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, cùng với các nguồn lực tài chính khác, chính sách tiền tệ, tín dụng không chỉ đóng vai trò cung ứng vốn mà còn góp phần định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên. Qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế trong giai đoạn 2026 - 2030 và các giai đoạn tiếp theo./.