TS. Huỳnh Thanh Điền: Để TP.HCM hiện thực hóa tầm nhìn trăm năm, hợp tác công - tư cần được xem là cơ chế phát triển lâu dài
TP.HCM đang đứng trước một giai đoạn phát triển có ý nghĩa đặc biệt khi không gian kinh tế được mở rộng, vị thế trong hệ thống đô thị quốc gia được nâng lên và mục tiêu trở thành siêu đô thị toàn cầu ngày càng rõ nét. Đây cũng là thời điểm thành phố cần chuyển hóa những lợi thế mới thành động lực tăng trưởng thực chất thông qua đổi mới mô hình phát triển và nâng cao năng lực quản trị đô thị.
Trong hành trình đó, TP.HCM đang cho thấy sự chuyển động mạnh mẽ của một "chính quyền kiến tạo" với những nỗ lực cải cách, tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng liên kết vùng và mở rộng hợp tác với khu vực tư nhân. Sự cộng hưởng giữa nguồn lực nhà nước và nguồn lực xã hội được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển, hình thành những cực tăng trưởng mới, đưa thành phố tiến gần hơn tới vai trò trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
Trao đổi với Reatimes, chuyên gia kinh tế - TS. Huỳnh Thanh Điền nhận định, TP.HCM đang từng bước hình thành một phương thức phát triển mới, trong đó "lấy quy hoạch làm định hướng, hạ tầng làm nền tảng, thể chế làm đột phá và nguồn vốn xã hội làm động lực". Theo ông, đây chính là những trụ cột quan trọng giúp thành phố khai thác hiệu quả các nguồn lực, hiện thực hóa khát vọng trở thành siêu đô thị có sức cạnh tranh quốc tế trong tương lai.
TS. Huỳnh Thanh Điền, Giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành, là chuyên gia kinh tế đã có nhiều năm nghiên cứu về phát triển đô thị, năng lực cạnh tranh địa phương và chiến lược phát triển doanh nghiệp. Với quá trình học tập, giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn chính sách gắn bó với TP.HCM, ông thường xuyên đưa ra các phân tích, phản biện và khuyến nghị về mô hình tăng trưởng, cải cách thể chế, phát triển kinh tế tư nhân, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cũng như định hướng phát triển TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế, tài chính có sức cạnh tranh trong khu vực.
Không gian mới, vị thế mới mở ra những động lực tăng trưởng mới cho TP.HCM
- Thưa ông, với việc mở rộng địa giới hành chính và vai trò mới được xác lập trong Nghị quyết 09-NQ/TW, ông đánh giá như thế nào về vị thế của TP.HCM trong hệ thống đô thị quốc gia?
TS. Huỳnh Thanh Điền: Việc hợp nhất TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu tạo ra một không gian kinh tế có quy mô và năng lực cạnh tranh vượt trội. Ba địa phương có lợi thế bổ trợ rõ nét: Bình Dương mạnh về công nghiệp quy mô lớn; TP.HCM là trung tâm thị trường, tài chính, thương mại, dịch vụ, giáo dục, nghiên cứu và công nghệ cao hàng đầu cả nước; trong khi đó, Bà Rịa - Vũng Tàu có thế mạnh về kinh tế biển, năng lượng và cảng Cái Mép - Thị Vải, cửa ngõ kết nối hàng hóa Việt Nam với thế giới.
Trước đây, sự phân mảnh về địa giới và cơ chế quản lý đã hạn chế khả năng liên kết giữa các địa phương. Thế nên, việc hợp nhất giúp hình thành một không gian phát triển thống nhất, kết nối liền mạch từ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, sản xuất công nghiệp đến thương mại, dịch vụ, logistics, tiêu dùng và xuất khẩu. Đây là cơ sở để tổ chức lại không gian kinh tế, hình thành các hành lang, cực tăng trưởng mới và nâng cao vị thế của TP.HCM trong hệ thống đô thị quốc gia cũng như trong mạng lưới đô thị khu vực và quốc tế.
Còn với Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới, Nghị quyết đã tiếp tục khẳng định quan điểm "TP.HCM vì cả nước, cả nước vì TP.HCM", đồng thời đặt TP.HCM vào vai trò đô thị dẫn dắt quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước phải vượt qua bẫy thu nhập trung bình và hướng đến mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, TP.HCM cần đi đầu trong phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các ngành có giá trị gia tăng cao.
Như vậy, trên cơ sở mở rộng địa giới hành chính và vai trò mới được xác lập trong Nghị quyết 09-NQ/TW, TP.HCM rõ ràng có cơ hội rất lớn trong việc kiến tạo những động lực mới như trung tâm tài chính quốc tế, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế biển, logistics, công nghiệp văn hóa và dịch vụ đô thị chất lượng cao. Quy mô thị trường lớn hơn và không gian phát triển rộng hơn cũng tạo điều kiện hình thành các chuỗi giá trị hoàn chỉnh, thu hút dòng vốn chiến lược và nâng cao khả năng kết nối kinh tế Việt Nam với thế giới.
Trên cơ sở mở rộng địa giới hành chính và vai trò mới được xác lập trong Nghị quyết 09-NQ/TW, TP.HCM có cơ hội rất lớn trong việc kiến tạo những động lực mới như trung tâm tài chính quốc tế, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế biển, logistics, công nghiệp văn hóa và dịch vụ đô thị chất lượng cao. (Ảnh: Kim Cương/TTXVN)
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu, đây là một chặng đường dài đòi hỏi TP.HCM phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều thập kỷ, đồng thời chuyển đổi mạnh mẽ mô hình phát triển, đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng quản trị đô thị và phát triển nguồn nhân lực.
Đặc biệt, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo nền tảng thể chế đủ mạnh, linh hoạt và vượt trội để thành phố chủ động huy động, phân bổ và chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực, từ đó tạo động lực tăng trưởng không chỉ cho TP.HCM mà còn cho cả nền kinh tế.
Chính quyền kiến tạo, lấy thể chế và hạ tầng làm đòn bẩy phát triển
- Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển siêu đô thị TP.HCM, vai trò của một chính quyền kiến tạo là rất quan trọng. Quan sát chuyển động của TP.HCM trong thời gian gần đây, ông đánh giá như thế nào về những thay đổi trong tư duy điều hành của chính quyền thành phố?
TS. Huỳnh Thanh Điền: Đúng vậy, quá trình phát triển một siêu đô thị phụ thuộc rất lớn vào năng lực kiến tạo của chính quyền. Một chính quyền kiến tạo trước hết phải thể hiện ở khả năng xác lập tầm nhìn dài hạn, chủ động tổ chức lại không gian kinh tế và tạo lập môi trường thuận lợi để các nguồn lực xã hội được huy động, kết nối và chuyển hóa thành động lực tăng trưởng. Quan sát những chuyển động gần đây có thể thấy chính quyền TP.HCM đang từng bước thể hiện rõ những tinh thần này.
Trước hết, thành phố đang tích cực xây dựng quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Không gian sản xuất từng bước được tổ chức lại; hệ thống khu công nghiệp được cơ cấu theo hướng hiện đại, xanh và công nghệ cao; các hành lang kinh tế mới được hình thành thông qua đầu tư các tuyến vành đai, cao tốc, metro và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, hay mô hình TOD. Đây không chỉ là những dự án hạ tầng đơn thuần mà còn là công cụ tái cấu trúc không gian đô thị, mở rộng dư địa phát triển và hình thành các cực tăng trưởng mới.
Đáng chú ý, thành phố cũng đang rất tích cực xây dựng dự thảo và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với Luật Đô thị đặc biệt. Đây là bước đi thể hiện rõ tư duy kiến tạo thể chế, bởi một siêu đô thị có quy mô, tính chất và vai trò đặc biệt như TP.HCM không thể phát triển hiệu quả nếu chỉ vận hành trong những khuôn khổ quản lý chung như các địa phương khác. Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý cho việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn; nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm; rút ngắn quy trình ra quyết định và cho phép thành phố chủ động thử nghiệm những mô hình quản trị, tài chính, đầu tư và phát triển đô thị mới. Khi thể chế đi trước và mở đường, các nguồn lực về đất đai, tài chính, khoa học công nghệ, nhân lực và tài sản công mới có thể được khai thác, kết nối và chuyển hóa hiệu quả hơn.
Một chuyển động tích cực khác là thành phố ngày càng chú trọng các dự án có tính kết nối vùng và khả năng tạo ra động lực tăng trưởng mới. Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, TP.HCM đang thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế biển, kinh tế tầm thấp, kinh tế đêm, kinh tế bạc và công nghiệp văn hóa. Việc nghiên cứu hình thành khu thương mại tự do, phát triển hệ thống metro, trung tâm logistics và hạ tầng kết nối cảng biển, sân bay, khu công nghiệp sẽ giúp thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút các dòng vốn đầu tư chiến lược và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Chính quyền kiến tạo TP.HCM còn thể hiện ở việc đa dạng hóa các kênh huy động nguồn lực. Việc đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào hoạt động, hình thành các quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hợp tác công - tư và cải thiện môi trường đầu tư sẽ góp phần kích hoạt nguồn vốn xã hội. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng rất lớn, ngân sách nhà nước cần đóng vai trò dẫn dắt, tạo niềm tin và chia sẻ rủi ro ban đầu; còn nguồn lực chủ yếu phải được huy động từ doanh nghiệp, nhà đầu tư, các định chế tài chính và thị trường vốn.
Tinh thần hành động quyết liệt cũng được thể hiện qua cường độ làm việc rất cao của đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt trong giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Mặc dù khối lượng công việc rất lớn, thành phố vẫn đẩy mạnh số hóa quản lý hành chính, cải cách thủ tục, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu. Những chuyển biến này cho thấy bộ máy chính quyền đang từng bước chuyển từ "tư duy quản lý" sang "tư duy phục vụ, đồng hành và kiến tạo phát triển".
Với những nỗ lực đó, tôi tin rằng TP.HCM tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng, thu hút đầu tư và xuất khẩu trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, xung đột địa chính trị và chuỗi cung ứng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn các kết quả ngắn hạn là thành phố đang từng bước hình thành một phương thức phát triển mới: Lấy quy hoạch làm định hướng, hạ tầng làm nền tảng, thể chế làm đột phá và nguồn vốn xã hội làm động lực. Đây chính là nền tảng để TP.HCM hiện thực hóa mục tiêu trở thành siêu đô thị và đô thị toàn cầu trong tương lai.
- Ông có đề cập rằng, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng rất lớn, ngân sách nhà nước cần đóng vai trò dẫn dắt, tạo niềm tin và chia sẻ rủi ro ban đầu; trong khi nguồn lực chủ yếu phải được huy động từ doanh nghiệp, nhà đầu tư, các định chế tài chính và thị trường vốn. Vậy theo ông, các đại dự án hạ tầng, giao thông, chỉnh trang đô thị và liên kết vùng đang trở thành "vốn mồi", kích hoạt dòng vốn xã hội và mở rộng không gian phát triển mới cho TP.HCM như thế nào?
TS. Huỳnh Thanh Điền: Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển hạ tầng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng rất lớn, vai trò của Nhà nước không chỉ dừng lại ở việc bố trí nguồn vốn đầu tư công, mà quan trọng hơn là sử dụng nguồn lực này như một "vốn mồi" để dẫn dắt, tạo niềm tin và kích hoạt sự tham gia của khu vực tư nhân.
Vai trò "vốn mồi" của đầu tư công thể hiện ở việc Nhà nước đầu tư trước vào những công trình hạ tầng nền tảng, qua đó giảm thiểu rủi ro ban đầu, tạo niềm tin cho thị trường và thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư cùng tham gia.
Tuy nhiên, hiệu quả của các đại dự án không chỉ nằm ở quy mô vốn đầu tư hay bản thân công trình, mà phụ thuộc rất lớn vào cách thức tổ chức triển khai và khả năng kết nối các dự án riêng lẻ thành một hệ sinh thái phát triển. Hạ tầng chỉ thực sự phát huy vai trò "vốn mồi" khi được đặt trong một tổng thể quy hoạch đồng bộ, gắn với định hướng phát triển đô thị, khai thác hiệu quả quỹ đất, thu hút đầu tư và hình thành các cực tăng trưởng mới.
- Ông có thể phân tích rõ hơn những tác động lan tỏa mà các dự án "vốn mồi" này có thể mang lại cho không gian kinh tế của TP.HCM trong thời gian tới?
TS. Huỳnh Thanh Điền: Một dự án giao thông lớn không chỉ tạo ra giá trị từ bản thân công trình, mà còn kéo theo sự phát triển của các dự án đô thị, thương mại, dịch vụ, công nghiệp, logistics và bất động sản. Nếu được quy hoạch đồng bộ và tổ chức khai thác hiệu quả, một đồng vốn ngân sách có thể kích hoạt nhiều đồng vốn từ khu vực tư nhân.
Cụ thể, khi các tuyến vành đai, cao tốc, metro, cảng biển và trung tâm logistics được hoàn thiện, những khu vực trước đây còn hạn chế về kết nối sẽ được liên kết thuận lợi hơn với các trung tâm sản xuất, tiêu dùng, dịch vụ và xuất khẩu. Qua đó, các dự án hạ tầng không chỉ giải quyết bài toán giao thông, mà còn tạo điều kiện để tái tổ chức không gian kinh tế, mở rộng dư địa phát triển và hình thành các cực tăng trưởng mới cho TP.HCM.
Ngoài ra, quá trình triển khai các dự án cũng sẽ tạo thêm nhu cầu đối với các lĩnh vực như xây dựng, vật liệu, thiết bị, vận tải, tư vấn, tài chính và các dịch vụ hỗ trợ, qua đó mở rộng đơn hàng, tạo việc làm và gia tăng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp.


Các đại dự án hạ tầng, giao thông, chỉnh trang đô thị và liên kết vùng đang trở thành "vốn mồi", kích hoạt dòng vốn xã hội và mở rộng không gian phát triển mới cho TP.HCM.
Trong dài hạn, hệ thống hạ tầng đồng bộ sẽ giúp giảm thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics và chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, nguồn lao động, cảng biển và các trung tâm dịch vụ. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.
Riêng đối với hệ thống metro, giá trị của loại hình hạ tầng này không chỉ nằm ở việc đáp ứng nhu cầu đi lại, mà còn ở khả năng tạo ra những mô hình phát triển đô thị và kinh doanh mới xung quanh nhà ga, dọc theo các tuyến đường sắt đô thị.
Khi kết hợp với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), metro có thể trở thành trục tái cấu trúc không gian đô thị, thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ, nhà ở, văn phòng và các tiện ích đô thị, đồng thời góp phần hình thành mô hình đô thị đa trung tâm.
Vì vậy, hiệu quả của các đại dự án không nên chỉ được đánh giá thông qua quy mô vốn đầu tư hay tiến độ xây dựng, mà cần nhìn vào khả năng tạo ra giá trị lan tỏa, mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí cho doanh nghiệp và kích hoạt nguồn lực xã hội.
Khi đầu tư hạ tầng được gắn kết chặt chẽ với quy hoạch, khai thác hiệu quả quỹ đất và thu hút đầu tư, các dự án này sẽ trở thành động lực quan trọng giúp TP.HCM mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững.
Cộng hưởng công - tư, huy động nguồn lực cho khát vọng đô thị toàn cầu
- TP.HCM hiện đang ghi nhận sự tham gia của các tập đoàn lớn vào các dự án trọng điểm, sự cộng hưởng công - tư này sẽ tạo ra những bước tiến đột phá ra sao đối với các chiến lược phát triển của thành phố, thưa ông?
TS. Huỳnh Thanh Điền: Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư cho hạ tầng giao thông, đô thị, logistics, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh rất lớn, ngân sách nhà nước khó có thể đáp ứng đầy đủ và kịp thời. Vì vậy, sự tham gia của các tập đoàn tư nhân lớn vào những dự án trọng điểm sẽ tạo ra sự cộng hưởng quan trọng giữa nguồn lực công và nguồn lực xã hội, góp phần đẩy nhanh các chiến lược phát triển của TP.HCM.
Khu vực công giữ vai trò xây dựng quy hoạch, xác định ưu tiên, đầu tư hạ tầng nền tảng và thiết lập cơ chế, chính sách minh bạch để dẫn dắt thị trường. Khu vực tư nhân đóng góp vốn, công nghệ, năng lực quản trị, tổ chức thực hiện và vận hành dự án. Sự phối hợp hiệu quả giữa hai khu vực sẽ giúp thành phố huy động thêm nguồn lực, rút ngắn thời gian triển khai, nâng cao chất lượng công trình và giảm áp lực lên ngân sách.
Các tập đoàn lớn còn có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy hình thành hệ sinh thái các ngành xây dựng, vật liệu, cơ khí, công nghệ, logistics, tài chính, thương mại và dịch vụ đô thị. Một dự án trọng điểm có thể kéo theo nhiều dự án vệ tinh, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chuỗi cung ứng, tạo việc làm và hình thành các không gian phát triển mới.
Nếu xây dựng được cơ chế hợp tác công - tư minh bạch, cạnh tranh và chia sẻ rủi ro hợp lý, TP.HCM có thể biến các đại dự án thành đòn bẩy thu hút vốn xã hội, công nghệ và phương thức quản trị tiên tiến, qua đó phát triển hạ tầng đồng bộ, tái cấu trúc không gian đô thị và tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành siêu đô thị có sức cạnh tranh quốc tế.
Tuy nhiên, cần phân định rõ vai trò công và tư. Nhà nước phải giữ vai trò kiến tạo, quản lý quy hoạch, bảo đảm lợi ích công cộng, giám sát tài sản và nguồn lực công; doanh nghiệp chịu trách nhiệm đầu tư, xây dựng, vận hành và hiệu quả dự án theo cơ chế thị trường.
- TP.HCM đang xây dựng Quy hoạch tổng thể với tầm nhìn phát triển 100 năm. Trong bối cảnh đó, theo ông, vấn đề hợp tác công - tư cần tiếp tục được phát huy như thế nào để hiện thực hóa được các tầm nhìn phát triển của thành phố?
TS. Huỳnh Thanh Điền: Để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển TP.HCM trong 100 năm tới, hợp tác công - tư cần được xem là cơ chế phát triển lâu dài, không chỉ là giải pháp bổ sung vốn cho từng dự án. Điều kiện đầu tiên là thành phố phải có quy hoạch rõ ràng, ổn định và có tính dự báo cao để doanh nghiệp yên tâm xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn.
Cùng với đó, như đã nhấn mạnh, cần phân vai rõ ràng giữa Nhà nước và khu vực tư nhân. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xây dựng thể chế, quy hoạch, đầu tư hạ tầng nền tảng, bảo đảm lợi ích công cộng và giám sát thực hiện. Khu vực tư nhân tham gia bằng vốn, công nghệ, năng lực quản trị, tổ chức xây dựng và vận hành dự án. Phân vai rõ sẽ hạn chế chồng chéo trách nhiệm, đùn đẩy rủi ro và tình trạng tư nhân hóa lợi ích nhưng xã hội hóa chi phí.
Các cam kết giữa Nhà nước và nhà đầu tư cũng phải rõ ràng, ổn định và có khả năng thực thi, từ tiến độ, quyền khai thác, cơ chế hoàn vốn đến tiêu chuẩn chất lượng và xử lý rủi ro. Tinh thần xuyên suốt phải là "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", bảo đảm quyền lợi tương xứng với nguồn lực và trách nhiệm của mỗi bên.
Thành phố cần nhất quán nguyên tắc Nhà nước kiến tạo, tư nhân tham gia. Nhà nước không làm thay thị trường ở những lĩnh vực doanh nghiệp có thể thực hiện hiệu quả, nhưng phải giữ vai trò điều tiết, giám sát và bảo vệ lợi ích công cộng.


Phối cảnh dự án Khu liên hợp Quốc gia Rạch Chiếc, Trung tâm hành chính mới tại Thủ Thiêm do chủ đầu tư Sun Group triển khai.
Quan trọng hơn, mỗi công trình lớn cần được xem là hạt nhân hình thành một hệ sinh thái ngành. Metro có thể thúc đẩy TOD, thương mại và dịch vụ; trung tâm logistics kéo theo vận tải, công nghiệp hỗ trợ và tài chính; không gian ven sông tạo động lực cho du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế đêm. Khi đó, hợp tác công - tư không chỉ giúp hoàn thành công trình nhanh hơn mà còn tạo ra chuỗi giá trị mới, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.
Nếu bảo đảm quy hoạch minh bạch, phân định rõ vai trò, cam kết nhất quán cùng cơ chế chia sẻ lợi ích, rủi ro hợp lý, hợp tác công - tư sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp TP.HCM huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu.
Luật Đô thị đặc biệt sẽ trao "quyền tự chủ" để TP.HCM kiến tạo phát triển
- Ở đầu cuộc trò chuyện ông có đề cập đến Luật Đô thị đặc biệt, theo ông, khi được thông qua, luật này sẽ có tác động như thế nào đến môi trường đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp và khả năng huy động nguồn lực phát triển đô thị của TP.HCM?
TS. Huỳnh Thanh Điền: TP.HCM là thành phố có quy mô, vai trò và những vấn đề đặc thù mà nhiều địa phương khác không có, nên nếu chỉ áp dụng các cơ chế chung thì khó đáp ứng yêu cầu phát triển của một siêu đô thị. Vì vậy, Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng giải quyết ba vấn đề cốt lõi đối với thành phố - Được làm, làm được và dám mạnh dạn sáng tạo.
Điểm đột phá quan trọng là xác lập nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Đô thị đặc biệt đối với những vấn đề thuộc phạm vi điều chỉnh của luật. Khi có sự khác nhau với một số luật chuyên ngành, Luật Đô thị đặc biệt sẽ là cơ sở pháp lý để thành phố chủ động xử lý, qua đó giảm chồng chéo, rút ngắn quy trình và hạn chế tâm lý e ngại trách nhiệm.
Luật cũng được kỳ vọng trao cho thành phố quyền ban hành các chính sách riêng phù hợp với đặc thù, nhất là trong những lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế tầm thấp, kinh tế bạc, công nghiệp văn hóa và tài chính xanh (thậm chí được quyền ban hành tất cả trừ các vấn đề liên quan đến tôn giáo, an ninh quốc phòng). Đồng thời, thành phố cần được tự chủ hơn trong tổ chức bộ máy, tuyển dụng, sử dụng nhân lực và xây dựng cơ chế tiền lương phù hợp để thu hút người có năng lực.
Luật Đô thị đặc biệt sẽ trao "quyền tự chủ" để TP.HCM kiến tạo phát triển. (Ảnh: Kim Cương/TTXVN)
Về tài chính, dự thảo Luật mở rộng quyền tự chủ trong sử dụng ngân sách và huy động vốn, như phát hành trái phiếu công trình, trái phiếu xanh, khai thác phần giá trị đất đai tăng thêm từ các dự án hạ tầng và phân phối lại nguồn thu cho phát triển đô thị. Đây là điều kiện quan trọng để TP.HCM triển khai các dự án lớn mà ngân sách hiện hữu khó đáp ứng.
Một nội dung quan trọng khác là cơ chế thí điểm chính sách mới và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, với điều kiện công khai, minh bạch và không vụ lợi. Bên cạnh đó, luật tạo thể chế liên kết vùng đủ mạnh để phối hợp trong phát triển giao thông, logistics, môi trường, năng lượng và thị trường lao động.
Với tinh thần đó, Luật Đô thị đặc biệt sẽ giúp môi trường đầu tư minh bạch hơn, giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian thực hiện dự án và tăng khả năng dự báo chính sách. Qua đó, cộng đồng doanh nghiệp có thêm niềm tin để đầu tư dài hạn, còn thành phố có điều kiện huy động mạnh hơn nguồn lực xã hội, chuyển từ cơ chế xin - cho sang chủ động kiến tạo và tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu.
- Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của ông!




