Thích
Tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026 với chủ đề "Thị trường bất động sản trong mô hình tăng trưởng mới: Khơi thông nguồn lực - Kiến tạo không gian phát triển - Đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng quốc gia", TS. Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia đã có những chia sẻ về phát triển nhà ở cho thuê tại Việt Nam.
Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, phát triển nhà ở cho thuê là xu hướng đã tồn tại hàng trăm năm tại nhiều quốc gia phát triển, đặc biệt ở các đô thị lớn tại châu Âu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, đây vẫn là lĩnh vực còn khá mới và đang đối mặt với nhiều rào cản, trong đó nổi bật nhất là bài toán nguồn vốn.
TS. Lê Xuân Nghĩa chia sẻ tại sự kiện
Ông cho rằng đặc thù của nhà ở cho thuê là cần nguồn vốn đầu tư dài hạn, trong khi hệ thống ngân hàng thương mại hiện nay chủ yếu huy động vốn ngắn và trung hạn. Điều này khiến các tổ chức tín dụng gặp nhiều khó khăn khi cấp vốn cho các dự án nhà ở cho thuê có thời gian thu hồi vốn kéo dài.
"Ở nhiều quốc gia, nguồn lực phát triển nhà ở cho thuê chủ yếu đến từ Chính phủ. Nếu Việt Nam muốn xây dựng được nền tảng nhà ở cho thuê đủ khả năng đáp ứng nhu cầu trong khoảng 10 năm tới thì cần dựa vào vốn đầu tư công và các nguồn vốn của Nhà nước, thay vì quá kỳ vọng vào các gói tín dụng ưu đãi", TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định.
Dẫn chứng thực tế, ông cho biết gói tín dụng ưu đãi 145.000 tỷ đồng dành cho phát triển nhà ở xã hội hiện mới giải ngân được khoảng 2%. Qua trao đổi với doanh nghiệp, ông nhận thấy việc tiếp cận nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi 6,1% theo quy định là rất khó khăn, trong bối cảnh chi phí huy động vốn của các ngân hàng hiện dao động ở mức 7-8%.
"Nhiều doanh nghiệp bất động sản đang thiếu vốn, không ít dự án phải triển khai dở dang do áp lực tài chính. Trong khi đó, bản thân ngân hàng cũng là doanh nghiệp nên rất khó có thể cho vay dài hạn với lãi suất thấp", ông nói.
Từ thực tế đó, TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng nguồn vốn dành cho phát triển nhà ở cho thuê nên được huy động từ ngân sách Nhà nước và trái phiếu Chính phủ. Theo ông, đây là kênh có khả năng huy động nguồn vốn dài hạn lên tới khoảng 20 năm với mức lãi suất chỉ từ 3-4%, phù hợp với đặc thù của loại hình bất động sản này.
Bên cạnh vấn đề vốn, vị chuyên gia nhấn mạnh công tác quản trị và vận hành cũng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Qua khảo sát tại một số quốc gia châu Âu như Phần Lan, ông nhận thấy mô hình phổ biến là Chính phủ đảm nhận vai trò chuẩn bị quỹ đất, nguồn vốn và quy hoạch, sau đó giao cho các hiệp hội hoặc đơn vị chuyên nghiệp quản lý, vận hành.
Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, Việt Nam có thể tham khảo cách tiếp cận này. Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo thông qua việc chuẩn bị đất đai, nguồn lực tài chính và quy hoạch phát triển, trong khi khu vực tư nhân tham gia đầu tư xây dựng, khai thác và vận hành nhằm bảo đảm tính chuyên nghiệp cũng như hiệu quả sử dụng tài sản. Các hiệp hội hoặc tổ chức có năng lực cũng có thể được xem xét giao quản lý.
"Trong bối cảnh thị trường bất động sản hiện nay, chúng ta không nên chủ quan. Việt Nam cần sớm thiết kế và triển khai đồng bộ hệ thống chính sách phát triển nhà ở cho thuê, qua đó tạo thêm động lực tăng trưởng cho thị trường bất động sản trong giai đoạn tới", TS. Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh.
