Từ bây giờ, 15 nhóm vi phạm đất đai chính thức bị xử lý khi có phản ánh

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định số 633/QĐ-BNNMT ngày 13/2/2026, quy định việc tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh của tổ chức, cá nhân liên quan đến vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 của Quyết định, các hành vi vi phạm thuộc phạm vi tiếp nhận được xác định trên cơ sở Luật Đất đai 2024 và Nghị định 123/2024/NĐ-CP với tổng cộng 15 nhóm vi phạm.

Trong đó, nhóm vi phạm phổ biến bao gồm hành vi lấn, chiếm đất; hủy hoại đất; sử dụng đất sai mục đích so với quyết định giao, cho thuê hoặc công nhận quyền sử dụng đất. Bên cạnh đó, các hành vi cản trở quyền sử dụng đất hợp pháp, không thực hiện đăng ký đất đai hoặc đăng ký biến động cũng thuộc diện bị tiếp nhận và xử lý.

Quy định cũng siết chặt các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất. Những trường hợp chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp quyền sử dụng đất không đủ điều kiện hoặc không thuộc đối tượng được phép thực hiện đều bị xem là vi phạm. Đồng thời, việc nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp không có phương án sử dụng, hoặc vượt hạn mức theo quy định cũng nằm trong danh mục kiểm soát.

Ngoài ra, các hành vi liên quan đến việc sử dụng đất không hiệu quả cũng được đưa vào diện giám sát. Cụ thể, trường hợp đất không được đưa vào sử dụng trong thời gian quy định – từ 12 tháng đối với đất trồng cây hằng năm, đến 24 tháng đối với đất rừng – hoặc chậm tiến độ sử dụng đất theo quy định pháp luật đều bị xem xét xử lý.

Một số vi phạm khác như không thực hiện nghĩa vụ chuyển sang thuê đất theo quy định, nhận quyền sử dụng đất để triển khai dự án khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, hay bán tài sản gắn liền với đất không đủ điều kiện pháp lý cũng được liệt kê cụ thể.

Đáng chú ý, quy định mở rộng phạm vi tiếp nhận đối với các hành vi vi phạm khác theo pháp luật đất đai, nhằm đảm bảo tính bao quát và linh hoạt trong công tác quản lý.

Việc thiết lập cơ chế tiếp nhận thông tin qua đường dây nóng được kỳ vọng sẽ tăng cường giám sát xã hội, kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trong giai đoạn mới.