Từ ngày 1/1/2026, Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội sẽ chính thức có hiệu lực, đưa ra nhiều cơ chế nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện Luật Đất đai 2024.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc bổ sung thêm các trường hợp được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu.
Thêm cơ hội cho người dân chưa có sổ đỏ
Theo quy định tại khoản 2 Điều 11 của Nghị quyết, từ năm 2026 sẽ có thêm 2 nhóm trường hợp được xem xét cấp sổ đỏ lần đầu, bao gồm:
Thứ nhất, hộ gia đình và cá nhân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời từ sau ngày 15/10/1993. Nếu đang sử dụng đất ổn định và đáp ứng đủ điều kiện theo Luật Đất đai 2024, các trường hợp này sẽ được xem xét cấp sổ đỏ chính thức.

Theo quy định sẽ có thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu. Ảnh minh họa
Thứ hai, các trường hợp đất được Nhà nước giao để quản lý nhưng trên thực tế đang được sử dụng ổn định, đúng mục đích và phù hợp quy định pháp luật cũng sẽ được đưa vào diện xem xét cấp giấy chứng nhận.
Đây được xem là bước mở rộng quan trọng, giúp giải quyết nhiều trường hợp tồn đọng kéo dài, đặc biệt là các thửa đất có nguồn gốc lịch sử phức tạp.
Làm rõ thêm các quy định về đăng ký đất đai
Bên cạnh việc bổ sung đối tượng cấp sổ đỏ, Nghị quyết cũng quy định rõ hơn một số nội dung liên quan đến đăng ký đất đai và tài sản gắn liền với đất.
Cụ thể, với các trường hợp đã có giấy chứng nhận mà phát sinh thay đổi như chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, người sử dụng đất chỉ cần thực hiện đăng ký biến động, không phải cấp lại sổ đỏ.
Đối với việc đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, thông tin sẽ được cập nhật trực tiếp vào cơ sở dữ liệu đất đai mà không cần xác nhận trên giấy chứng nhận như trước.
Ngoài ra, trong trường hợp quy định về thời hạn nộp hồ sơ cấp sổ đỏ giữa Luật Đất đai và các luật chuyên ngành như Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản có sự khác nhau, sẽ áp dụng theo quy định của luật chuyên ngành.
Một điểm mới khác là một số trường hợp sẽ được cấp chung một giấy chứng nhận cho cả quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, thay vì tách riêng như trước.
Gỡ vướng cho những trường hợp tồn đọng
Việc bổ sung thêm các trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc xử lý dứt điểm các vướng mắc tồn tại nhiều năm.
Thực tế, không ít hộ dân đang sử dụng đất ổn định nhưng chưa được cấp sổ đỏ do vướng về hồ sơ, nguồn gốc hoặc quy định pháp lý trước đây. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, đặc biệt khi thực hiện các giao dịch như mua bán, thế chấp.
Nghị quyết mới được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý để giải quyết các trường hợp này, đồng thời giúp việc quản lý đất đai minh bạch và đồng bộ hơn.
Dù được mở rộng đối tượng cấp sổ đỏ, người sử dụng đất vẫn cần đảm bảo các điều kiện theo quy định của Luật Đất đai 2024, đặc biệt là yếu tố sử dụng đất ổn định, đúng mục đích và không có tranh chấp. Việc theo dõi các quy định mới và chủ động hoàn thiện hồ sơ sẽ giúp người dân tận dụng tốt cơ hội được cấp sổ đỏ, tránh kéo dài tình trạng sử dụng đất chưa có giấy tờ hợp pháp.