Tử Cấm Thành của Việt Nam sẽ phục hồi cổng chính 65 tỷ

Dự án phục hồi di tích Đại Cung Môn, công trình cửa chính của Tử Cấm Thành trong quần thể Di tích Cố đô Huế đang được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khẩn trương hoàn thiện các thủ tục để triển khai. Dự án có tổng mức đầu tư gần 65 tỷ đồng và thời gian thực hiện dự kiến trong 4 năm.

Dự án đã được UBND TP. Huế phê duyệt, hiện chủ đầu tư đang phối hợp các đơn vị liên quan lập, thẩm định và hoàn thiện hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, dự toán, hướng tới mục tiêu khởi công vào tháng 6/2026. Đây được xem là một trong những hạng mục quan trọng nhằm từng bước hoàn chỉnh trục không gian trung tâm của Đại Nội Huế, nơi hội tụ nhiều công trình biểu tượng như Ngọ Môn, điện Thái Hòa, điện Cần Chánh và điện Kiến Trung.

Đại Cung Môn giữ vị trí đặc biệt khi là cửa chính phía Nam dẫn vào Tử Cấm Thành, khu vực mang tính "nội đình", gắn với đời sống sinh hoạt của hoàng gia triều Nguyễn. Công trình từng bị phá hủy hoàn toàn vào năm 1947 do chiến tranh, đến nay chỉ còn lại phần nền móng đã bị biến đổi theo thời gian. Việc phục hồi di tích không chỉ mang ý nghĩa khôi phục một cấu phần kiến trúc quan trọng, mà còn góp phần tái hiện không gian lịch sử và nâng cao giá trị tổng thể của quần thể di sản thế giới tại Huế.

Theo phương án thiết kế, Đại Cung Môn sẽ được phục dựng với quy mô 5 gian theo phong cách kiến trúc truyền thống Huế. Toàn bộ hệ kết cấu chính như khung gỗ, mái, vách và liên ba đều được phục hồi bằng gỗ lim, kết hợp chạm khắc hoa văn tinh xảo theo motif "nhất thi - nhất họa". Các chi tiết trang trí, từ hoành phi "Đại Cung Môn", "Càn Thành Cung" đến các cấu kiện trên bờ nóc, bờ quyết, đều được tái tạo bằng các kỹ thuật truyền thống như pháp lam, khảm sành sứ, sơn son thếp vàng nhằm đảm bảo tính nguyên bản và giá trị nghệ thuật của di tích.

Không chỉ tập trung vào kiến trúc chính, dự án còn bao gồm việc tôn tạo đồng bộ các hạng mục hạ tầng như sân trước, sân sau, lan can, bình phong và hệ thống chiếu sáng, góp phần hoàn thiện cảnh quan tổng thể khu vực. Toàn bộ quá trình tu bổ được thực hiện theo quy định của Luật Di sản văn hóa, Luật Xây dựng và các tiêu chuẩn chuyên ngành, với nguyên tắc xuyên suốt là bảo tồn tối đa tính chân xác của di tích, đồng thời kế thừa kinh nghiệm nhiều năm trong công tác bảo tồn tại Huế.

Đáng chú ý, trong quá trình khảo cổ, các đơn vị đã phát hiện một phần nền móng có niên đại từ thời Minh Mạng. Phần dấu tích này sẽ được giữ nguyên trạng và trưng bày tại chỗ thông qua hệ thống kính cường lực, cho phép du khách quan sát trực tiếp, qua đó tăng tính trải nghiệm và giá trị nghiên cứu lịch sử.

Do nằm trên tuyến tham quan chính của Đại Nội, việc thi công Đại Cung Môn sẽ được tổ chức linh hoạt, có phương án điều chỉnh luồng di chuyển nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động tham quan của du khách. Sau khi hoàn thành, công trình không chỉ góp phần hoàn chỉnh trục trung tâm Hoàng thành mà còn tạo điểm nhấn cảnh quan, nâng cao sức hấp dẫn của du lịch di sản Huế trong giai đoạn mới.

Việc phục hồi Đại Cung Môn được kỳ vọng sẽ khôi phục một biểu tượng quan trọng của Tử Cấm Thành, đồng thời góp phần tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật của quần thể Di tích Cố đô Huế – Di sản Văn hóa Thế giới đã được UNESCO công nhận.