Bất động sản chính thức có mã định danh
Kể từ ngày 1/3, thị trường bất động sản Việt Nam bước sang một giai đoạn quản lý mới khi mỗi sản phẩm nhà ở chính thức được gắn một mã định danh điện tử riêng biệt. Quy định này được triển khai theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP, đồng thời với việc đưa vào vận hành đồng bộ hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản trên phạm vi toàn quốc.
Theo quy định, mã định danh điện tử là một chuỗi ký tự bao gồm cả chữ và số, có độ dài tối đa 40 ký tự. Mỗi căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ hoặc từng phần diện tích sàn trong công trình xây dựng sẽ có một mã duy nhất, không trùng lặp và được lưu trữ trong hệ thống dữ liệu tập trung.

Bất động sản Việt Nam chính thức có mã định danh điện tử. Ảnh: Internet
Với nhà ở, cấu trúc mã được hình thành trên nền tảng các nhóm thông tin cơ bản: Mã định danh thửa đất, mã số thông tin dự án hoặc công trình xây dựng, mã định danh địa điểm (nếu có) và một dãy ký tự tự nhiên. Hệ thống tự động tạo lập mã ngay khi dữ liệu được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia.
Sở Xây dựng các địa phương chịu trách nhiệm thực hiện việc gắn mã cho nhà ở thuộc các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn. Đối với nhà ở hình thành trong tương lai, việc cấp mã được thực hiện đồng thời với thời điểm ban hành văn bản thông báo đủ điều kiện bán.
Cơ chế tương tự cũng được áp dụng với phần diện tích sàn trong các công trình xây dựng. Bên cạnh đó, các chủ thể liên quan đến thị trường như đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản hay cá nhân thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở đều được cấp mã định danh điện tử riêng.
Thiết lập "trục dữ liệu" cho thị trường
Toàn bộ dữ liệu hình thành trong hệ thống được xác định là tài sản Nhà nước và do Bộ Xây dựng quản lý. Việc quản trị phải bảo đảm yêu cầu về an toàn thông tin, bảo vệ bí mật Nhà nước và tuân thủ quy định về bảo mật dữ liệu cá nhân.
Nghị định phân chia dữ liệu thành hai lớp chính. Lớp thứ nhất là dữ liệu chủ chuyên ngành - tập hợp những thông tin nền tảng nhất về nhà ở và thị trường bất động sản, đóng vai trò tham chiếu và đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác cũng như hệ thống dữ liệu của bộ, ngành và địa phương.

Việc gắn mã định danh cho bất động sản được xem là cách làm minh bạch thị trường. Ảnh minh họa
Lớp thứ hai là dữ liệu mở - phần thông tin được công bố rộng rãi để cơ quan, tổ chức và cá nhân có thể sử dụng, tái sử dụng và chia sẻ miễn phí thông qua Cổng thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản.
Cách phân tầng này cho thấy định hướng xây dựng một "trục dữ liệu" thống nhất cho thị trường: Vừa bảo đảm minh bạch, vừa kiểm soát chặt chẽ những thông tin nhạy cảm.
Phân quyền truy cập và cơ chế khai thác rõ ràng
Bộ Xây dựng được quyền khai thác toàn bộ dữ liệu đã tích hợp, kết nối và chia sẻ trên hệ thống. Tuy nhiên, mọi hoạt động liên quan đến dữ liệu cá nhân hoặc dữ liệu chủ thể đều phải tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, khung kiến trúc dữ liệu quốc gia và cơ chế quản trị dữ liệu.
Việc truy cập được thực hiện theo cơ chế phân quyền cụ thể, có giám sát và phải xác định rõ mục đích sử dụng. Đối với dữ liệu nhạy cảm, thông tin phải được ẩn danh hoặc chỉ cấp quyền truy cập đặc biệt.
Các bộ, ngành khác được phép sử dụng dữ liệu trong phạm vi chức năng quản lý Nhà nước của mình. Nếu nhu cầu vượt quá phạm vi đó, phải có sự chấp thuận của cơ quan quản lý hệ thống. UBND cấp tỉnh được truy cập toàn bộ dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản trong địa bàn để phục vụ công tác điều hành, quy hoạch và quản lý phát triển đô thị.
Đối với tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác dữ liệu chi tiết hoặc thông tin chuyên ngành, việc tiếp cận được thực hiện thông qua phiếu yêu cầu. Hồ sơ có thể nộp trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia, nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa của Bộ Xây dựng, gửi qua bưu chính hoặc thông qua hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ.
Trong thời hạn không quá 7 ngày kể từ khi nhận được đăng ký, Bộ Xây dựng phải xem xét và cấp quyền truy cập bằng hình thức điện tử hoặc trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do nếu từ chối.
Tổ chức nước ngoài chỉ được khai thác dữ liệu thông qua API an toàn hoặc bản sao đã ẩn danh, không được sao chép dữ liệu gốc chứa thông tin định danh.
Về chi phí, việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan Nhà nước không thu phí, trừ trường hợp pháp luật quy định khác. Tổ chức, cá nhân khi khai thác thông tin phải chi trả chi phí theo quy định của pháp luật về giá.
Nghị định mới cũng nhấn mạnh nguyên tắc không được lợi dụng việc chia sẻ, cung cấp thông tin để sách nhiễu, trục lợi, phát tán thông tin trái pháp luật hoặc gây cản trở cho hoạt động khai thác dữ liệu.
Việc gắn mã định danh điện tử cho từng bất động sản không chỉ đơn thuần là thay đổi về mặt kỹ thuật quản lý, mà còn là bước đi quan trọng trong tiến trình số hóa thị trường. Khi mỗi tài sản được "định danh" trong không gian dữ liệu quốc gia, nền tảng cho một thị trường minh bạch và liên thông hơn đã được thiết lập.