HĐND TP. Hà Nội vừa thống nhất chủ trương nghiên cứu mở rộng tuyến Lê Duẩn - Giải Phóng - Ngọc Hồi và Quốc lộ 1A, với tổng chiều dài khoảng 36,3km. Theo đề xuất ban đầu, toàn tuyến sẽ được mở rộng mặt cắt lên 90m, tổng mức đầu tư sơ bộ gần 153.000 tỷ đồng.
Phạm vi nghiên cứu đi qua 21 xã, phường. Trong đó có 11 phường gồm Văn Miếu, Cửa Nam, Hai Bà Trưng, Kim Liên, Bạch Mai, Phương Liệt, Tương Mai, Định Công, Hoàng Mai, Hoàng Liệt, Yên Sở; cùng 10 xã Đại Thanh, Thanh Trì, Ngọc Hồi, Thường Tín, Hồng Vân, Thượng Phúc, Chương Dương, Phú Xuyên, Chuyên Mỹ và Đại Xuyên.

Một đoạn trên tuyến Quốc lộ 1A. Ảnh: An Ninh Tiền Tệ
Các thông số kỹ thuật như chiều dài chính xác, quy mô mặt cắt và tổng mức đầu tư sẽ tiếp tục được rà soát trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và thẩm định dự án. Tuy nhiên, với quy mô vốn dự kiến 153.000 tỷ đồng, đây đã là một trong những dự án giao thông có tổng mức đầu tư lớn nhất từng được thành phố xem xét.
Để hình dung tương quan, dự án đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục (Vành đai 1) dài 2,27 km từng được gọi là "tuyến đường đắt nhất hành tinh" khi có tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng. So với con số này, dự án mở rộng trục Lê Duẩn - Giải Phóng - Quốc lộ 1A có quy mô vốn gấp hơn 20 lần.
Mức đầu tư 153.000 tỷ đồng cũng gần gấp đôi tổng vốn khoảng 86.000 tỷ đồng của dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, trong khi tuyến vành đai này có chiều dài 112,8km, gấp hơn 3 lần chiều dài trục Lê Duẩn - Giải Phóng - Quốc lộ 1A.

Vị trí và đoạn tuyến Quốc lộ 1A dự kiến được lên đời. Đồ họa: Báo VnExpress
Hiện mặt cắt ngang của Quốc lộ 1A đoạn qua Hà Nội chủ yếu dao động 30-40m, nhiều đoạn chưa cải tạo chỉ rộng 10-15m với 2-4 làn xe. Áp lực lưu thông thường xuyên vượt quá năng lực hạ tầng, đặc biệt vào giờ cao điểm.
Một số đoạn như Quốc lộ 1A từ Ngọc Hồi đến Văn Điển đã được mở rộng lên hơn 40m nhằm giảm tải trước mắt. Tuy vậy, mức mở rộng này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu gia tăng phương tiện và sự phát triển mạnh của khu vực phía Nam Thủ đô.
Theo định hướng quy hoạch, việc nâng mặt cắt toàn tuyến lên 90m không chỉ nhằm xử lý căn cơ tình trạng ùn tắc mà còn tạo quỹ không gian phát triển mới. Tuyến đường được xác định sẽ trở thành trục hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật cao, kết nối trực tiếp trung tâm Hà Nội với chuỗi đô thị lớn phía Nam như Khu đô thị Olympic, các dự án quy mô lớn tại Phú Xuyên và khu vực lân cận, đồng thời tăng cường liên kết với các tỉnh phía Nam và đồng bằng sông Hồng.
Dự án cũng gắn với mục tiêu hình thành trục vận tải hàng hóa chiến lược, hỗ trợ tái cấu trúc không gian đô thị dọc Quốc lộ 1A, chỉnh trang hai bên tuyến và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Nếu được triển khai, đây sẽ là dự án cải tạo đô thị quy mô lớn, đi xuyên qua nhiều khu dân cư đông đúc và công trình công cộng. Công tác giải phóng mặt bằng được đánh giá là thách thức lớn nhất.
Việc thu hồi đất, bố trí tái định cư và đảm bảo quyền lợi người dân sẽ đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn, cùng quy trình thực hiện chặt chẽ và sự đồng thuận cao từ cộng đồng. Bất kỳ vướng mắc nào trong khâu này đều có thể tác động trực tiếp đến tiến độ toàn dự án.
Theo định hướng ban đầu, dự án dự kiến thực hiện theo hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao, thanh toán bằng quỹ đất và các hình thức khác theo quy định.
Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng sẽ nâng cấp năng lực giao thông trục Bắc - Nam qua Thủ đô, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Nam Hà Nội và góp phần định hình lại cấu trúc đô thị dọc Quốc lộ 1A trong dài hạn.
Quốc lộ 1A (còn gọi là Quốc lộ 1) được biết đến là con đường huyết mạch quan trọng và là tuyến quốc lộ dài nhất Việt Nam, chạy từ cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn, tới tỉnh Cà Mau.
Tổng chiều dài của Quốc lộ 1A khoảng 2.300km, chiếm khoảng 9% tổng chiều dài đường quốc lộ Việt Nam.