Thích
Không ít hộ gia đình sử dụng đất ổn định nhiều năm nhưng diện tích thực tế lại lớn hơn so với thông tin ghi trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Vậy phần đất tăng thêm có được cấp Giấy chứng nhận hay không, có phải tách thửa hay bị xử phạt?
Đây cũng là nội dung được một người dân gửi tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường để được hướng dẫn đã được báo Chính Phủ đăng tải.
Không phải mọi trường hợp diện tích tăng thêm đều phải cấp sổ mới
Theo phản ánh, năm 2003 gia đình được cấp Giấy chứng nhận đối với 200m2 đất ở, trong khi phần diện tích còn lại của thửa đất chỉ được ghi chú là "đất trống cùng thửa".
Việc cấp Giấy chứng nhận đối với phần diện tích tăng thêm cần được xem xét trên cơ sở hồ sơ địa chính. Ảnh minh họa
Qua nhiều lần đo đạc và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, diện tích quản lý, sử dụng của gia đình được thể hiện lớn hơn đáng kể so với phần đã được cấp Giấy chứng nhận trước đây. Hiện nay, người sử dụng đất muốn đăng ký cấp Giấy chứng nhận đối với phần đất trồng cây lâu năm tăng thêm và băn khoăn liệu có phải tách thành thửa đất mới hay chỉ điều chỉnh trên Giấy chứng nhận hiện có.
Về vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là trường hợp cụ thể nên việc giải quyết thuộc thẩm quyền của địa phương, trên cơ sở hồ sơ địa chính và quy định đang áp dụng.
Tuy nhiên, Bộ cũng nêu rõ nguyên tắc xử lý theo quy định hiện hành.
Theo khoản 6 Điều 12 Nghị định 49/2026/NĐ-CP (bổ sung Điều 24 Nghị định 101/2024/NĐ-CP), trường hợp hộ gia đình hoặc cá nhân đã được cấp Giấy chứng nhận đối với một phần diện tích của thửa đất, còn phần diện tích còn lại trước đây chưa đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận nhưng nay đã đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thì được xem xét cấp Giấy chứng nhận.
Luật Đất đai cũng quy định thửa đất là phần diện tích được xác định bằng ranh giới trên hồ sơ địa chính hoặc ngoài thực địa.
Vì vậy, nếu toàn bộ diện tích đang sử dụng thuộc cùng một thửa đất đã được thể hiện trong hồ sơ địa chính và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét cấp Giấy chứng nhận đối với toàn bộ diện tích của thửa đất, thay vì chỉ phần đã được cấp trước đó.
Có bị xử phạt khi đăng ký phần diện tích tăng thêm?
Đây là băn khoăn phổ biến của nhiều người sử dụng đất. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc có bị xử phạt hay không không phụ thuộc vào việc diện tích thực tế lớn hơn sổ đỏ, mà phụ thuộc vào nguyên nhân làm phát sinh phần diện tích đó.
Nếu cơ quan có thẩm quyền xác định diện tích tăng thêm có nguồn gốc từ hành vi lấn hoặc chiếm đất, người sử dụng đất có thể bị xử phạt theo quy định của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Ngược lại, nếu diện tích được sử dụng ổn định, có căn cứ thể hiện qua hồ sơ địa chính và không phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật thì việc xử phạt sẽ được xem xét trên cơ sở từng trường hợp cụ thể.
Phần đất còn lại có được công nhận là đất vườn cùng thửa đất ở?
Đối với câu hỏi liệu phần diện tích đất trồng cây lâu năm có được xác định là đất vườn cùng thửa đất ở hay không, Bộ cho biết việc xác định loại đất không áp dụng chung cho mọi trường hợp mà phải căn cứ vào hồ sơ và hiện trạng sử dụng của từng thửa đất.
Trường hợp phần diện tích còn lại không đủ điều kiện được công nhận là đất ở theo các quy định của Luật Đất đai thì cơ quan có thẩm quyền sẽ xác định loại đất theo hiện trạng sử dụng thực tế.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc cấp Giấy chứng nhận đối với phần diện tích tăng thêm cần được xem xét trên cơ sở hồ sơ địa chính, nguồn gốc sử dụng đất và các quy định do địa phương ban hành để triển khai Luật Đất đai. Vì vậy, người sử dụng đất nên liên hệ Văn phòng đăng ký đất đai hoặc cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
