Trong chiến lược phát triển kinh tế biển và khai thác không gian tăng trưởng mới ở cực Nam Tổ quốc, Việt Nam đang triển khai một trong những dự án hạ tầng tham vọng nhất từ trước đến nay: Cầu vượt biển Hòn Khoai dài khoảng 18km. Khi hoàn thành, công trình không chỉ xác lập kỷ lục mới về chiều dài cầu vượt biển trong nước mà còn trở thành mắt xích quan trọng kết nối đất liền với cảng nước sâu Hòn Khoai.
Nếu như trước đây cầu Tân Vũ - Lạch Huyện tại Hải Phòng từng được xem là biểu tượng của hạ tầng vượt biển Việt Nam với tổng chiều dài 15,63km, thì dự án tại Cà Mau đang đưa quy mô các công trình giao thông trên biển lên một cấp độ mới.

Cảng Hòn Khoai. Ảnh: Internet
Theo quy hoạch, cầu Hòn Khoai nối khu vực Khai Long với đảo Hòn Khoai, có tổng chiều dài khoảng 18km. Riêng cầu chính dài khoảng 17,3km, kết hợp với cầu nhánh lên đảo dài khoảng 870m.
Công trình được thiết kế 4 làn xe, mặt cắt ngang rộng 16,5m và vận tốc thiết kế 80km/h. Tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỷ đồng.
Với quy mô này, cầu Hòn Khoai dự kiến trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam sau khi hoàn thành, đồng thời nằm trong nhóm những công trình vượt biển có chiều dài lớn nhất khu vực Đông Nam Á.
Mảnh ghép quan trọng trong chiến lược phát triển cực Nam
Dự án được khởi công từ tháng 8/2025, cùng thời điểm với cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai. Ba công trình được quy hoạch đồng bộ nhằm hình thành hành lang giao thông - logistics mới hướng ra biển, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển tại cực Nam đất nước.
Không chỉ đơn thuần là một cây cầu, Hòn Khoai được kỳ vọng sẽ mở ra tuyến kết nối trực tiếp từ đất liền tới đảo Hòn Khoai - nơi đang được đầu tư cảng nước sâu quy mô lớn, qua đó giảm phụ thuộc vào vận tải thủy và nâng cao năng lực khai thác khu vực ven biển Cà Mau.
Áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật cho điều kiện thi công trên biển
Đảm nhiệm thi công dự án là Binh đoàn 12 (Bộ Quốc phòng). Do đặc thù công trình nằm hoàn toàn trên biển, nhiều giải pháp kỹ thuật hiện đại được áp dụng nhằm bảo đảm khả năng chịu lực và tuổi thọ khai thác.

Cầu vượt biển Hòn Khoai. Ảnh minh họa
Theo thiết kế, phần lớn móng cầu sử dụng cọc khoan nhồi, trong khi các khu vực nước sâu sẽ áp dụng cọc ống thép nhằm tăng khả năng ổn định nền móng. Hệ kết cấu dầm kết hợp giữa bê tông cốt thép và thép liên hợp để nâng cao độ bền trong môi trường biển.
Một trong những điểm nhấn của dự án là nhịp thông thuyền dạng vòm thép có khẩu độ 150m, vừa đáp ứng yêu cầu lưu thông tàu thuyền, vừa tạo dấu ấn kiến trúc cho công trình.
Theo báo cáo của đơn vị thi công, dự án hiện đã triển khai thi công đại trà cọc khoan nhồi trên cả phần đất liền và ngoài biển. Giá trị thực hiện, bao gồm sản xuất cấu kiện, tập kết vật tư và thi công, đạt hơn 407 tỷ đồng, tương đương gần 2% giá trị xây lắp.
Trong chuyến kiểm tra công trường ngày 8/3, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương ghi nhận nỗ lực của các lực lượng thi công đang bám công trường, bám biển để triển khai dự án, đồng thời yêu cầu tiếp tục tổ chức thi công khoa học, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả công trình.
Hình thành trục giao thông - cảng biển mới của cực Nam
Cầu Hòn Khoai chỉ là một hợp phần trong hệ thống hạ tầng quy mô lớn đang được triển khai tại Cà Mau.

Sau khi hoàn thành đây sẽ là cầu vượt biển dài nhất Việt Nam. Ảnh minh họa
Song hành với công trình này là tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi dài hơn 80km, quy mô 4 làn xe, có 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế 100km/h và tổng vốn đầu tư gần 59.000 tỷ đồng.
Ở đầu cầu phía đảo, Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai cũng đang được đầu tư với bến cảng dài 1.000m, công suất khoảng 20 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, đủ khả năng tiếp nhận tàu trọng tải tới 250.000DWT. Trong giai đoạn tiếp theo, cảng sẽ mở rộng lên khoảng 686ha, bổ sung thêm các bến container cùng bến hàng lỏng và khí.
Theo kế hoạch, toàn bộ tổ hợp hạ tầng gồm cầu Hòn Khoai, cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và cảng lưỡng dụng sẽ hoàn thành vào năm 2028.
Khi đi vào khai thác, ba dự án được kỳ vọng tạo nên trục kết nối chiến lược từ nội địa ra Biển Đông, mở rộng không gian phát triển cho logistics, kinh tế biển và du lịch của Cà Mau, đồng thời tăng cường năng lực bảo đảm quốc phòng - an ninh tại khu vực cực Nam.
Không chỉ xác lập một kỷ lục mới về chiều dài cầu vượt biển, Hòn Khoai còn phản ánh bước chuyển trong tư duy phát triển hạ tầng của Việt Nam: Từ xây dựng các công trình phục vụ kết nối giao thông đơn thuần sang kiến tạo những hành lang phát triển tích hợp, nơi giao thông, cảng biển và kinh tế biển được quy hoạch như một hệ sinh thái thống nhất, tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho cả vùng.