Việt Nam dự kiến sẽ có đô thị biển quốc tế, vươn tầm châu Á - Thái Bình Dương

Ngày 20/1, UBND Đà Nẵng tổ chức hội thảo tham vấn nhiệm vụ Quy hoạch chung thành phố đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2075, với trọng tâm là xác lập mô hình phát triển đô thị mới trong bối cảnh mở rộng liên kết vùng và thích ứng dài hạn với biến đổi khí hậu. Tại hội thảo, nhiều ý kiến thống nhất cho rằng Đà Nẵng cần chuyển mạnh từ mô hình đô thị đơn cực sang cấu trúc đa cực, đa trung tâm, trong đó giao thông công cộng và đường sắt giữ vai trò khung xương định hình không gian phát triển.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Lê Quang Nam cho biết, định hướng xuyên suốt của quy hoạch chung là tổ chức không gian đô thị theo cấu trúc đa cực, bảo đảm phân vai rõ ràng giữa các khu vực Đông - Tây - Nam - Bắc. Theo đó, khu vực trung tâm hiện hữu của Đà Nẵng được xác định là lõi đô thị cao cấp, trung tâm tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo; khu vực Chu Lai (thuộc Quảng Nam cũ) giữ vai trò phát triển công nghiệp và logistics gắn với sân bay; vùng miền núi phía Tây được định hướng là không gian sinh thái bản địa, đồng thời bảo đảm yêu cầu về an ninh quốc phòng và môi trường.

Một nội dung được nhấn mạnh là yếu tố biến đổi khí hậu và vùng lũ không còn được xem là ràng buộc thụ động, mà trở thành tham số kỹ thuật bắt buộc trong tổ chức không gian đô thị. Quy hoạch vì vậy cần xây dựng các kịch bản linh hoạt, có khả năng điều chỉnh theo từng giai đoạn phát triển, thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc cho toàn bộ tương lai dài hạn.

Ở góc độ quản trị đô thị, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy UBND TP. Đà Nẵng Tô Văn Hùng cho rằng, tiếp cận đa cực, đa trung tâm phải đi kèm với việc xác định rõ "cực nào, trung tâm nào", tránh dàn trải và chồng lấn chức năng. Trung tâm hành chính trong tầm nhìn 50-–100 năm tới không chỉ là nơi đặt trụ sở cơ quan công quyền, mà cần được tiếp cận như một đô thị hành chính hiện đại, tích hợp không gian làm việc, dịch vụ công và hạ tầng số.

Trên cơ sở đó, các cực phát triển của Đà Nẵng được định hình gồm: cực tài chính - dịch vụ chất lượng cao tại khu vực trung tâm hiện hữu; cực đổi mới sáng tạo và công nghệ cao tại phía Tây Bắc, gắn với Hòa Vang, Cẩm Lệ, Ngũ Hành Sơn và Làng Đại học Đà Nẵng; cực logistics, cảng biển và công nghiệp hậu cần tại Liên Chiểu, Kỳ Hà và hành lang kết nối Tây Nguyên; cực du lịch sinh thái – văn hóa biển trải dài từ Đà Nẵng đến Hội An, Thăng Bình, cùng hệ thống các đô thị vệ tinh tại khu vực giáp ranh. Để các cực này vận hành hiệu quả, hạ tầng kết nối liên vùng và liên cực được xác định là trục xương sống, trong đó giao thông công cộng, các trục ngang – dọc và cơ chế quản trị thống nhất giữ vai trò quyết định, không bị chia cắt bởi địa giới hành chính.

Từ góc nhìn chuyên môn, ông Nguyễn Cửu Loan - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Đà Nẵng cho rằng, Đà Nẵng mới cần xác lập tầm nhìn dài hạn theo hướng trở thành đô thị đa trung tâm, tích hợp vùng - sinh thái - công nghệ, đóng vai trò cực tăng trưởng kinh tế, văn hóa, xã hội của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có năng lực cạnh tranh quốc tế và khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu. Tầm nhìn này được cấu thành bởi ba trụ cột chiến lược gồm tổ chức không gian đô thị đa trung tâm theo trục biển - đồng bằng - miền núi; tăng cường liên kết nội vùng, liên vùng và kết nối quốc tế; đồng thời bảo đảm cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Đại diện đơn vị tư vấn quy hoạch cũng cho biết, trong kịch bản mở rộng địa giới hành chính và tăng cường liên kết với Quảng Nam, Đà Nẵng được định vị là vùng tổng hợp biển - đồng bằng - trung du - miền núi, sở hữu hệ sinh thái đa dạng và chuỗi di sản văn hóa thế giới như Mỹ Sơn, Hội An. Đây là nền tảng để hình thành chuỗi đô thị - du lịch liên hoàn, phát triển đồng thời các loại hình du lịch nghỉ dưỡng biển, du lịch sinh thái, du lịch di sản và du lịch đô thị chất lượng cao.

Theo định hướng quy hoạch, Đà Nẵng sẽ chuyển mạnh từ mô hình đô thị đơn cực sang đa cực, phát triển các đô thị vệ tinh gắn với hạ tầng chiến lược như sân bay quốc tế Đà Nẵng, cảng Liên Chiểu, hành lang ven biển và tuyến kết nối cao tốc Bắc - Nam. Các cực đô thị mới được thiết kế theo hướng tích hợp du lịch, thương mại, tài chính, giải trí và đổi mới sáng tạo, nhằm giảm tải khu trung tâm hiện hữu, đồng thời mở rộng không gian phát triển dịch vụ - du lịch cao cấp.

Mục tiêu tổng quát được đặt ra là xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị biển quốc tế, trung tâm du lịch - dịch vụ lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, giữ vai trò hạt nhân trong "tam giác tăng trưởng" Hà Nội - TP. HCM - Đà Nẵng và là cửa ngõ giao thương, trung chuyển du lịch của miền Trung - Tây Nguyên. Theo dự báo, đến năm 2030, dân số toàn vùng có thể đạt khoảng 3,9 triệu người và tăng lên khoảng 6,4 triệu người vào năm 2045, đặt ra yêu cầu cấp thiết về mở rộng không gian đô thị, phát triển các khu đô thị du lịch ven biển, đô thị sinh thái phía Tây và các đô thị cửa ngõ gắn với logistics, qua đó vừa nâng cao chất lượng sống, vừa tăng năng lực phục vụ du lịch và dịch vụ quốc tế.