Thích
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã ký quyết định phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh, Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc).
Theo đề án, mục tiêu tổng quát là xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung sớm trở thành một trong những trung tâm, đầu mối hoạt động xuất nhập khẩu, thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu trọng điểm của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc; đồng thời là cửa ngõ quan trọng trong thông thương hàng hóa giữa các nước ASEAN với thị trường Trung Quốc và các quốc gia khác.
Đề án đặt mục tiêu xây dựng cửa khẩu quốc tế Móng Cái trở thành một trong những “cửa khẩu kiểu mẫu, thông minh, cửa khẩu tiên tiến”, dựa trên việc ứng dụng công nghệ cao, có hệ thống giao thông đường bộ hiện đại, kết nối đồng bộ với cảng biển và sân bay.
Cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Nguồn ảnh: Báo Lao Động
Bên cạnh đó, đề án cũng hướng tới các mục tiêu cụ thể như: nâng cao năng lực và hiệu suất thông quan; rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính; giảm thời gian chờ đợi của phương tiện, hàng hóa và hành khách; tiết kiệm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng thông thoáng, công khai, minh bạch; tạo lập môi trường cạnh tranh công bằng, bình đẳng; góp phần ổn định và nâng cao đời sống nhân dân khu vực biên giới; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, chủ quyền biên giới quốc gia và bảo đảm an ninh mạng.
Cũng theo đề án, thời gian thông quan dự kiến sẽ được rút ngắn còn khoảng 4-6 giờ, giảm khoảng 30-40% chi phí thông quan, chi phí bến bãi, vận chuyển và dịch vụ tại cửa khẩu hai bên; bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt, hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh.
Đến năm 2030, năng lực thông quan tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái phấn đấu được nâng lên khoảng 3 lần so với thời điểm hiện tại.
Đề án xây dựng mô hình cửa khẩu Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại, trong đó: luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh được triển khai tại khu vực cầu Bắc Luân I; luồng kiểm soát phương tiện vận tải, hàng hóa xuất nhập khẩu được bố trí tại khu vực cầu Bắc Luân II.
Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông qua lại biên giới, đồng thời hình thành công cụ quản lý hiện đại phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng tại cửa khẩu.
Mô hình cửa khẩu thông minh được triển khai trong phạm vi tách biệt, khép kín, áp dụng đối với một số chủng loại mặt hàng cụ thể trong thời gian thí điểm; song song với đó, phương thức giao nhận hàng hóa truyền thống vẫn tiếp tục được duy trì.
Các mặt hàng được lựa chọn thực hiện thông quan theo mô hình cửa khẩu thông minh gồm: hàng nông sản (rau, quả), thủy sản đông lạnh, hàng điện tử, linh kiện điện tử của Việt Nam; hàng điện tử, linh kiện điện tử xuất khẩu của Trung Quốc và một số mặt hàng khác, nhằm bảo đảm mục tiêu và hiệu quả của Đề án.
Về lộ trình thực hiện, trong giai đoạn 1 (năm 2026), tại khu vực cầu Bắc Luân I, triển khai luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh trên cơ sở hạ tầng hiện có, phục vụ cư dân biên giới và hành khách; dự kiến hoàn thành trong quý I/2026.
Tại khu vực cầu Bắc Luân II, xây dựng hạ tầng công trình cửa khẩu thông minh, hình thành luồng chuyên dụng và lắp đặt trang thiết bị phục vụ hoạt động của xe tự hành không người lái IGV (mục tiêu vận hành 24/7), đồng thời xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC).
Đối với giai đoạn 2 (2027-2030), tại khu vực cầu Bắc Luân I, mở rộng phạm vi ranh giới cửa khẩu để đầu tư mở rộng không gian, diện tích dành cho xuất nhập cảnh, tăng số luồng kiểm soát tự động.
Tại khu vực cầu Bắc Luân II, triển khai hoàn chỉnh mô hình cửa khẩu thông minh; tăng số làn chuyên dụng, nâng cao năng lực thông quan xuất nhập khẩu theo mô hình xe tự hành IGV hoặc nghiên cứu xây dựng mô hình vận chuyển hàng hóa mono-rail (sky-rail), tùy theo lưu lượng hàng hóa thực tế.
Đồng thời, phối hợp với phía bạn nghiên cứu xây dựng công trình qua biên giới phục vụ hoạt động cửa khẩu thông minh; tiếp tục mở rộng và đầu tư xây dựng các hạng mục hạ tầng như Công viên logistics Bắc Luân II, Trung tâm thương mại điện tử, kho hậu cần và các công trình phụ trợ liên quan.
Thời gian thí điểm Đề án kéo dài đến hết ngày 31/12/2030.
