Sau khi được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, thương hiệu du lịch Cát Bà đang bước vào một giai đoạn phát triển mới – chuyên nghiệp hơn, chuẩn mực hơn và thu hút mạnh mẽ dòng khách quốc tế.
Quần đảo Cát Bà thuộc địa phận đặc khu Cát Hải (TP. Hải Phòng), gồm 367 hòn đảo lớn nhỏ trải rộng trên diện tích khoảng 300km2 giữa vịnh Bắc Bộ. Từ trung tâm TP. Hải Phòng, du khách di chuyển khoảng 30km để tới Cát Bà và cách Hà Nội chừng 140km.
Trong đó, đảo Cát Bà có diện tích 153km2, là đảo lớn thứ ba Việt Nam sau Phú Quốc và Cái Bầu, với đỉnh cao nhất đạt 331m.

Cát Bà sở hữu hệ sinh thái đa dạng bậc nhất miền Bắc. Ảnh: Internet
Cát Bà sở hữu hệ sinh thái đa dạng bậc nhất miền Bắc. Năm 2003, vùng biển nơi đây được Thủ tướng Chính phủ công nhận là khu bảo tồn biển. Năm 2004, UNESCO ghi danh Cát Bà là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Đến năm 2013, quần đảo được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.
Dấu mốc quan trọng nhất đến vào ngày 16/9/2023, khi quần đảo Cát Bà cùng Vịnh Hạ Long chính thức được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Đây là Di sản thiên nhiên thế giới liên tỉnh đầu tiên của Việt Nam, mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho du lịch khu vực.
Thương hiệu du lịch Cát Bà vì thế được nâng lên rõ rệt trên bản đồ du lịch quốc tế.
Chia sẻ với Báo Nông nghiệp và Môi trường, ông Phạm Trí Tuyến – Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội đặc khu Cát Hải – cho biết, riêng kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ vừa qua, địa phương đón khoảng 40.000 lượt khách. Đáng chú ý, phần lớn là khách quốc tế, lựa chọn lưu trú và trải nghiệm trên Vịnh Lan Hạ.
Theo đánh giá của địa phương, đây là tín hiệu tích cực, cho thấy Cát Bà đang dần khẳng định vị thế của một điểm đến di sản tầm vóc toàn cầu.
Song song với cơ hội là yêu cầu khắt khe hơn trong công tác quản lý. Sau khi được UNESCO công nhận, toàn bộ hoạt động khai thác du lịch tại Cát Bà được đặt dưới một chuẩn mực mới.
Chính quyền đặc khu Cát Hải yêu cầu tất cả tàu du lịch phải có hợp đồng thu gom rác thải và hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn mới được cấp phép hoạt động. Địa phương cũng đang cân nhắc giảm thiểu các hoạt động có nguy cơ tác động mạnh đến môi trường, ưu tiên bảo tồn hệ sinh thái theo khuyến nghị của chuyên gia UNESCO.
Mức phí tham quan đã được điều chỉnh lên 120.000 đồng/lượt, nhằm tạo nguồn lực tái đầu tư cho hạ tầng và công tác bảo tồn di sản – một bước đi cho thấy định hướng phát triển theo chiều sâu thay vì chỉ tăng trưởng về lượng khách.
Một trong những ưu tiên chiến lược hiện nay là phối hợp với tỉnh Quảng Ninh để xóa bỏ rào cản hành chính giữa Vịnh Lan Hạ và Vịnh Hạ Long.
Hai địa phương đang đàm phán để thống nhất quy chế thông tuyến, cho phép tàu du lịch di chuyển xuyên suốt giữa hai vịnh và du khách chỉ cần sử dụng một loại vé tham quan chung. Nếu được triển khai, đây sẽ là bước đột phá quan trọng, hình thành một quần thể du lịch di sản thống nhất, quy mô và đẳng cấp quốc tế.

TP. Hải Phòng sẽ hoàn thiện hồ sơ trong quý IV/2026, trình Chính phủ công nhận Cát Bà là Khu du lịch quốc gia. Ảnh: Internet
Năm 2026, Cát Bà đặt mục tiêu đón 4,75 triệu lượt khách. Đây cũng là một bước chuẩn bị quan trọng để TP. Hải Phòng hoàn thiện hồ sơ trong quý IV/2026, trình Chính phủ công nhận Cát Bà là Khu du lịch quốc gia.
Theo ông Phạm Trí Tuyến, danh hiệu này sẽ tạo đòn bẩy về cơ chế, thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào hạ tầng du lịch cao cấp. Mục tiêu dài hạn là đưa Cát Bà trở thành trung tâm du lịch xanh, phát triển bền vững, đủ sức cạnh tranh với những điểm đến hàng đầu trong khu vực và thế giới.
Từ một quần đảo nổi tiếng về cảnh quan, Cát Bà đang chuyển mình thành biểu tượng của du lịch di sản liên tỉnh – nơi bảo tồn thiên nhiên song hành cùng phát triển kinh tế.