Thích
Một định vị mới vừa được xác lập cho cụm đảo Hòn Khoai khi HĐND tỉnh thông qua nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 trong chiều 25/2. Theo đó, Hòn Khoai không chỉ là điểm tiền tiêu giữ biển Tây Nam, mà được quy hoạch trở thành đảo di sản - nơi kết hợp bảo tồn giá trị lịch sử, sinh thái với phát triển kinh tế biển và bảo đảm quốc phòng.
Ba cực tăng trưởng và vai trò cửa ngõ biển
Cụm đảo Hòn Khoai có diện tích khoảng 4km2, cách đất liền gần 28km, giữ vị trí chiến lược quan trọng khi nằm trên tuyến hàng hải quốc tế và đóng vai trò tiền tiêu phía Tây Nam Tổ quốc.
Trong cấu trúc phát triển mới của tỉnh, Hòn Khoai được xác định là một trong ba cực tăng trưởng cùng với Khu kinh tế Năm Căn và đô thị Phước Long. Nếu Năm Căn giữ vai trò động lực công nghiệp - dịch vụ, Phước Long là trung tâm đô thị, thì Hòn Khoai đảm nhận chức năng cửa ngõ biển và trục logistics chiến lược.
Một góc đảo Hòn Khoai hiện nay. Ảnh: Internet
Theo định hướng, khu vực này sẽ phát triển cảng tổng hợp lưỡng dụng, trung tâm logistics, năng lượng tái tạo, du lịch biển đảo và dịch vụ hậu cần nghề cá. Cụm đảo được kết nối với Hòn Chuối, Hòn Đá Bạc và chuỗi khu công nghiệp, dịch vụ trong tỉnh; đồng thời gắn với đô thị Đất Mũi để hình thành không gian thương mại - du lịch liên hoàn.
Ở tầm vùng, Hòn Khoai được định hướng là trung tâm hậu cần và logistics của Đồng bằng sông Cửu Long. Ở tầm quốc gia, đây là trọng điểm chiến lược, vừa bảo vệ chủ quyền vùng biển Tây Nam, vừa mở ra một cực tăng trưởng kinh tế biển mới ở cực Nam Tổ quốc.
Hạ tầng lưỡng dụng và tham vọng cảng nước sâu
Trong giai đoạn đến 2030, tỉnh ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược, mang tính lưỡng dụng như cảng nước sâu, trung tâm logistics và dịch vụ hàng hải. Song song đó là tăng cường kiểm soát biển, bảo đảm an toàn hàng hải và năng lực tìm kiếm cứu nạn.
Cảng lưỡng dụng và cầu vượt biển. Ảnh: Internet
Trọng tâm của cấu phần kinh tế là Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, được thiết kế có thể tiếp nhận tàu đến 250.000DWT, với công suất khoảng 20 triệu tấn hàng mỗi năm. Đây là quy mô hiếm có tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, mở ra khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn thay vì phụ thuộc trung chuyển qua các cảng khác.
Tầm nhìn đến năm 2050, cụm đảo được phát triển theo định hướng "mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng - an ninh", trở thành "đảo di sản, đảo thông minh, đảo xanh", biểu tượng chủ quyền và phát triển bền vững của Việt Nam trên biển Tây Nam.
Cầu vượt biển 18km và trục giao thông mới ra cực Nam
Song hành với quy hoạch cảng và logistics là dự án cầu vượt biển Hòn Khoai - công trình được xem là mắt xích hạ tầng then chốt. Cầu có tổng chiều dài 18km, trong đó cầu chính dài 17,3km và cầu nhánh lên đảo dài 0,87km, được thiết kế bốn làn xe, tốc độ 80km/h.
Với tổng mức đầu tư 25.700 tỷ đồng, công trình sử dụng kết cấu móng chủ yếu bằng cọc khoan nhồi; riêng khu vực nước sâu áp dụng cọc ống thép.
Sau khi hoàn thành, đây sẽ cầu vượt biển dài nhất Việt Nam. Ảnh: Internet
Nhịp thông thuyền được thiết kế dạng vòm thép với khẩu độ 150m, tương đương các cầu vượt biển hiện đại trong khu vực. Dự án do Binh đoàn 12 thi công, đặt mục tiêu hoàn thành cuối năm 2028.
Cầu Hòn Khoai được triển khai đồng bộ với tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi dài hơn 80km và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, khởi công giữa tháng 8 và cũng hướng đến mốc hoàn thành cuối năm 2028. Khi hoàn thiện, tổ hợp hạ tầng này sẽ nối thông trục Bắc - Nam tới cực Nam Tổ quốc, tạo nền tảng cho kinh tế biển gắn với quốc phòng, an ninh.
Về quy mô, cầu Hòn Khoai dự kiến trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, vượt xa cầu Tân Vũ - Lạch Huyện (5,44km) và cầu Thị Nại (gần 2,5km), đồng thời xếp thứ ba Đông Nam Á về chiều dài.
Từ đảo tiền tiêu đến biểu tượng phát triển
Cụm đảo Hòn Khoai nằm cách đất liền Cà Mau hơn 14km, gồm đảo chính và các đảo nhỏ như Hòn Sao, Hòn Đồi Mồi, Hòn Đá Lẻ, Hòn Thỏ, án ngữ vùng biển Tây Nam. Với độ cao hơn 300m, từ đỉnh đảo có thể quan sát một vùng biển rộng lớn, cho thấy vị trí chiến lược đặc biệt về quốc phòng - an ninh.
Việc định hình Hòn Khoai thành "đảo di sản" cho thấy việc phát triển sẽ không tách rời với bảo tồn, kinh tế biển không tách rời chủ quyền.
Nếu các mốc hạ tầng được hoàn thành đúng tiến độ vào năm 2028 và tầm nhìn 2050 được hiện thực hóa, Hòn Khoai sẽ không chỉ là tiền đồn giữ biển, mà còn là biểu tượng cho mô hình phát triển biển bền vững của Việt Nam.
