Cả nước điều chỉnh hơn 1,12 triệu ha đất nông nghiệp, tạo dư địa cho hạ tầng và công nghiệp đến năm 2030

Đây được xem là động thái nhằm mở rộng không gian phát triển cho hạ tầng, công nghiệp và logistics, đồng thời vẫn bảo đảm các mục tiêu về an ninh lương thực và bảo vệ tài nguyên rừng.

Mở rộng quỹ đất phát triển để đáp ứng giai đoạn tăng trưởng mới

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đánh dấu một trong những lần điều chỉnh quy mô lớn về cơ cấu sử dụng đất nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo phương án điều chỉnh, đến năm 2030, cả nước dự kiến còn 26,611 triệu ha đất nông nghiệp, giảm khoảng 1,12 triệu ha so với chỉ tiêu 27,732 triệu ha được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 39/2021. So với hiện trạng năm 2024 (khoảng 28,14 triệu ha), quỹ đất nông nghiệp giảm khoảng 1,53 triệu ha.

Ở chiều ngược lại, đất phi nông nghiệp được điều chỉnh tăng lên 6,089 triệu ha, cao hơn khoảng 1,192 triệu ha so với chỉ tiêu trước đây và tăng gần 1,97 triệu ha so với hiện trạng năm 2024.

Việc điều chỉnh phản ánh định hướng phân bổ lại nguồn lực đất đai nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng, công nghiệp, đô thị và các ngành kinh tế mới trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026-2030.

Đất lúa giảm, đất rừng đặc dụng được tăng cường

Trong nhóm đất nông nghiệp, đất trồng lúa được điều chỉnh xuống còn 3,25 triệu ha, giảm 315.850ha so với chỉ tiêu được Quốc hội phê duyệt và giảm khoảng 654.000ha so với hiện trạng năm 2024.

Trong khi đó, đất rừng đặc dụng được nâng lên 2,485 triệu ha, tăng 29.250ha so với quy hoạch trước và tăng khoảng 146.000ha so với hiện trạng. Đây được xem là bước điều chỉnh nhằm tăng cường công tác bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học.

Đối với đất rừng phòng hộ, quy mô được điều chỉnh còn 5,085 triệu ha, giảm 145.020ha so với quy hoạch trước và thấp hơn khoảng 81.000 ha so với hiện trạng năm 2024.

Riêng đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên còn 3,713 triệu ha, giảm 237.870ha so với chỉ tiêu Quốc hội giao nhưng vẫn cao hơn khoảng 193.000ha so với diện tích hiện có.

Tăng quỹ đất cho hạ tầng, quốc phòng và các dự án động lực

Không chỉ mở rộng đất dành cho phát triển kinh tế, quy hoạch mới cũng điều chỉnh tăng diện tích đất phục vụ quốc phòng và an ninh.

Theo đó, đất quốc phòng được nâng lên 289.780ha, tăng 710ha so với quy hoạch trước và cao hơn hơn 71.000ha so với hiện trạng năm 2024.

Đất an ninh đạt 80.000ha, tăng 7.670ha so với chỉ tiêu trước đây và tăng gần 29.200ha so với hiện trạng.

Theo Chính phủ, việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất lần này nhằm cụ thể hóa các chủ trương mới của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tạo quỹ đất cho hàng loạt dự án chiến lược trong giai đoạn tới.

Quỹ đất sẽ được ưu tiên bố trí cho các công trình hạ tầng trọng điểm như đường bộ cao tốc, đường sắt tốc độ cao, cảng biển, cảng hàng không, hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, logistics, khu công nghiệp, khu kinh tế cùng nhiều dự án quan trọng quốc gia.

Việc điều chỉnh cũng gắn với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, qua đó tạo điều kiện tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng liên kết vùng và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực đất đai.

Phát triển nhưng không đánh đổi tài nguyên

Dù mở rộng quỹ đất cho phát triển, Chính phủ nhấn mạnh nguyên tắc sử dụng đất phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và bền vững.

Việc chuyển mục đích sử dụng đất phải đi cùng yêu cầu giữ vững an ninh lương thực quốc gia, bảo vệ nghiêm ngặt rừng tự nhiên, tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Các Bộ, ngành và địa phương được giao rà soát, cập nhật quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất phù hợp với phương án điều chỉnh, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc chuyển mục đích sử dụng đất, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đến năm 2030, tầm nhìn 2050.