Tuyến đường 12 làn xe đẹp nhất nội đô thành phố giàu nhất Việt Nam sắp được mở rộng

Được xem là một trong những đại lộ đẹp và hiện đại bậc nhất TP.HCM, đường Phạm Văn Đồng không chỉ thay đổi diện mạo cửa ngõ Đông Bắc thành phố mà còn trở thành trục giao thông chiến lược kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với các tuyến quốc lộ. Sau hơn một thập kỷ đưa vào khai thác, tuyến đường đang được nghiên cứu mở rộng làn xe nhằm đáp ứng áp lực giao thông ngày càng gia tăng.

Đại lộ Phạm Văn Đồng được khánh thành vào năm 2013 sau 5 năm thi công, có chiều dài gần 14 km, quy mô từ 6 đến 12 làn xe, tổng vốn đầu tư gần 495 triệu USD. Đây là một trong những tuyến đường nội đô hiện đại nhất TP.HCM, đóng vai trò là trục giao thông hướng tâm kết nối sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất với Quốc lộ 13, Quốc lộ 1, Quốc lộ 1K và cửa ngõ Đông Bắc thành phố.

Điểm nhấn của toàn tuyến là cầu Bình Lợi dài hơn 1,1 km với kết cấu vòm Nielsen, một trong những hạng mục kỹ thuật phức tạp nhất của dự án. Công trình không chỉ góp phần giảm ùn tắc giao thông mà còn mở rộng không gian phát triển đô thị, tạo động lực phát triển cho khu vực phía Đông Bắc TP.HCM.

Dự án được Chính phủ chấp thuận chủ trương từ năm 1997. Tuy nhiên, phải gần một thập kỷ sau, khi tìm được nhà đầu tư phù hợp, dự án mới có thể khởi động trở lại.

Tập đoàn GS Engineering & Construction (Hàn Quốc) sau đó được lựa chọn hợp tác với TP.HCM triển khai dự án theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao), một mô hình đầu tư hạ tầng còn khá mới tại Việt Nam vào thời điểm đó.

Dự án chính thức khởi công vào tháng 6/2008 với tổng vốn đầu tư khoảng 340 triệu USD. Tuyến đường bắt đầu từ khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, đi qua các quận Tân Bình, Gò Vấp, Bình Thạnh (cũ), vượt sông Sài Gòn và kết thúc tại nút giao Linh Xuân, kết nối với Quốc lộ 1.

Toàn tuyến có chiều rộng từ 30-60 m, bố trí từ 6 đến 12 làn xe, gồm 13 nút giao cùng hàng loạt công trình cầu như Bình Lợi, Rạch Lăng, Gò Dưa và cầu cạn vượt Quốc lộ 13.

Trong đó, cầu Bình Lợi là hạng mục nổi bật nhất với chiều dài hơn 1 km, 6 làn xe mỗi chiều và kết cấu vòm Nielsen dài 150 m, được đánh giá là một trong những hạng mục có yêu cầu kỹ thuật cao nhất của dự án.

Quá trình triển khai kéo dài nhiều năm do gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Gần 4.000 hộ dân bị ảnh hưởng, hơn 60 ha đất phải thu hồi cùng hàng loạt công trình hạ tầng kỹ thuật phải di dời, khiến dự án không thể hoàn thành theo kế hoạch ban đầu vào năm 2012.

Dù vậy, những vướng mắc này cũng trở thành bài học thực tiễn quan trọng cho việc triển khai các dự án đầu tư theo hình thức BT tại Việt Nam sau này.

Tháng 9/2013, đoạn đầu tiên dài 4,7 km từ nút giao Nguyễn Thái Sơn đến Bình Triệu được đưa vào khai thác, trong đó có cầu Bình Lợi.

Ngay sau khi thông xe, tuyến đường đã chia sẻ khoảng 40% lưu lượng phương tiện qua sông Sài Gòn bằng đường bộ thời điểm đó, góp phần giảm đáng kể áp lực giao thông trên các tuyến hiện hữu, đặc biệt là khu vực cầu Sài Gòn.

Năm 2014, tuyến đường chính thức được đặt tên là Phạm Văn Đồng nhằm ghi nhận công lao của cố Thủ tướng, đồng thời đánh dấu sự ra đời của một công trình hạ tầng mang tính biểu tượng trong quá trình phát triển đô thị của TP.HCM.

Đến năm 2015, đoạn từ Bình Triệu đến Linh Xuân hoàn thành, nối thông hơn 12 km từ cửa ngõ Đông Bắc về khu vực Gò Vấp. Một năm sau, hai nhánh Hồng Hà và Bạch Đằng tiếp tục được đưa vào khai thác, kết nối trực tiếp với khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, hoàn thiện toàn bộ dự án.

Sau hơn một thập kỷ đưa vào sử dụng, đại lộ Phạm Văn Đồng vẫn là một trong những trục giao thông chiến lược quan trọng nhất của TP.HCM, giúp kết nối nhanh sân bay Tân Sơn Nhất với Quốc lộ 1, Quốc lộ 13 và khu vực Bình Dương (cũ), đồng thời tạo thêm hướng lưu thông qua sông Sài Gòn mà không phải đi xuyên khu vực trung tâm.

Không chỉ góp phần giảm ùn tắc, tuyến đường còn tạo động lực hình thành các hành lang phát triển đô thị mới, trở thành dấu mốc trong quá trình đổi mới tư duy đầu tư hạ tầng giao thông của TP.HCM.

Những năm gần đây, lưu lượng phương tiện trên đường Phạm Văn Đồng tăng nhanh, đặc biệt tại đoạn từ cầu Bình Lợi đến đường Nguyễn Xí. Vào các khung giờ cao điểm, khu vực này thường xuyên xảy ra tình trạng ùn ứ do lượng ô tô lưu thông lớn.

Từ thực tế trên, nhiều người dân đề xuất cho phép ô tô lưu thông vào làn dành cho xe hai bánh (làn thứ hai tính từ phải sang) trong các khung giờ thấp điểm, từ 9h đến 16h và từ 21h đến 6h sáng hôm sau nhằm tăng khả năng lưu thông trên tuyến.

Tuy nhiên, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết hiện trên cầu Bình Lợi có hai làn sát vỉa hè, mỗi làn rộng 3,5 m, được bố trí riêng cho xe hai bánh. Giữa hai làn này và phần đường ô tô là dải phân cách bê tông cố định theo kết cấu của cầu.

Theo Sở Xây dựng, nếu cho phép ô tô đi vào làn xe máy, khi xảy ra va chạm hoặc xe gặp sự cố, phương tiện sẽ chiếm toàn bộ phần đường, khiến xe hai bánh không còn lối lưu thông và có nguy cơ gây ùn tắc nghiêm trọng trên cầu.

Thay vì điều chỉnh tổ chức giao thông theo đề xuất trên, Sở Xây dựng đã giao Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông đường bộ nghiên cứu dự án cải tạo dải phân cách trên đường Phạm Văn Đồng nhằm tăng năng lực thông hành.

Theo phương án đang được nghiên cứu, phần đường dành cho xe hỗn hợp sẽ được mở rộng từ 7 m (2 làn xe) lên 10 m (3 làn xe). Dự án đã được bố trí vốn và dự kiến triển khai trong năm 2026, kỳ vọng góp phần giảm áp lực giao thông trên một trong những tuyến đường huyết mạch của TP.HCM.