Cảng biển hơn 20.000 tỷ lớn nhất Đồng Nai liên tiếp đón tin vui

Bộ Xây dựng mới đây đã vừa chấp thuận đề xuất của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, cho phép Bến cảng Phước An tiếp nhận tàu có trọng tải đến 80.000 DWT (giảm tải) ra, vào tại các cầu cảng số 5, 6 và 7. Quyết định này mở thêm "biên độ khai thác" cho một cảng biển vốn được định vị là điểm trung chuyển quan trọng trên sông Thị Vải.

Cùng với việc chấp thuận chủ trương, Bộ Xây dựng giao Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam chịu trách nhiệm phê duyệt phương án bảo đảm an toàn hàng hải đối với việc tiếp nhận tàu tải trọng lớn. Quá trình thẩm định không mang tính hình thức: Cơ quan quản lý phải rà soát, cập nhật đầy đủ các yêu cầu theo ý kiến của Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, đồng thời làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp khai thác cảng trong từng giải pháp an toàn.

Thông điệp của Bộ Xây dựng khá rõ ràng: Cho phép tàu lớn hơn không đồng nghĩa với "nới" chuẩn an toàn. Ngược lại, chuẩn an toàn phải được nâng lên tương ứng với quy mô tàu và mức độ rủi ro gia tăng.

Trong cấu trúc quản lý mới, Công ty Cổ phần Dầu khí Đầu tư Khai thác Cảng Phước An - đơn vị khai thác cảng phải tuân thủ nghiêm toàn bộ hướng dẫn của cơ quan chuyên ngành khi tiếp nhận tàu. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm hoàn toàn nếu xảy ra sự cố, đồng thời không được yêu cầu Nhà nước đầu tư, nâng cấp hạ tầng hàng hải công cộng để xử lý hậu quả.

Đây là điểm then chốt, phản ánh cách tiếp cận quản lý mới: Nhà nước mở "cánh cửa" cho doanh nghiệp khai thác dư địa thị trường, nhưng chi phí rủi ro và nghĩa vụ an toàn phải do doanh nghiệp tự gánh.

Quyết định trên không tách rời bối cảnh quy hoạch hệ thống cảng biển quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Trong quy hoạch này, khu bến Phước An - Gò Dầu - Phước Thái trên sông Thị Vải được xác định là nhóm cảng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, với chức năng tiếp nhận hàng tổng hợp, container, hàng rời và hàng lỏng/khí.

Hiện Cảng Phước An được quy hoạch 9 cầu cảng, tổng chiều dài 2.830m. Các cầu cảng số 5, 6, 6 nối dài và 7 đã hoàn thành, đủ điều kiện tiếp nhận tàu đến 60.000 DWT. Ngoài ra, vũng quay tàu tạm đường kính 380m đã được xây dựng và công bố đưa vào sử dụng - yếu tố kỹ thuật then chốt để cảng tiến tới khai thác tàu trọng tải lớn hơn.

Trong bối cảnh đội tàu biển toàn cầu liên tục gia tăng kích cỡ để tối ưu chi phí vận chuyển, nhiều hãng tàu đã bày tỏ mong muốn đưa tàu lớn cập Phước An. Nắm bắt xu thế này, các cầu cảng tại đây được thiết kế với dư địa dài hạn: Cầu cảng số 5 và 6 có thể tiếp nhận tàu đến 80.000DWT, trong khi cầu cảng số 7 được thiết kế cho tàu tới 100.000DWT.

Điều này cho phép Phước An không chỉ phục vụ hàng hóa mà còn mở ra khả năng tiếp nhận tàu khách quốc tế - đã được Bộ Xây dựng chấp thuận thí điểm trong thời gian một năm.

Với diện tích 164,5ha, tổng chiều dài bến 2.830m, năng lực khai thác dự kiến khoảng 7 triệu TEUs qua ba giai đoạn đầu tư, Cảng Phước An nằm trên bờ sông Thị Vải, tuyến luồng được đánh giá có điều kiện tự nhiên thuận lợi. Cảng thuộc hệ thống cảng biển khu vực TP. HCM - Đồng Nai - Bà Rịa - Vũng Tàu, vùng lõi của kinh tế phía Nam.

Việc được phép tiếp nhận tàu 80.000 DWT không chỉ giúp tăng công suất khai thác, mà còn định vị lại vai trò của Phước An: Từ một cảng bổ trợ sang một điểm trung chuyển có khả năng chia sẻ áp lực cho các cảng lớn trong khu vực. Trong dài hạn, đây có thể là mảnh ghép quan trọng giúp chuỗi logistics phía Nam thích ứng với làn sóng tàu lớn - xu hướng không thể đảo ngược của vận tải biển toàn cầu.