Thích
Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có chiều dài 125km, tổng vốn đầu tư 43.734 tỷ đồng. Dự án đang bước vào giai đoạn tăng tốc thi công và giải phóng mặt bằng nhằm đảm bảo mục tiêu hoàn thành trong giai đoạn 2025 - 2029. Đây được xem là tuyến giao thông chiến lược mở ra trục vận tải Đông - Tây quan trọng giữa cảng biển và cao nguyên.
Ngay sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, Chính phủ đã ban hành nghị quyết triển khai với hàng loạt mốc tiến độ cụ thể. Tại Gia Lai, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu rút ngắn thời gian thi công, hướng tới mục tiêu đưa toàn tuyến vào khai thác cuối năm 2028, sớm hơn kế hoạch đề ra.
Công trường dự án. Ảnh: Trần Hiếu
Dự án được chia thành 3 dự án thành phần. Trong đó, dự án thành phần 1 dài 22km với tổng vốn gần 6.989 tỷ đồng; dự án thành phần 2 dài 68km, tổng mức đầu tư hơn 27.576 tỷ đồng; dự án thành phần 3 dài 35km với tổng vốn khoảng 9.169 tỷ đồng. Tuyến đường đi qua 16 xã, phường, được đầu tư quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100km/h.
Hiện nay, hai dự án thành phần 1 và 3 đã đồng loạt triển khai thi công nhiều hạng mục sau lễ khởi công cuối năm 2025. Riêng dự án thành phần 2, đoạn tuyến dài nhất và có điều kiện kỹ thuật phức tạp nhất đang được đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng để chuẩn bị khởi công trong thời gian tới.
Trên công trường, các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, máy móc và tổ chức nhiều mũi thi công nhằm tranh thủ thời tiết thuận lợi trước khi mùa mưa Tây Nguyên bắt đầu. Theo thông lệ, mùa mưa tại khu vực này thường kéo dài từ tháng 5 đến khoảng tháng 10 - 11, gây nhiều áp lực cho công tác thi công nền đường và cầu cống.
Tại gói thầu XL.02 thuộc dự án thành phần 3, liên danh nhà thầu đang triển khai thi công nền đường trên nhiều đoạn tuyến từ Km108 đến Km124, đồng thời thi công cọc khoan nhồi, đúc dầm tại các cầu lớn như Ia Băng 1 và Ia Băng 2. Giá trị xây lắp thực hiện đến nay đạt khoảng 135 tỷ đồng.
Gói thầu XL.01 cũng đang tập trung thi công nền đường tại các đoạn Km90 - Km94 và Km101 - Km105; đồng thời xây dựng trạm trộn bê tông xi măng, bãi đúc dầm phục vụ thi công các cầu lớn như Đăk Ayun 1 và Đăk Ayun 2.
Theo Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai, mục tiêu trọng tâm hiện nay là hoàn thành tối đa khối lượng đào đắp nền đường và thi công móng cầu trước cao điểm mùa mưa. Khi nền đường được gia cố ổn định và nâng cao cao độ, nguy cơ ảnh hưởng do mưa lũ sẽ giảm đáng kể.
Tuyến đường cao tốc Quy Nhơn - Pleiku sẽ đi song song với QL19. Ảnh: Báo Chính Phủ
Song song với thi công, công tác giải phóng mặt bằng đang được các địa phương tăng tốc triển khai. Toàn tuyến cao tốc ảnh hưởng tới hơn 4.600 hộ dân cùng nhiều tổ chức, với tổng diện tích thu hồi hơn 1.097ha.
Lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai đánh giá tiến độ dự án đã có chuyển biến nhưng vẫn còn chậm ở một số hạng mục, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng tại dự án thành phần 2. Tỉnh yêu cầu các địa phương tập trung hoàn thành chi trả bồi thường đất nông nghiệp, đẩy nhanh bố trí tái định cư, đầu tư hạ tầng cấp nước sạch và không để người dân thiếu nước sinh hoạt sau di dời.
Ngoài áp lực tiến độ, dự án cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn về nguồn vốn và giá vật liệu xây dựng. Theo Ban Quản lý dự án, giá nhiên vật liệu thời gian qua biến động mạnh do ảnh hưởng từ tình hình xung đột địa chính trị tại Trung Đông. Trong khi đó, kế hoạch vốn năm 2026 chưa được Trung ương bố trí, còn nguồn vốn đối ứng từ ngân sách địa phương đã giải ngân hết, ảnh hưởng đến việc thanh toán và tạm ứng cho các nhà thầu.
Chủ đầu tư kiến nghị các cơ quan liên quan sớm hoàn tất thẩm định thiết kế, dự toán di dời hạ tầng kỹ thuật như cáp quang, điện lực; đồng thời rà soát, điều chỉnh đơn giá bồi thường nhà cửa, vật kiến trúc phù hợp với thực tế thị trường nhằm tháo gỡ vướng mắc và đảm bảo tiến độ toàn tuyến.
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng sẽ trở thành trục giao thông chiến lược, rút ngắn thời gian di chuyển giữa Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung. Cụ thể, thời gian đi lại giữa Quy Nhơn và Pleiku dự kiến giảm còn khoảng 1,5 giờ, thay vì khoảng 4 giờ như hiện nay qua Quốc lộ 19.
Không chỉ góp phần giảm chi phí logistics và thúc đẩy lưu thông hàng hóa, dự án còn mở ra dư địa phát triển du lịch, kinh tế vùng, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian phát triển cho tỉnh Gia Lai cũng như cả khu vực Tây Nguyên trong giai đoạn tới.
Sau sáp nhập, 3 tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước là Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk.
Trong đó, tỉnh Lâm Đồng (gồm tỉnh Lâm Đồng, Đăk Nông và Bình Thuận cũ) rộng nhất với hơn 24.000km2, dân số 3,8 triệu. Tỉnh Gia Lai (được hợp thành từ tỉnh Gia Lai, Bình Định cũ) rộng thứ hai với gần 22.000km2. Đắk Lắk (gồm Đắk Lắk, Phú Yên cũ), rộng hơn 18.000km2, đứng thứ ba cả nước.
