Cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và thứ 3 Đông Nam Á gặp khó khăn lớn khi đang thi công

Hai dự án hạ tầng giao thông trọng điểm tại Cà Mau gồm đường bộ cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và đường giao thông ra đảo Hòn Khoai đang được triển khai theo lệnh khẩn cấp, khởi công ngày 19/8/2025.. Các công trình do Binh đoàn 12 (Bộ Quốc phòng) cùng nhiều nhà thầu tham gia thi công. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn vật liệu cát và đá phục vụ xây dựng.

Theo báo cáo của Binh đoàn 12, nhu cầu vật liệu cho hai dự án là rất lớn. Riêng cát san lấp cần khoảng 26 triệu m3, cát bê tông khoảng 2,1 triệu m3. Bên cạnh đó, dự án còn cần khoảng 1,5 triệu m3 đá cấp phối, 4 triệu m3 đá bê tông xi măng và khoảng 0,6 triệu m3 đá bê tông nhựa. Tổng nhu cầu vật liệu cát và đá cho các công trình lên tới hơn 28 triệu m3 cát và khoảng 6,1 triệu m3 đá.

Trong khi đó, tỉnh Cà Mau hầu như không có nguồn vật liệu cát, đá đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cho các dự án quy mô lớn này. Để bổ sung nguồn cung, các địa phương trong khu vực đã triển khai nhiều thủ tục cấp phép khai thác. TP. Cần Thơ đã cấp phép khai thác khoảng 17,2 triệu m3 cát biển, trong khi tỉnh Vĩnh Long đã cấp phép thăm dò khoảng 2 triệu m3. Tại Đồng Tháp, hồ sơ thăm dò bốn mỏ cát với tổng trữ lượng dự kiến khoảng 2 triệu m3 đang được trình phê duyệt, còn An Giang đang xem xét cấp phép một mỏ với trữ lượng khoảng 0,93 triệu m3.

Tuy vậy, tiến độ cung cấp vật liệu vẫn đối mặt nhiều trở ngại. Theo quy định hiện hành, thời gian hoàn tất thủ tục cấp phép thăm dò và khai thác khoáng sản nhóm III có thể kéo dài khoảng 195 ngày (tương đương hơn 6 tháng). Nếu thực hiện theo quy trình này, việc khai thác và vận chuyển cát phục vụ thi công có nguy cơ không đáp ứng tiến độ của dự án. Ngoài ra, một số mỏ cát biển đã được cấp phép nhưng do đang trong mùa biển động nên phương tiện khai thác và vận chuyển chưa thể hoạt động ổn định.

Nguồn cát thương mại trong nước hiện cũng khá hạn chế. Nhiều nhà thầu phải tìm thêm nguồn cát nhập khẩu từ Campuchia, song khối lượng và tiến độ cung ứng chưa đảm bảo, khiến bài toán vật liệu càng trở nên khó khăn.

Trong khi đó, công tác giải phóng mặt bằng của các dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu tiến độ. Đối với tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, phần giải phóng mặt bằng được tách thành dự án riêng do UBND tỉnh Cà Mau thực hiện với tổng kinh phí hơn 2.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương và địa phương cùng hỗ trợ. Tổng diện tích thu hồi phục vụ dự án hơn 700ha, và đến nay địa phương đã cơ bản bàn giao mặt bằng tuyến chính cùng các hạng mục phụ trợ cho nhà thầu, dự kiến hoàn tất toàn bộ trong tháng 3.

Đối với dự án đường và cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai, tổng diện tích sử dụng đất và mặt nước khoảng 234ha, trong đó khoảng 34ha là đất rừng do Nhà nước quản lý. Phần mặt bằng khu phụ trợ trên bờ đã được bàn giao, tuy nhiên vẫn còn khoảng 3ha đất rừng đang vướng phương án thu hồi cây rừng.

Về tiến độ thi công, tuyến cao tốc Cà Mau - Cái Nước dài 42km, tổng mức đầu tư hơn 28.100 tỷ đồng, hiện đã triển khai bóc lớp đất hữu cơ, bơm cát nền đường và thi công cọc khoan nhồi cho một số cầu trên tuyến, đạt khoảng 4% khối lượng. Trong khi đó, đoạn Cái Nước - Đất Mũi dài gần 40km, tổng vốn đầu tư hơn 29.700 tỷ đồng, đang được thi công bóc hữu cơ và đắp bờ bao tuyến chính, khối lượng đạt hơn 6%.

Riêng dự án đường và cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai có chiều dài hơn 18km, tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỷ đồng. Nhà thầu đã triển khai thi công đại trà cọc khoan nhồi cả trên cạn lẫn ngoài biển. Giá trị tập kết vật tư, sản xuất cấu kiện và thi công đến nay đạt hơn 407 tỷ đồng, tương đương gần 2% giá trị xây lắp.

Theo Binh đoàn 12, dự án cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật do lần đầu đơn vị thi công một tuyến cầu vượt biển dài trong điều kiện địa chất phức tạp. Trước những khó khăn về nguồn vật liệu, đơn vị thi công kiến nghị các Bộ, ngành và địa phương liên quan sớm hoàn tất thủ tục cấp phép khai thác mỏ cát và mỏ đá nhằm bảo đảm nguồn cung cho dự án. Đồng thời, Binh đoàn 12 cũng đề xuất Bộ Quốc phòng sớm phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đối với dự án đường ra đảo Hòn Khoai để thuận lợi cho quá trình triển khai.

Khi hoàn thành, tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, cầu vượt biển Hòn Khoai cùng với Cảng lưỡng dụng Hòn Khoai sẽ hình thành một trục giao thông chiến lược tại cực Nam Tổ quốc. Hệ thống hạ tầng này được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế biển, logistics và du lịch, đồng thời tăng cường năng lực quốc phòng - an ninh tại khu vực. Đáng chú ý, cầu vượt biển Hòn Khoai dự kiến trở thành cây cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, vượt qua cầu Tân Vũ - Lạch Huyện (Hải Phòng) và cầu Thị Nại (Bình Định), đồng thời nằm trong nhóm 3 cầu vượt biển dài nhất Đông Nam Á.